ਸ਼ਯਨਾਸਨਯਾਨਾਨਿ ਕੁਣਪਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮੁਖਂ ਕੁਸ਼ਾਃ
ਸੋਣ, ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਵਾਹਨ, ਮੁਰਦਾ, ਔਰਤ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ—
ਅਜਾਸ਼੍ਵਯੋਰ੍ਮੁਖਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਗਾਵੋ ਮੇਧ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ
ਬਕਰੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਲਾਤ੍ਕਾਰੋਪਭੁਕ੍ਤਾ ਵਾ ਚੋਰਹਸ੍ਤਗਤਾਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੋਰ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਆਈ ਹੋਵੇ,
ਆਮ੍ਲੇਨ ਤਾਮ੍ਰਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਃ ਕਾਂਸ੍ਯਸ੍ਯ ਭਸ੍ਮਨਾ
ਤਾਂਬਾ ਖੱਟੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਾਂਸਾ ਭਸਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਾਪਿ ਹਿ ਯਾ ਨੇਹ ਚਿਂਤਯੇਤ੍ਪੁਰੁषਾਂਤਰਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੀ,
ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਹੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸਕੁਲ੍ਯੋ ਜਨਨੀ ਤਥਾ 4.1.40.
ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਭਰਾ, ਸਾਕ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਵੀ,
ਅਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭੂਣਹਤ੍ਯਾਮृਤਾਵृਤੌ
ਜੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਿਅਾਹ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਹृਤਾਧਿਕਾਰਾਂ ਮਲਿਨਾਂ ਪਿਂਡਮਾਤ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੋਈ, ਮੈਲੀ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਿੱਖ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਹੈ,
ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਾਦृਤੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗਰ੍ਭੇ ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਰਭ ਛੱਡ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਵ ਸਾ ਚ ਸ੍ਵਾ ਚ ਵਿਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤੇ
ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰੋਪ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗਚ੍ਛੇਦਧੋਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੈਵਪਿਤ੍ਰ੍ਯਾਤਿਥੇਯਾਨਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਾਨਿ ਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ 'ਤੇ ਹੈ—
ਜਾਮਯੋ ਯਾਨਿ ਗੇਹਾਨਿ ਸ਼ਪਂਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾਃ
ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਾਃ ਸੁਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਭੂषਣਾਚ੍ਛਾਦਨਾਸ਼ਨੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਣੇ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਨਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਭੂषਣਾਚ੍ਛਾਦਨਾਸ਼ਨੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਗਹਣਿਆਂ, ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਯਤ੍ਰ ਤੁष੍ਯਤਿ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਤੁष੍ਯਤਿ 4.1.40.
ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਤੀ ਵੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅਹੁਤਂ ਚ ਹੁਤਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਹੁਤਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਿਤਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਭੇਟ ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਦਿੱਤੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ—
ਜਪੋऽਹੁਤੋਹੁਤੋ ਹੋਮਃ ਪ੍ਰਹੁਤੋ ਭੌਤਿਕੋ ਬਲਿਃ
ਜਪ ਕਰਨਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਹੈ; ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਦੇਣਾ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਹੈ; ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਭੌਤਿਕ ਭੇਟ ਹੈ।
ਪਂਚਯਜ੍ਞਾਨਿਮਾਨ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਪੰਜ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪृਚ੍ਛੇਦ੍ਬਾਹੁਜਾਤਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲਵੇ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਸ੍ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਦष੍ਟੌ ਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਨਵਜਾਤ ਬੱਚਾ ਅਠ ਸਾਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਨਵਜਾਤ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਰਣਂ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਫਲੋਦਯਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਾਪਿਤਾਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਃ ਤ੍ਵਪਤ੍ਯਾਨਿ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ ਜੀਵਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ਯੋऽਤ੍ਰ ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚੋਪਜੀਵ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨਾਨਾਥਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇਭ੍ਯੋ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਦਰਿਦਰ, ਅਨਾਥ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਗਸ਼ੀਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਦਯਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਯੁਤਃ 4.1.40.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ, ਦਇਆ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮਧ੍ਯ ਯਾਮੌ ਯੌ ਹੁਤਸ਼ੇषਂ ਚ ਯਦ੍ਧਵਿਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਦੋ ਪਹਰ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ—
ਨਵੈਤਾਨਿ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯਭ੍ਯਾਗਤੇ ਸਦਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਮਿਹਾਯਾਤ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਪੂਰ੍ਵਭਾषਣਮ੍
ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਠ ਕੇ ਮਿਲਣਾ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨੀ—
ਤਥੇषਦ੍ਵ੍ਯਯਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵੈ ਨਵ
ਇਹ ਨੌ ਕੰਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਰਚਾ ਹੁੰਦਾ, ਜਰੂਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।