ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮਮਤਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਤਾਯੁਤਃ
ਹਰ ਥਾਂ ਮਲਕੀਅਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੇ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਸ਼ੌਚਂ ਤਥਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਨਿਤ੍ਯਮੇਕਾਂਤਸ਼ੀਲਤਾ 4.1.41.
ਧਿਆਨ, ਪਵਿਤਰਤਾ, ਭਿਖ ਮੰਗਣੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿਣਾ।
ਵਾਰ੍षਿਕਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋਮਾਸਾਨ੍ਵਿਹਰੇਨ੍ਨ ਯਤਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਵਿਰਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਿਹਰਨ੍ਜਨ੍ਤੂਨ੍ਪਿਬੇਤ੍ਕਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ੋਧਿਤਮ੍
ਉਹ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਵੇ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ।
ਚਰੇਦਾਤ੍ਮਸਹਾਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ।
ਕੁਸੁਂਭਵਾਸਾ ਦਂਡਾਢ੍ਯੋ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ੀ ਖ੍ਯਾਤਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਮੋਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਠੀ ਨਾਲ, ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ।
ਨ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਤੈਜਸਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕੇਣ ਕਦਾਚਨ
ਭਿਖਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਧਾਤੂ ਦਾ ਬਰਤਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗੋਸਹਸ੍ਰਵਧਂ ਪਾਪਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰੇषਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਕੰਮ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਮਾਰਣ ਦੇ ਪਾਪ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿਦ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲ੍ਪਂ ਕੁਂਭੀਪਾਕੀ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਦੋ ਕਰੋੜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਿਧੂਮੇਸਨ੍ਨ ਮੁਸਲੇ ਵ੍ਯਂਗਾਰੇ ਭੁਕ੍ਤਵਜ੍ਜਨੇ
ਬਿਨਾ ਧੂੰਏ, ਬਿਨਾ ਓਖਲੀ, ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਖਾਣਾ।
ਅਲ੍ਪਾਹਾਰੋ ਰਹਃਸ੍ਥਾਯੀ ਤ੍ਤ੍ਵਿਂਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇष੍ਵਲੋਲੁਪਃ
ਘੱਟ ਖਾਣਾ, ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਲਾਲਚ ਨਾ ਕਰਨਾ।
ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਤੁ ਯਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰਮੇਤ੍ 4.1.41.
ਜੇ ਵਿਰਕਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਆਰਾਮ ਕਰੇ,
ਸਂਚਿਤਂ ਯਦ੍ਗ੍ਰਹਸ੍ਥੇਨ ਪਾਪਮਾਮਰਣਾਂਤਿਕਮ੍
ਉਹ ਪਾਪ ਜੋ ਘਰਵਾਲਾ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਰਾਭਿਭਵਨਮਸਹ੍ਯਂ ਰੋਗਪੀਡਿਤਮ੍
ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੋਟ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵੇਖ ਕੇ,
ਨਾਨਾਯੋਨਿ ਨਿਵਾਸਂ ਚ ਵਿਯੋਗਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯੈਃ ਸਹ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਣਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ,
ਪੁਨਰ੍ਨਿਰਯਸਂਵਾਸਂਨਾਨਾਨਰਕਯਾਤਨਾਃ
ਫਿਰ ਨਰਕ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ,
ਦੇਹੇष੍ਵਨਿਤ੍ਯਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਤਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣੀ ਵੇਖ ਕੇ,
ਕਰਪਾਤ੍ਰੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਜੋ 'ਹਥ-ਕਟੋਰਾ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਿਖਿਆਰੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਕ੍ਰਮਾਦਾਸੇਵ੍ਯ ਪਂਡਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸਂਯਤਃ ਕੁਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮਾਤ੍ਮਾ ਬਂਧਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਗਲਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਪ ਹੀ ਬੰਧਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿ ਸ੍ਮृਤਿ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯੋਪਨਿषਦਸ੍ਤਥਾ
ਵੇਦ, ਸ੍ਰੁਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ—all ਇਹ ਹਨ।
ਵੇਦਾਨੁਵਚਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯ ਤਪੋ ਦਮਃ 4.1.41.
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਤਪ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ ਹਿ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸ੍ਯ ਆਤ੍ਮੈਵਾਸ਼੍ਰਮਵਰ੍ਤਿਭਿਃ
ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪ ਦੀ ਹੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਚ੍ਚ ਯੋਗਾਦृਤੇ ਨਹਿ
ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਯੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਨਾਰਣ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾਦ੍ਯੋਗੋ ਨ ਨਾਨਾਗ੍ਰਂਥ ਚਿਂਤਨਾਤ੍
ਯੋਗ ਨਾ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ।
ਨ ਚ ਪਦ੍ਮਾਸਨਾਦ੍ਯੋਗੋ ਨ ਵਾ ਘ੍ਰਾਣਾਗ੍ਰਵੀਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਯੋਗ ਨਾ ਤਾਂ ਪਦਮ ਆਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਤੱਕਣ ਨਾਲ।
ਅਭਿਯੋਗਾਤ੍ਸਦਾਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍
ਪਰ ਯੋਗ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ, ਨਿਰੰਤਰ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਕ੍ਰੀਡਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਸਦਾਤ੍ਮਮਿਥੁਨਸ੍ਯ ਚ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ।
ਅਤ੍ਰਾਤ੍ਮਵ੍ਯਤਿਰੇਕੇਣ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇੱਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—
ਸਂਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਮਨਸੋਰ੍ਯੋਗ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।