ਕਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨੀਯਂ ਕਿਂ ਕੋ ਵਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿਤਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਕੀ ਮੰਗਣਾ ਹੈ? ਕੀ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ? ਕੌਣ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ?
ਦੇਸ਼ਃ ਕੋਸ਼ੋ ਬਲਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਯਦਨ੍ਯਦਪਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼, ਕਿਹੜਾ ਖਜਾਨਾ, ਕਿਹੜੀ ਫੌਜ, ਕਿਹੜਾ ਕਿਲਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ?
ਤਚ੍ਚ ਸ੍ਵਾਮ੍ਯਂ ਮਮਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਦृਤੇ ਜੀਵਿਤੇਸ਼੍ਵਰਿ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਣੀ।
ਮਾਲ੍ਪਕੇਤੋਰ੍ਮਹੀਜਾਨੇਰਿਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਾ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੀ—
ਕਲਾਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਾਯ ਸਂਸृष੍ਟਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਲਕੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਿਹੀਨਾਜਨਿਰਪਿ ਜਲ ਬੁਦ੍ਬੁਦਵਨ੍ਮੁਧਾ
ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜਨਮ ਵੀ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਬੁੱਬਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਨੁਕੂਲ੍ਯਂ ਦਂਪਤ੍ਯੋਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਧਤੇ 4.1.34.
ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਸਾਂਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਦ੍ਵਿਧਾਨਾ ਤੁ ਦਾਸੀਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਤੇऽਸ੍ਤੀਹ ਮਂਦਿਰੇ
ਤੇਰੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸੌ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਹਨ।
ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਪਿ ਭੋਗਾਢ੍ਯਾ ਕਿਮੁਤਾਂਕਸ੍ਥਲੀਚਰੀ
ਤੇਰੀਆਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਪਤੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਂਚਯੇਦਰ੍ਥਾਨਿष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਾਯ ਕਰ੍ਮਣੇ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਵੈਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਤੀਹ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਤੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਹਿਣੁ ਮਾਂ ਨਾਥ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਹੇ ਨਾਥ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਭੇਜ।
ਮਾਲ੍ਯਕੇਤੁਃ ਕਲਾਵਤ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਃ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਕਲਾਵਤੀ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਲਯਕੇਤੂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਿਯੇ ਕਲਾਵਤਿ ਯਦਿ ਤਵ ਗਂਤਵ੍ਯਮੇਵ ਹਿ
ਪਿਆਰੀ ਕਲਾਵਤੀ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸਚਮੁਚ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ,
ਨ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਹੂ ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰੀਃ ਪ੍ਰੇਯਸੀ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਰਾਜ ਹੀ ਰਾਜ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਹੀ ਹੈ।
ਨਿਃਸਪਤ੍ਨਂ ਕृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਕੇ, ਨਿਰੰਤਰ ਸੁਖ-ਸਾਥ ਭੋਗਿਆ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਜਾਤਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਹਾਸ੍ਤਿ ਮੇ 4.1.34.
ਬੱਚੇ ਵੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ?
ਅਥ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੌਚਾਚਮਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ 4.1.34.
ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਸ਼ੁਧਤਾ ਤੇ ਆਚਮਨ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰੀ।
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਵ੍ਰਤੈਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੈਰ੍ਭਰ੍ਤੁਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੈਰਪਿ
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ, ਕਠਿਨ ਤਪ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ,
ਉਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯ ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਦ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਤਾਵਦ੍ਵਿਮਾਨਮਾਪਨ੍ਨਂ ਸਕ੍ਵਣਤ੍ਕਿਂਕਿਣੀਗਣਮ੍ 4.1.34.
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਆ ਗਿਆ।
ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਪਾਠਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਪੜ੍ਹਵਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਰਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮਂਗਲਾਨਾਂ ਚ ਮਂਗਲਮ੍
ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ ਹੈ; ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਪਰਮਂ ਮਹਤ੍
ਸਾਰੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਭਿਲਾषਿਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਸ਼ਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਕਾਮਿਨਾਂ ਕਾਮਜਨਨਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਮ੍
ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੈਕਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯਾਃ ਕਥਾਂ ਪਰਾਮ੍
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕੂਏ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਅਣੁਪ੍ਰਮਾਣਮਪਿ ਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਕਾਸ਼ਿਵਿਕਾਸਿਨੀ
ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਕਾਸੀ ਦੀ ਜੋਤ ਇਸ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਯਂਤਿ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨੇਹ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਤਲੇऽਖਿਲੇ
ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਤੀਰਥ ਹਨ?
ਕਿਯਂਤ੍ਯੋ ਨ ਸ੍ਰਵਂਤ੍ਯੋਤ੍ਰ ਰਤ੍ਨਾਕਰ ਮੁਦਾਵਹਾਃ
ਕਿੰਨੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਵਹਿੰਦੇ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ?