ਆਮਧ੍ਯਾਦ੍ਦੇਵਸਰਿਤ ਆ ਹਰਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਡਪਾਤ੍
ਦੇਵ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਡਪ ਤੱਕ,
ਏਤਦ੍ਰਜਃਕਣਤੁਲਾਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦਾ ਇੱਕ ਕਣ ਵੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਕਲਾਵਤੀ ਚਿਤ੍ਰਪਟੀਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤੀਤ੍ਥਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਕਲਾਵਤੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੰਗੀਨ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਤੀਰਥ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਯਦਂਬੁਸਤਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਦ੍ਦਂਡਨਾਯਕਃ
ਜਦੋਂ ਦੰਡਨਾਇਕ ਪਾਪੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯੋष੍ਟਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਦੇਵਃ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਪਠ੍ਯਤੇ
ਅਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਯੋਰਤਿਥੀਕृਤ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਵਾਪੀ ਕਲਾਵਤੀ
ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ,
ਅਂਗਾਨਿ ਵੇਪਥੁਂ ਪ੍ਰਾਪੁਃ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾ ਭਾਲਸ੍ਥਲੀ ਭृਸ਼ਮ੍ 4.1.34.
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਮੱਥਾ ਬਹੁਤ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਤਂਭ ਗਾਤ੍ਰਲਤਿਕਾ ਮੁਖਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਮਾਪ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਲਤੀਆਂ ਜੰਮ ਗਈਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਵਂ ਵਿਸਸ੍ਮਾਰ ਕਾਹਂ ਕ੍ਵਾਹਂ ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।
ਅਥ ਤਤ੍ਪਰਿਚਾਰਿਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਮਾਣਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਇधर-ਉਧਰ ਦੌੜਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਤਦਵਸ੍ਥਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਾਂ ਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰਚੇਤਸਃ
ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਭਵਾਂਤਰੇ ਪ੍ਰੇਮਪਾਤ੍ਰਮੇਤਯੈਕ੍ਸ਼ਿਤੁ ਕਿਂਚਨ
ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਅਥਨੇਤ੍ਥਂ ਕਥਮਿਯਮਕਾਂਡਾਤ੍ਪਰ੍ਯਮੂਮੁਹਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਉਹ ਇੰਨੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਈ।
ਤਨ੍ਮੋਹਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਂ ਤਾਃਸਮ੍ਯਗੇਵ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਹ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ।
ਕਾਚਿਤ੍ਤਾਂ ਵੀਜਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਕਦਲੀਤਾਲਵृਂਤਕੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕੇਲੇ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਮਂਦੈਸ਼੍ਚਂਦਨਰਸੈਰਭ੍ਯषਿਂਚਦਮੁਂ ਪਰਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਲਿਆ।
ਧਾਰਾਮਂਡਪਧਾਰਾਂਬੁਸੀਕਰੈਸ੍ਤਤ੍ਤਨੂਲਤਾਮ੍ 4.1.34.
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਮਟਕੇ ਦੀ ਢਾਰ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਛਿੜਕਿਆ।
ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਵਾਸਸਾ ਕਾਚਿਦੇਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਨੁਮਾਵृਣੋਤ੍
ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ।
ਪਦ੍ਮਿਨੀਦਲਸ਼ਯ੍ਯਾ ਚ ਕਾਚਿਤ੍ਯਰਚਯਨ੍ਮृਦੁਮ੍
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਨਰਮ ਸੇਜ ਬਣਾਈ।
ਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਂ ਰਚਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਵਕ੍ਸ਼ੋਜਮਂਡਲੇ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਵਾਪਯਾਮਾਸ ਤਨ੍ਵਂਗੀਂ ਸ੍ਰਵਚ੍ਛੀਤਾਂਬੁਸ਼ੀਤਲੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਠੰਢੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਟਪਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਤਿਤਾਪਪਰੀਤਾਂਗੀ ਤਾਃ ਸਖੀਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਤਿੱਖੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਈ।
ਉਪਚਾਰਾਨਿਮਾਨ੍ਸਵਾਰ੍ਨ੍ਦੂਰੀ ਕੁਰੁਤ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਾਜ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।'
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਪਟੀਮੇषਾ ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਹ੍ਵਲਤਾਮਗਾਤ੍
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਰੰਗੀਨ ਚਾਦਰ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ।
ਅਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਪਟੀਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਰਿਤਾਪਂ ਵਿਹਾਸ੍ਯਤਿ
ਉਸ ਰੰਗੀਨ ਚਾਦਰ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਿਧਾਯ ਤਤ੍ਪੁਰਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪਟੀਂ ਪਸ਼੍ਯ ਕਲਾਵਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਦਰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਲਾਵਤੀ, ਰੰਗੀਨ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।'
ਸਾਪੀष੍ਟਦੇਵਤਾਨਾਮ੍ਨਾ ਤਤ੍ਪਟੀਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਚ 4.1.34.
ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤੇ ਉਸ ਚੋਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ...
ਅਵਗ੍ਰਹਪਰਿਮ੍ਲਾਨਾ ਵਰ੍षਾਸਾਰੈਰਿਵੌषਧੀਃ
ਭਟਕਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਰਝਾ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀਆਂ ਮੁਰਝ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ...
ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਲਾਵਤੀ ਤਾਂ ਤੁ ਵਾਪੀਂ ਚਿਤ੍ਰਗਤਾਮਪਿ
ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਵਾਪੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੁਨਰ੍ਵਿਚਾਰਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਵਾਪੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਵਾਪੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।