ਛਾਯਾ ਪ੍ਰਕਂਪਤੇ ਯਸ੍ਯ ਦੇਹਬਂਧੇਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਲੇ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਛਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕੰਬਦੀ ਹੋਵੇ,
ਨਿਜਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਸ੍ਯ ਨੀਰਾਜ੍ਯਮੁਕੁਰਾਦਿषੁ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪਾਣੀ, ਘੀ ਜਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਿਖੇ,
ਮਤਿਰ੍ਭ੍ਰਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ੍ਖਲੇਦ੍ਵਾਣੀ ਧਨੁਰੈਦ੍ਰਂ ਨਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤੈ
ਜੇ ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਬੋਲ ਰੁਕ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਧਨੁ ਦਾ ਤੰਨ ਹੱਥੋਂ ਫਿਸਲ ਜਾਵੇ,
ਦਿਵਾ ਚ ਤਾਰਕਾਚਕ੍ਰਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵ੍ਯੋਮਵਿਤਾਰਕਮ੍
ਜੇ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਤਾਰੇ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ,
ਭੂਰੁਹੇ ਭੂਧਰਾਗ੍ਰੇ ਚ ਗਂਧਰ੍ਵਨਗਰਾਲਯਮ੍
ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ,
ਸਰ੍ਵੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਚਿਹ੍ਨੇषੁ ਯਦ੍ਯੇਕਮਪਿ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ,
ਕਰਾਵਰੁਦ੍ਧ ਸ਼੍ਰਵਣਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨ ਯਦਾ ਧ੍ਵਨਿਮ੍
ਜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੰਨ ਢੱਕ ਕੇ ਵੀ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਸੁਣੇ,
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਛਾਯਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਈ ਹੋਈ ਵੇਖੇ,
ਪ੍ਰੋਹ੍ਯਤੇ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਵਾਪਿ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸੁਰਵਾਯਸੈਃ 4.1.42.
ਜੋ ਪਿਸਾਚ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਕਾਂਵਾਂ ਵਲੋਂ ਭਜਾਇਆ ਜਾਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ,
ਰਾਸਭੈਃ ਕਰਭੈਃ ਕੀਸ਼ੈਃ ਸ਼੍ਵੇਨੈਰਸ਼੍ਵਤਰੈਰ੍ਬਕੈਃ
ਜੋ ਗਧਿਆਂ, ਉਠਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ, ਕੁੱਤਿਆਂ, ਖਚਰਾਂ ਜਾਂ ਬਗਲਿਆਂ ਵਲੋਂ,
ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਂਸ਼ੁਕੈਃ ਸ਼ੋਣੈਃ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਭੂषਿਤਾਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ,
ਪਾਂਸੁਰਾਸ਼ਿ ਚ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਯੂਪਦਂਡਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ, ਚੀਟੀ ਦਾ ਬਿਲ ਜਾਂ ਯਜਨ ਦਾ ਥੰਮ ਵੇਖੇ,
ਰਾਸਭਾਰੂਢਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚ ਮੁਂਡਿਤਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਧੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤੇਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂ ਮੂੰਡਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ,
ਸ੍ਵਮੌਲੌ ਸ੍ਵਤਨੌ ਵਾਪਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਗੋ ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵੇਖੇ,
ਲੋਹਦਂਡਧਰਂ ਕृष੍ਣਂ ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਵਾਸਸਮ੍
ਜੋ ਲੋਹੇ ਦਾ ਡੰਡਾ ਫੜੇ ਕਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਕਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ,
ਕਾਲੀ ਕੁਮਾਰੀ ਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਬਦ੍ਨੀਯਾਦ੍ਬਾਹੁ ਪਾਸ਼ਕੈਃ
ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਕੁਮਾਰੀ ਵਲੋਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਫੰਦੇ ਪਾ ਕੇ ਬੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ,
ਨਰੋ ਯੋ ਵਾਨਰਾਰੂਢੋ ਯਾਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਚੀਦਿਸ਼ਂ ਸ੍ਵਪਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕृਪਣੋਪਿ ਵਦਾਨ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਦਾਨ੍ਯਃ ਕृਪਣੋ ਯਦਿ
ਜੇ ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਕੰਜੂਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੰਜੂਸ ਵੀ ਦਾਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਨਿ ਕਾਲਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਸਂਤ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯਪਿ 4.1.42.
ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ; ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਾਲਵਂਚਨੋਪਾਯਂ ਮੁਨੇਨ੍ਯਮਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜੇਦ੍ਯਮੋ ਨृਪਃ
ਜਦ ਤਕ ਪਾਪ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਯਮਰਾਜ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਵਾਸਃ ਪੀਤੋਤ੍ਤਰਵਹਾਪਯਾਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ—
ਕਰਿष੍ਯੇਤ੍ਕੁਪਿਤਃਕਾਲਃ ਕਿਂਕਾਸ਼ੀਵਾਸਿਨਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਥਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ਼ਿਸ਼ੁਤਾ ਕੌਮਾਰਂ ਚ ਯਥਾ ਗਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬਚਪਨ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ਨਹਿ ਜਰਾਕ੍ਰਾਂਤਿਰ੍ਯਾਵਨ੍ਨੇਂਦ੍ਰਿਯਵੈਕ੍ਲਵਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ—
ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਕਾਲਲਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਤਿष੍ਠਂਤੁ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵ
ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਹੇ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਪਰਾਭੂਤੋ ਹਿ ਜਰਯਾ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋੜਦੇ ਹਨ।
ਸੁਤਾਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰੇਮਾਪਿ ਮੁਂਚਤਿ
ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਪਤਨੀ ਵੀ ਪਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਲਿष੍ਟਂ ਜਰਯਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਯੋषਿਦ੍ਵਿਸ਼ਂਕਿਤਾ 4.1.42.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਜਰਾ ਸਦृਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨ ਦੁਃਖਂ ਜਰਯਾ ਸਮਮ੍
ਬੁਢਾਪੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।