ਆਰੋਪ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗਚ੍ਛੇਦਧੋਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੈਵਪਿਤ੍ਰ੍ਯਾਤਿਥੇਯਾਨਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਾਨਿ ਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ 'ਤੇ ਹੈ—
ਜਾਮਯੋ ਯਾਨਿ ਗੇਹਾਨਿ ਸ਼ਪਂਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾਃ
ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਾਃ ਸੁਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਭੂषਣਾਚ੍ਛਾਦਨਾਸ਼ਨੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਣੇ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਨਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਭੂषਣਾਚ੍ਛਾਦਨਾਸ਼ਨੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਗਹਣਿਆਂ, ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਯਤ੍ਰ ਤੁष੍ਯਤਿ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਤੁष੍ਯਤਿ 4.1.40.
ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਤੀ ਵੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅਹੁਤਂ ਚ ਹੁਤਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਹੁਤਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਿਤਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਭੇਟ ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਦਿੱਤੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ—
ਜਪੋऽਹੁਤੋਹੁਤੋ ਹੋਮਃ ਪ੍ਰਹੁਤੋ ਭੌਤਿਕੋ ਬਲਿਃ
ਜਪ ਕਰਨਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਹੈ; ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਦੇਣਾ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਹੈ; ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਭੌਤਿਕ ਭੇਟ ਹੈ।
ਪਂਚਯਜ੍ਞਾਨਿਮਾਨ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਪੰਜ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪृਚ੍ਛੇਦ੍ਬਾਹੁਜਾਤਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲਵੇ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਸ੍ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਦष੍ਟੌ ਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਨਵਜਾਤ ਬੱਚਾ ਅਠ ਸਾਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਨਵਜਾਤ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਰਣਂ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਫਲੋਦਯਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਾਪਿਤਾਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਃ ਤ੍ਵਪਤ੍ਯਾਨਿ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ ਜੀਵਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ਯੋऽਤ੍ਰ ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚੋਪਜੀਵ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨਾਨਾਥਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇਭ੍ਯੋ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਦਰਿਦਰ, ਅਨਾਥ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਗਸ਼ੀਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਦਯਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਯੁਤਃ 4.1.40.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ, ਦਇਆ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮਧ੍ਯ ਯਾਮੌ ਯੌ ਹੁਤਸ਼ੇषਂ ਚ ਯਦ੍ਧਵਿਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਦੋ ਪਹਰ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ—
ਨਵੈਤਾਨਿ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯਭ੍ਯਾਗਤੇ ਸਦਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਮਿਹਾਯਾਤ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਪੂਰ੍ਵਭਾषਣਮ੍
ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਠ ਕੇ ਮਿਲਣਾ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨੀ—
ਤਥੇषਦ੍ਵ੍ਯਯਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵੈ ਨਵ
ਇਹ ਨੌ ਕੰਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਰਚਾ ਹੁੰਦਾ, ਜਰੂਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਤृਣਜਲਾਭ੍ਯਂਗ ਦੀਪਾ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾਃ
ਬਿਸਤਰਾ, ਘਾਹ, ਪਾਣੀ, ਮਲਣ, ਤੇ ਦੀਵਾ—ਇਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਂ ਪਰਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੋਹਃ ਕ੍ਰੋਧਾਨृਤਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਚੁਗਲੀ, ਪਰਾਈ ਔਰਤ, ਧੋਖਾ, ਗੁੱਸਾ, ਝੂਠ, ਤੇ ਕੜੀ ਗੱਲ—
ਨਵਾਵਸ਼੍ਯਕਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰਤਿਵਾਸਰਮ੍
ਨੌ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵੇਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਤਥਾਤਿਥ੍ਯਂ ਨਵਮਂ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਤੇ ਨੌਵਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ—
ਜਨ੍ਮਰ੍ਕ੍ਸ਼ਂ ਮੈਥੁਨਂ ਮਂਤ੍ਰੋ ਗृਹਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਚ ਵਂਚਨਮ੍
ਜਨਮ ਦਿਨ, ਸੰਗਤ, ਮੰਤਰ, ਘਰ ਦੀ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਦੱਸਣਾ, ਤੇ ਧੋਖਾ—
ਨਵੈਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਾਨਿ ਰਹਃ ਪਾਪਮਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਂ ਗੁਣੋਤ੍ਕਰ੍षੋ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕੇਨਾਪਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ ।। 4.1.40.
ਇਹ ਨੌ ਗੱਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀਆਂ; ਗੁਪਤ ਪਾਪ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਿੰਦਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਧਿਆਈ—ਇਹ ਦੋ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ।
ਪਾਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰ ਵਿਨੀਤੇषੁ ਦੀਨਾਨਾਥੋਪਕਾਰਿषੁ
ਜੋ ਯੋਗ ਹਨ, ਦੋਸਤਾਂ, ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਿਆਂ, ਤੇ ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਅਨਾਥਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਨਿष੍ਫਲਂ ਨਵਸੂਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਚਾਟਚਾਰਣਤਸ੍ਕਰੇ
ਚਾਪਲੂਸ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ।
ਆਪਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਨ ਦੇਯਾਨਿ ਨਵਵਸ੍ਤੂਨਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ।
ਨ੍ਯਾਸਾਧੀਕੁਲਵृਤ੍ਤਿਂ ਚ ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਨਂ ਸੁਤਮ੍
ਅਮਾਨਤ, ਆਸਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ, ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼, ਔਰਤ ਦਾ ਧਨ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ—