ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਂਸ਼ੁਕੈਃ ਸ਼ੋਣੈਃ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਭੂषਿਤਾਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ,
ਪਾਂਸੁਰਾਸ਼ਿ ਚ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਯੂਪਦਂਡਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ, ਚੀਟੀ ਦਾ ਬਿਲ ਜਾਂ ਯਜਨ ਦਾ ਥੰਮ ਵੇਖੇ,
ਰਾਸਭਾਰੂਢਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚ ਮੁਂਡਿਤਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਧੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤੇਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂ ਮੂੰਡਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ,
ਸ੍ਵਮੌਲੌ ਸ੍ਵਤਨੌ ਵਾਪਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਗੋ ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵੇਖੇ,
ਲੋਹਦਂਡਧਰਂ ਕृष੍ਣਂ ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਵਾਸਸਮ੍
ਜੋ ਲੋਹੇ ਦਾ ਡੰਡਾ ਫੜੇ ਕਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਕਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ,
ਕਾਲੀ ਕੁਮਾਰੀ ਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਬਦ੍ਨੀਯਾਦ੍ਬਾਹੁ ਪਾਸ਼ਕੈਃ
ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਕੁਮਾਰੀ ਵਲੋਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਫੰਦੇ ਪਾ ਕੇ ਬੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ,
ਨਰੋ ਯੋ ਵਾਨਰਾਰੂਢੋ ਯਾਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਚੀਦਿਸ਼ਂ ਸ੍ਵਪਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕृਪਣੋਪਿ ਵਦਾਨ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਦਾਨ੍ਯਃ ਕृਪਣੋ ਯਦਿ
ਜੇ ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਕੰਜੂਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੰਜੂਸ ਵੀ ਦਾਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਨਿ ਕਾਲਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਸਂਤ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯਪਿ 4.1.42.
ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ; ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਾਲਵਂਚਨੋਪਾਯਂ ਮੁਨੇਨ੍ਯਮਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜੇਦ੍ਯਮੋ ਨृਪਃ
ਜਦ ਤਕ ਪਾਪ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਯਮਰਾਜ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਵਾਸਃ ਪੀਤੋਤ੍ਤਰਵਹਾਪਯਾਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ—
ਕਰਿष੍ਯੇਤ੍ਕੁਪਿਤਃਕਾਲਃ ਕਿਂਕਾਸ਼ੀਵਾਸਿਨਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਥਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ਼ਿਸ਼ੁਤਾ ਕੌਮਾਰਂ ਚ ਯਥਾ ਗਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬਚਪਨ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ਨਹਿ ਜਰਾਕ੍ਰਾਂਤਿਰ੍ਯਾਵਨ੍ਨੇਂਦ੍ਰਿਯਵੈਕ੍ਲਵਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ—
ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਕਾਲਲਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਤਿष੍ਠਂਤੁ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵ
ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਹੇ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਪਰਾਭੂਤੋ ਹਿ ਜਰਯਾ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋੜਦੇ ਹਨ।
ਸੁਤਾਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰੇਮਾਪਿ ਮੁਂਚਤਿ
ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਪਤਨੀ ਵੀ ਪਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਲਿष੍ਟਂ ਜਰਯਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਯੋषਿਦ੍ਵਿਸ਼ਂਕਿਤਾ 4.1.42.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਜਰਾ ਸਦृਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨ ਦੁਃਖਂ ਜਰਯਾ ਸਮਮ੍
ਬੁਢਾਪੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਨ ਜੀਯਤੇ ਤਥਾ ਕਾਲਸ੍ਤਪਸਾ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨ ਤਪ ਨਾਲ, ਨ ਯੋਗ ਦੇ ਜੁਗਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਵਿਨਾਯਜ੍ਞੈਰ੍ਵਿਨਾਦਾਨੈਰ੍ਵਿਨਾ ਵ੍ਰਤਜਪਾਦਿਭਿਃ
ਨ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਨ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਨ ਵਰਤ ਤੇ ਜਪ ਆਦਿ ਨਾਲ।
ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰਯਂ ਯੋਗਃਕਾਥੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰਿਦਂ ਤਪਃ
ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਯੋਗ ਹੈ; ਕਾਠੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਤਪ ਹੈ।
ਕਃ ਕਲਿਕੋਥਵਾ ਕਾਲਃ ਕਾ ਜਰਾ ਕਿਂ ਚ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਕੀ ਖੋਤ, ਸਮੇਂ ਕੀ ਹੈ, ਬੁਢਾਪਾ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਕਲਿਸ੍ਤਾਨੇਵ ਬਾਧੇਤ ਕਾਲਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਜਿਘਾਂਸਤਿ
ਕਲਿਜੁਗ ਕੇਵਲ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਨਾਂਸਿ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਬਾਧਂਤੇ ਯੇ ਨ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਤਾਰਕਂ ਜ੍ਞਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕਰ੍ਮਪਾਸ਼ਤਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੇ ਦੁੱਖ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਤਾਰਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਨਿਨੋ ਨ ਤਥਾ ਸੌਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਨਰਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਧਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਵਰਂ ਕਾਸ਼ੀਸਮਾਵਾਸੀ ਨਾਸੀਨੋ ਦ੍ਯੁਸਦਾਂ ਪਦਮ੍
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤੋਪਿ ਭਗਵਨੀਸ਼ੋ ਮਂਦਰਂ ਚਾਰੁਕਂਦਰਮ੍ 4.1.42.
ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਂਤ੍ਯਾਜਯਾਮਾਸ ਕਥਮਾਗਾਚ੍ਚ ਮਂਦਰਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ—ਉਹ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?