ਸਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਯਂ ਸ੍ਨਾਯਂ ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ 4.1.33.
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਾਦਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬੇषੁ ਰੇਖਾ ਸ਼ष੍ਪਾਂਕੁਰਂ ਚਰਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਨਰਮ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਤਦਾਸ੍ਯ ਪਂਕਜਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਯੂਨਾਂ ਨੇਤ੍ਰਾਲਿਮਾਲਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਲੋਚਨਾਪਿ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੇਤਾਸ੍ਯਂ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੀ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ੀਲਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰਹਸ੍ਤਦ੍ਵਿਰਹਾਤੁਰੈਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਤੜਫਦੀ ਹੈ।
ਧਨੈਸ੍ਤਸ੍ਯਾਜਨੇਤਾਪਿ ਯੁਵਭਿਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਬਹੁ
ਧਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਰਹੇ।
ਜ੍ਞਾਨੋਦਤੀਰ੍ਥਭਜਨਾਤ੍ਸਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕੁਮਾਗ੍ਕਿਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੈਕ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਕੁਮਾਗਕੀਆ।
ਕਦਾਚਿਦੇਕਦਾ ਤਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਂ ਸਦਨਾਂਗਣੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਯਾਵਨ੍ਮਲਯਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੀषਣਵਪੁਃ ਕਪਾਲਕृਤਕੁਂਡਲਃ
ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਉਵਾਚ ਮਮਦृਗ੍ਗੋਚਰਂ ਯਾਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕੁਮਾਰਕ 4.1.33.
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਸਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਘ੍ਰਾਤਾ ਮृਗੀ ਯਥਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਬਾਘ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੋਂ ਡਰ ਗਈ।
ਨਿਜਘਾਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਂ ਚ ਤਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਤਦ੍ਭੀषਣਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਭਿਨ੍ਨੋਸ੍ਕੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਛੇਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਰਮਾਂਸਵਸਾਮਤ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲਿਨਮਾਹਵੇ
ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਮृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਗੋ ਵਜ੍ਰੇਣੇਵ ਮਹੀਧਰਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵਜਰ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।
ਉਵਾਚ ਗਦ੍ਗਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤ ਵਿਲੋਚਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਹਕਲਾਂਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ।
ਜਹੌ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਰਣੇ ਵੀਰਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪਰਿਤਃ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਉਹ ਵੀਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ।
ਅਨਨ੍ਯਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸੁਖਂ ਸਮਨੁਭੂਯ ਸਾ
ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਛੁਹਾਵਟ ਦਾ ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲਿਂਗਤ੍ਰਯਸ਼ਰੀਰਿਣ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਤਃ ਸ ਹਿ
ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਕਰਕੇ,
ਰਣੇ ਪਣੀਕृਤਪ੍ਰਾਣੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਤੋਪਿ ਸਃ 4.1.33.
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਾਅ ਤੇ ਲਾਈ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵੀ,
ਧ੍ਯਾਯਂਤੀ ਸਾਪਿ ਤਂ ਬਾਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕੁਮਾਰਕਮ੍
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਵੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸੁਤੋ ਮਲਯਕੇਤੋਸ੍ਤਾਂ ਕਾਲੇਨ ਪਰਿਣੀਤਵਾਨ੍
ਮਲਯਕੇਤੂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਾਪਿ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਾਸਨਾਯੋਗਾਲ੍ਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨਰਤਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਦਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਮੁਕ੍ਤਾ ਵੈਦੂਰ੍ਯ ਮਾਣਿਕ੍ਯ ਪੁष੍ਪਰਾਗੇਭ੍ਯ ਏਵ ਸਾ
ਉਹ ਮੋਤੀ, ਬਿਲੌਰ, ਮਾਣਕ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਲਾਵਤੀ ਮਾਲ੍ਯਕੇਤੁਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਕਲਾਵਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਨਿਭੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਾਲ੍ਯਕੇਤੁ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ।
ਏਕਦਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦੌਦੀਚ੍ਯੋ ਮਾਲ੍ਯਕੇਤੁਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉੱਤਰ ਪਾਸੋਂ ਆਇਆ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਲ੍ਯਕੇਤੁ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਰਹਸਿ ਪ੍ਰਾਣਦੇਵਤਾਮ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਨਯਨੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਰਾਤਿਥਿਂ ਪਟੀਮ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਉਹ ਨੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਬੁਣੀ।
ਸਂਭੇਦੋਯਮਸੇ ਰਮ੍ਯ ਉਪਲੋਲਾਰ੍ਕਮਗ੍ਰਤਃ 4.1.33.
ਇਹ ਸੁਹਾਵਾ ਮਿਲਾਪ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੇਡਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੈ।