ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦੌ ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵਹੇਤ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖੋ, ਫਿਰ ਹੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿ ਸਮਾਚਾਰ ਇਤਿ ਤੇ ਸਮੁਦੀ ਰਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਸਦਾ ਗृਹੀ ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਲਕ੍ਸ਼ਣਵਤੀ ਯਦਿ
ਸਕੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।
ਵਪੁਰਾਵਰ੍ਤਗਂਧਾਸ਼੍ਚਚ੍ਛਾਯਾ ਸਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਰੋ ਗਤਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਸੁਗੰਧ, ਛਾਂ, ਸੁਭਾਵ, ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਚਾਲ—
ਆਪਾਦਤਲਮਾਰਭ੍ਯ ਯਾਵਨ੍ਮੌਲਿਰੁਹਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ—
ਆਦੌ ਪਾਦਤਲਂ ਰੇਖਾਸ੍ਤਤੋਂਗੁष੍ਠਾਂਗੁਲੀ ਨਖਾਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ, ਫਿਰ ਲਕੀਰਾਂ, ਉਂਗਲਾਂ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਨਖ—
ਊਰੂ ਕਟੀ ਨਿਤਂਬਸ੍ਫਿਗ੍ਭਗੋ ਜਘਨ ਬਸ੍ਤਿਕੇ
ਉਸ ਦੇ ਰਾਨ, ਕਮਰ, ਨਿਤੰਨ, ਪਿਛਵਾਡਾ, ਜਨਾਨੀ ਅੰਗ, ਹੇਠਲਾ ਪੇਟ ਤੇ ਮੂਤਰ-ਥੈਲੀ—
ਰੋਮਾਲੀ ਹृਦਯਂ ਵਕ੍ਸ਼ੋ ਵਕ੍ਸ਼ੋਜਦ੍ਵਯਚੂਚੁਕਮ੍ ।। ਜਤ੍ਰੁਸ੍ਕਂਧਾਂ ਸਕਕ੍ਸ਼ਾਦੋਰ੍ਮਣਿਬਂਧ ਕਰਦ੍ਵਯਮ੍
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਦਿਲ, ਛਾਤੀ, ਦੋ ਨਿੱਪਲ, ਗਲਾ, ਮੋਢੇ, ਬਗਲਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਗਹਨੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ—
ਪਾਣਿਪृष੍ਠਂ ਪਾਣਿਤਲਂ ਰੇਖਾਂਗੁष੍ਠਾਂਗੁਲੀ ਨਖਾਃ
ਹੱਥ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਹਥੇਲੀ, ਲਕੀਰਾਂ, ਅੰਗੂਠਾ, ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਨਖ—
ਕਪੋਲੌ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮਧਰੋਤ੍ਤਰੋष੍ਠੌ ਦ੍ਵਿਜਜਿਹ੍ਵਿਕਾਃ
ਗਲ, ਚਿਹਰਾ, ਹੇਠਲਾ ਤੇ ਉਪਰਲਾ ਹੋਂਠ, ਦੰਦ ਤੇ ਜੀਭ—
ਪਕ੍ਸ਼੍ਮ ਭ੍ਰੂਕਰ੍ਣਭਾਲਾਨਿ ਮੌਲਿ ਸੀਮਂਤਮੌਲਿਜਾਃ
ਪਲਕਾਂ, ਭੰਵਾਂ, ਕੰਨ, ਮੱਥਾ, ਸਿਰ, ਮੱਥੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ—
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪਾਦਤਲਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮਾਂਸਲਂ ਮृਦੁਲਂ ਸਮਮ੍ 4.1.37.
ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ ਮਿੱਠੇ, ਮਾਸਦਾਰ, ਨਰਮ ਤੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰੂਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਪਰੁषਂ ਖਂਡਿਤਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਕਮ੍
ਜੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ ਰੁੱਖੇ, ਬੇਰੰਗ, ਕਰੜੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਪਰਛਾਈ ਵਾਲੇ ਹੋਣ—
ਚਕ੍ਰ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕ ਸ਼ਂਖਾਬ੍ਜ ਧ੍ਵਜਮੀਨਾਤਪਤ੍ਰਵਤ੍
ਜੇ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ, ਸਵਸਤਿਕ, ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ, ਝੰਡਾ, ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਛਤਰੀ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਵੇ—
ਭਵੇਦਖਂਡਭੋਗਾਯੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਾਮਧ੍ਯਾਂਗੁਲਿਸਂਗਤਾ
ਜੇ ਲਕੀਰਾਂ ਅਟੁੱਟ ਹੋਣ, ਉਪਰਲੇ ਜਾਂ ਵਿਚਲੇ ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹੋਣ—
ਉਨ੍ਨਤੋ ਮਾਂਸਲੋਂਗੁष੍ਠੋ ਵਰ੍ਤੁਲੋਤੁਲਭੋਗਦਃ
ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਸਦਾਰ, ਗੋਲ ਤੇ ਓਟਲੇ ਵਾਂਗ ਅੰਗੂਠਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਵਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੀਰ੍ਘਾਂਗੁष੍ਠੇਨ ਦੁਰ੍ਭਗਾ
ਜਿਸ ਔਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅੰਗੂਠਾ ਚੌੜਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕਲੇਸ਼ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੀਰ੍ਘਾਂਗੁਲੀਭਿਃ ਕੁਲਟਾ ਕृਸ਼ਾਭਿਰਤਿਨਿਰ੍ਧਨਾ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਚਲਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਪਤਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਪਿਟਾਭਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਦਾਸੀ ਵਿਰਲਾਭਿਰ੍ਦਰਿਦ੍ਰਿਣੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਚਪਟੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਦਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਛਿਟੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਤ੍ਵਾ ਬਹੂਨਪਿ ਪਤੀਨ੍ਪਰਪ੍ਰੇष੍ਯਾ ਤਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਕਈ ਪਤੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਪਾਂਸੁਲਾ ਪ੍ਰਜਾਯੇਤ ਕੁਲਤ੍ਰਯਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ ਜੰਮਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਘਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਨਿਹਤ੍ਯ ਪਤਿਂ ਯੋषਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪਤਿਮ੍ 4.1.37.
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪਤਿਦ੍ਵਯਂ ਨਿਹਂਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਚ ਪਤਿਤ੍ਰਯਮ੍
ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਦੋ ਪਤੀ ਮਾਰਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਤਿੰਨ ਪਤੀ ਮਾਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯਾ ਅਂਗੁष੍ਠਾਵ੍ਯਤਿਰੇਕਿਣੀ
ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਹੋਰ ਉਂਗਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ 'ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਸਮੁਨ੍ਨਤਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾ ਵृਤ੍ਤਾਃ ਪਾਦਨਖਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਖ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਤੇ ਗੋਲ ਹੋਣ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜ੍ਞੀਤ੍ਵਸੂਚਕਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪਾਦਪृष੍ਠਂ ਸਮੁਨ੍ਨਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਤਲੀ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਮਧ੍ਯਨਮ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਰਾਲੇਨ ਸਦਾਧ੍ਵਗਾ
ਜਿਸ ਔਰਤ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਵਿਚਲਾ ਹਿੱਸਾ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੂਢੌ ਗੁਲ੍ਫੌ ਸ਼ਿਵਾਯੋਕ੍ਤਾਵਸ਼ਿਰਾਲੌ ਸੁਵਰ੍ਤੁਲੌ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਗੋਡੇ ਲੁਕਵੇ ਹੋਣ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਹੋਣ, ਉਹ ਸੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਪਾਰ੍ष੍ਣਿਃ ਸ਼ੁਭਾ ਨਾਰੀ ਪृਥੁਪਾਰ੍ष੍ਣਿਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਭਗਾ
ਜਿਸ ਔਰਤ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਏੜੀਆਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਏੜੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਕਿਸਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੋਮਹੀਨੇ ਸਮੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇ ਯਜ੍ਜਂਘੇ ਕ੍ਰਮਵਰ੍ਤੁਲੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਰੋਮ ਰਹਿਤ, ਸਮਾਨ, ਮਲਾਇਮ ਤੇ ਗੋਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।