ਯਥੈਵਾਤ੍ਮਾ ਪਰਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਃ ਸੁਖਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਪਰੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਨ ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਵਿਨਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਰ੍ਥਹੀਨੇ ਕੁਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਕਰਤਬ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸੁਖਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੈਰਾਕਾਂਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਤਚ੍ਚ ਧਰ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਸੁਖ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਾਯਾਗਤੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਾਰਲੌਕਿਕਮ੍
ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਕਰਤਬ ਸਿਰਫ ਉਹ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ।
ਵਿਧਿਹੀਨਂ ਤਥਾऽਪਾਤ੍ਰੇ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਣਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅਣਯੋਗ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਜਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਵ੍ਯਸਨਾਰ੍ਥੇ ਕੁਟੁਂਬਾਰ੍ਥੇ ਯਦृਣਾਰ੍ਥੇ ਚ ਦੀਯਤੇ 4.1.40.
ਜੋ ਕੁਝ ਮੁਸੀਬਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਮਾਤਾਪਿਤृਵਿਹੀਨਂ ਯੋ ਮੌਂਜੀਪਾਣਿਗ੍ਰਹਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜਨੇਉ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੈਰ੍ਨ ਤਚ੍ਛ੍ਰੇਯੋ ਨਾਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਾਦਿਭਿਰ੍ਮਖੈਃ
ਉਹ ਕਰਤਬ ਨਾ ਤਾਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਰਸਮ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਭਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਹ੍ਯਨਾਥਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਣਿਂ ਗ੍ਰਾਹਯਤੇ ਕृਤੀ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਥ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਕਰਤਬ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤृਗੇਹੇ ਤੁ ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਰਜਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਸਂਸ੍ਕृਤਾ
ਜੋ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤੇ ਜੋ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ,
ਯਸ੍ਤਾਂ ਪਰਿਣਯੇਨ੍ਮੋਹਾਤ੍ਸ ਭਵੇਦ੍ਵृषਲੀਪਤਿਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਚ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਟੀਆ ਦਰਜੇ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਦੋषਮੁਭਯੋਃ ਕਨ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਵਰਸ੍ਯ ਚ
ਕੁੜੀ ਅਤੇ ਵਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ,
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਃ ਸਤਤਂ ਨੈਤਾ ਦੁष੍ਯਂਤਿ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੁਰੈਰ੍ਭੁਕ੍ਤਾਃ ਸੋਮਗਂਧਰ੍ਵ ਵਹ੍ਨਿਭਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ—ਸੋਮ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਗਨਿ—ਨੇ ਭੋਗਿਆ ਸੀ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ਼ੌਚਂ ਦਦੌ ਸੋਮਃ ਪਾਵਕਃ ਸਰ੍ਵਮੇਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਸੋਮ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੱਤੀ; ਅਗਨਿ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਖਸ਼ੀ।
ਕਨ੍ਯਾਂ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਰਜਃਕਾਲੇऽਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਲੋਮਦਰ੍ਸ਼ਨੇ 4.1.40.
ਕੁੜੀ ਦੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਗਨਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਵੇਖ ਕੇ।
ਦृਸ਼੍ਯਰੋਮਾਤ੍ਵਪਤ੍ਯਘ੍ਨੀ ਕੁਲਘ੍ਨ੍ਯੁਦ੍ਗਤਯੌਵਨਾ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਿਖਣ ਵਾਲ, ਬਾਂਝਪਨ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਸ਼ਟਤਾ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਆਉਣ—
ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਫਲਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ ਦ੍ਯਾਦਨਗ੍ਨਿਕਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਅਾਹ ਲਈ ਕੁੜੀ ਦੇਣ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨਿ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਨਾ ਦੇਵੇ।
ਕਨ੍ਯਾਮਭੁਕ੍ਤਾਂ ਸੋਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦਦਦ੍ਦਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਨਾ ਭੋਗੀ ਹੋਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਾਹ ਲਈ ਕੁੜੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਯਨਾਸਨਯਾਨਾਨਿ ਕੁਣਪਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮੁਖਂ ਕੁਸ਼ਾਃ
ਸੋਣ, ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਵਾਹਨ, ਮੁਰਦਾ, ਔਰਤ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ—
ਅਜਾਸ਼੍ਵਯੋਰ੍ਮੁਖਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਗਾਵੋ ਮੇਧ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ
ਬਕਰੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਲਾਤ੍ਕਾਰੋਪਭੁਕ੍ਤਾ ਵਾ ਚੋਰਹਸ੍ਤਗਤਾਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੋਰ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਆਈ ਹੋਵੇ,
ਆਮ੍ਲੇਨ ਤਾਮ੍ਰਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਃ ਕਾਂਸ੍ਯਸ੍ਯ ਭਸ੍ਮਨਾ
ਤਾਂਬਾ ਖੱਟੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਾਂਸਾ ਭਸਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਾਪਿ ਹਿ ਯਾ ਨੇਹ ਚਿਂਤਯੇਤ੍ਪੁਰੁषਾਂਤਰਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੀ,
ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਹੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸਕੁਲ੍ਯੋ ਜਨਨੀ ਤਥਾ 4.1.40.
ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਭਰਾ, ਸਾਕ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਵੀ,
ਅਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭੂਣਹਤ੍ਯਾਮृਤਾਵृਤੌ
ਜੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਿਅਾਹ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਹृਤਾਧਿਕਾਰਾਂ ਮਲਿਨਾਂ ਪਿਂਡਮਾਤ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੋਈ, ਮੈਲੀ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਿੱਖ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਹੈ,
ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਾਦृਤੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗਰ੍ਭੇ ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਰਭ ਛੱਡ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਵ ਸਾ ਚ ਸ੍ਵਾ ਚ ਵਿਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤੇ
ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।