ਉਤ੍ਸਾਹ ਮੇਧਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਰੂਪ ਸਂਪਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਮ੍ 4.1.35.
ਇਸ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਬੁਧੀ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ繁ਸਫਲਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ੍ਵੇਦ ਲਾਲਾਦ੍ਯਾਕ੍ਲਿਨ੍ਨੋ ਨਿਦ੍ਰਾਧੀਨੋ ਯਤੋ ਨਰਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਪਸੀਨੇ, ਲਾਲਾ ਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮੈਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਾਤਃਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤੁ ਯਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਂਜਾਤੇ ਚਾਰੁਣੋਦਯੇ
ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ,
ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਂ ਹਰੇਤ੍ਪਾਪਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਗ੍ਲਾਨਿਮੇਵ ਚ
ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਾਪ, ਮੰਦਭਾਗ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੋਪਸਰ੍ਪਂਤਿ ਵੈ ਦੁष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਯਿਜਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੰਦੇ ਜੀਵ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਦੇ।
ਪ੍ਰਸਂਗਤਃ ਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵ
ਹੁਣ, ਕਲਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਮृਦਮਾਦਾਯ ਬਰ੍ਹੀਂषਿ ਤਿਲ ਗੋਮਯਮ੍
ਸ਼ੁਧ ਮਿੱਟੀ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਤਿਲ ਤੇ ਗੋ-ਮਯ ਲੈ ਕੇ,
ਉਪਗ੍ਰਹੀ ਬਦ੍ਧਸ਼ਿਖੋ ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਸਮਾਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਕੇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਵੇ।
ਯੇ ਤੇ ਸ਼ਤਂ ਤਤੋ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤੋਯਸ੍ਯਾਮਂਤ੍ਰਣਾਯ ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਦ੍ਵੇष੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਜਪਨ੍ਦੁਰ੍ਮਿਤ੍ਰਿਯਾ ਇਤਿ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਲਈ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਦੁਰਮਿਤ੍ਰਿਆ' ਜਪੇ ਤੇ ਨਫਰਤ ਵਾਲਾ ਪਾਸੇ ਸੁੱਟ ਦੇ।
ਇਦਂ ਵਿष੍ਣੁਰਿਮਂ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਲਿਂਪੇਦਂਗਾਨਿ ਮृਤ੍ਸ੍ਨਯਾ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਲੇ।
ਨਾਭੇਰਧਸ੍ਤੁ ਤਿਸृਭਿਃ ਪਾਦੌ षਡ੍ਭਿਰ੍ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ਮਜ੍ਜੇਤ੍ਪ੍ਰਵਾਹਾਭਿਮੁਖ ਆਪੋ ਅਸ੍ਮਾਨਿਮਂ ਜਪਨ੍ ।।4.1.35.
ਨਾਬ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਵਾਰ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੋ।
ਪ੍ਰਣਵਂ ਤ੍ਰਿਰ੍ਜਪੇਦ੍ਵਾਪਿ ਵਿष੍ਣੁਂ ਵਾ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸੁਧੀਃ ਆਚਮ੍ਯ ਚ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਤਃਸਂਧ੍ਯਾਂ ਕੁਸ਼ਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ 4.1.35.
ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 'ਓਮ' ਜਪੇ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰੇ।
ਏਕਂ ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ 4.1.35.
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਾਦ੍ਬਹੁਗੁਣਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਧ੍ਯਾ ਬਹਿਰੁਪਾਸਿਤਾ 4.1.35.
ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਤਂ ਦਿਨਂ ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯਾਪ੍ਸੁ ਕੈਵਰ੍ਤਾਃ ਕਿਮੁ ਪਾਵਨਾਃ 4.1.35.
ਜੇਕਰ ਨੌਕਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਮਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਤਤਸ਼੍ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਚਮਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ 4.1.35.
ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੁਜਾ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਸਹਸ੍ਰਕृਤ੍ਵੋ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਕृਤ੍ਵੋਥਵਾ ਪੁਨਃ 4.1.35.
ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਾਂ ਸੌ ਵਾਰ ਜਪੋ।
ਅਰ੍ਚਿਤਃ ਸਵਿਤਾ ਸੂਤੇ ਸੁਤਾਨ੍ਪਸ਼ੁ ਵਸੂਨਿ ਚ
ਜਦੋਂ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਵਾਰਬ੍ਧੇਨ ਸਵ੍ਯੇਨ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍षਡ੍ਵਿਨਾਯਕਾਨ੍ 4.1.35.
ਪਵਿੱਤਰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੇ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦੀਰਤਾਮਗਿਂਰਸ ਆਯਂਤੁਨ ਇਤੀष੍ਯਤੇ 4.1.35.
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕਹਿਣ: 'ਸੋਮਾ ਵਹੇ।'
ਅਧ੍ਯਾਪਯੇਚ੍ਛੁਚੀਞ੍ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਹਿਤਾਨ੍ਮੇਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ 4.1.35.
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਭਲੇ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਏ।
ੴਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਃਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾਹੁਤਿਮ੍ 4.1.35.
'ਓਮ ਭੂ ਭਵ ਸਵਾਹ' ਜਪ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਂਤ੍ਵਿਮਂ ਪਿਂਡਂ ਕਾਕਾ ਭੂਮੌ ਮਯਾਰ੍ਪਿਤਮ੍ 4.1.35.
ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਵਿਧਾਯਾਨ੍ਨਮਨਗ੍ਨਂ ਤਦੁਪਰਿष੍ਟਾਦਧਸ੍ਤਥਾ 4.1.35.
ਖਾਣਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਾ ਨੰਗਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ।
ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਵਂਗੁष੍ਠਂ ਚ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ 4.1.35.
ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ, ਅੰਗੂਠੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਾਯਾਚਮਨੇ ਸੁਧੀਃ 4.1.35.
'ਅਗਨਿਸ਼ ਚ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਉਦ੍ਦੇਸ਼ਤਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ਹ੍ਯੇष ਨਿਤ੍ਯਤਮੋ ਵਿਧਿਃ
ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਧੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਪੁਨਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਦਾਚਾਰਸ੍ਯ ਕੁਂਭਜ
ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਕੁੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਰਗ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਨਿषੇਕਾਦਿ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਂਤਾ ਚ ਵੈਦਿਕੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਵੇਦਕ ਰਸਮਾਂ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਮਸ਼ਾਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।