ਅਰਾਜਕੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਲੋਕੇऽਤ੍ਯਾਹਿਤਸ਼ਂਸਿਨਿ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਕਾਬੂਪਣ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ,
ਚਿਂਤਾਮਵਾਪ ਮਹਤੀ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਃ ਪ੍ਰਜਾਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ।
ਤਾਸੁ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸੁ ਸਂਕ੍ਸ਼ੀਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਭੁਜੋऽਭਵਨ੍
ਜਦ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਘੱਟ ਹੋ ਗਏ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਅਵਿਮੁਕਤ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਿਪੁਂਜਯ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਰਾਜਾ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਇਕ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਪੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਰਾਜਨ੍ਰਿਪੁਂਜਯ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਰਿਪੁੰਜਯਾ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ:
ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਂ ਨਾਗਰਾਜਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ
ਨਾਗ ਰਾਜ ਤੈਨੂੰ ਨਾਗ ਕੁੰਨਿਆ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੇਵੇਗਾ।
ਦਿਵੋਪਿ ਦੇਵਾ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਰਤਨ ਤੇ ਫੁੱਲ ਦੇਣਗੇ।
ਦਿਵੋਦਾਸ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਮਤੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਮਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਦਿਵੋਦਾਸਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਰਮੇष੍ਠਿਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਸੌ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ 4.1.39.
ਪਰਮੇਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਫਿਰ—
ਕਥਂ ਨਾਨ੍ਯੇ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਮਾਂ ਕਥਂ ਕਥ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ
ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਪਾਪਨਿष੍ਠੇ ਚ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞਿ ਨ ਦੇਵੋ ਵਰ੍षਤੇ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਮੁੜ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ।
ਮਹਾਪ੍ਰਸਾਦ ਇਤ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਤ੍ਵਦੀਯਾਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯੁਪਾਦਦੇ
ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਲਈ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੁਕਾਮੋਹਂ ਤਨ੍ਮਦਰ੍ਥਂ ਕਰੋषਿ ਚੇਤ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰ।
ਅਵਿਲਂਬੇਨ ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृਤਂ ਮਨ੍ਯਸ੍ਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਦੇ ਦੱਸ ਦੇ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਝ ਲੈ।
ਤਦਾਦਿਵਿष(ਪ?)ਦੋ ਦੇਵਾ ਦਿਵਿ ਤਿष੍ਠਂਤੁ ਮਾ ਭੁਵਿ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਾ ਆਉਣ।
ਦੇਵੇषੁ ਦਿਵਿਤਿष੍ਠਤ੍ਸੁ ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂਤਲੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਥੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਕ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦਿਵੋਦਾਸੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੇ ਵੀ।
ਮਾ ਗਚ੍ਛਂਤ੍ਵਿਹ ਵੈ ਨਾਗਾ ਨਰਾਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵਂਤ੍ਵਿਤਃ
ਸੱਪ ਇੱਥੇ ਨਾ ਆਉਣ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੋਂ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਹਿਣ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਹ 4.1.39.
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰ ਸਮਾਯਾਹਿ ਮਂਦਰੋ ਨਾਮ ਭੂਧਰਃ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਉ, ਮੰਦਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਯਾਵਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਦਾਤੁਂ ਬਹੁਕਾਲਂ ਤਪਸ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਗਾਮ ਵृषਮਾਰੁਹ੍ਯ ਮਂਦਰੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਬਲਦ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਧਰੋਤ੍ਤਮ
ਉਠ, ਉਠ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਆਪਣਾ ਵਰ ਦੱਸ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋ ਭੂਮਾਵਦ੍ਰਿਰੇਤਦ੍ਵ੍ਯਜਿਜ੍ਞਪਤ੍
ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਪਿ ਕਥਂ ਨਾਮ ਨ ਵੇਤ੍ਥ ਮਮ ਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ?
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹृਦਯਾਨਂਦ ਸ਼ਰ੍ਵਸਰ੍ਵਗਸਰ੍ਵਕृਤ੍
ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਵ।
ਯਾਚਕਾਯਾਤਿਸ਼ੋਚ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਣਤਾਰ੍ਤਿਪ੍ਰਭਂਜਕ
ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪ ਉਮਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨਾਥਾਦ੍ਯ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਅੱਜ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਯਾਵਦ੍ਵਿਚਿਂਤਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਗ੍ਰੇਸਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮੌਲੌ ਬਦ੍ਧਕਰਦ੍ਵਯਃ ।। 4.1.39.
ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਭੂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚਦੇ ਹਨ; ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਜੋੜ ਕੇ।