ਤਚ੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਿਚਰਂਤੌ ਚ ਖਂਜਨੌ 4.1.33.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਖੰਜਨ ਪੰਛੀ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਸੁਦਤ੍ਯਾ ਰਦਨਸ਼੍ਰੇਣੀ ਛੇਦੇषੁ ਵਿषਮੇषੁਣਾ
ਸੁਦਤੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਅਣਗਠੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਤੀਖਾ ਤੀਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯੋ ਮਦਨ ਭੂਪਾਲ ਹਰ੍ਮ੍ਯ ਰਤ੍ਨਾਂਤਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮਹਲ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਨੈषਾ ਰੇਖਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ਼ਂਕੇ ਚਿਤ੍ਤ ਭੁਵੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਲਸਤ੍ਪਟਕੁਟੀਦ੍ਵਯਮ੍
ਹੇ ਮਨ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਿਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਚੁੰਨੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਨਂਗਭੂ ਨਿਯਮਤੋऽਦृਸ਼੍ਯੇ ਮਧ੍ਯੇ ਨਤਭ੍ਰੁਵਃ
ਹੇ ਅਨੰਗਭੂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਉਹ ਮੱਥੇ ਦੀਆਂ ਵੱਕੀਆਂ ਭੌਂਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਭੀਦਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਂਦਰ੍ਪੋऽਨਂਗਤਾ ਗਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗੁਰੁਣੈਤਨ੍ਨਿਤਂਬੇਨ ਮਹਾਮਨ੍ਮਥ ਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮਰ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਾਲ,
ਊਰੁਸ੍ਤਂਭੇਨ ਚੈਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤਂਭਵਤ੍ਕਸ੍ਯਨੋ ਮਨਃ
ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ?
ਪਾਦਾਂਗੁष੍ਠਨਖਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪ੍ਰਭਯਾ ਕਸ੍ਯ ਨ ਪ੍ਰਭਾ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਖ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਥੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ?
ਸਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਯਂ ਸ੍ਨਾਯਂ ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ 4.1.33.
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਾਦਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬੇषੁ ਰੇਖਾ ਸ਼ष੍ਪਾਂਕੁਰਂ ਚਰਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਨਰਮ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਤਦਾਸ੍ਯ ਪਂਕਜਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਯੂਨਾਂ ਨੇਤ੍ਰਾਲਿਮਾਲਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਲੋਚਨਾਪਿ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੇਤਾਸ੍ਯਂ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੀ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ੀਲਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰਹਸ੍ਤਦ੍ਵਿਰਹਾਤੁਰੈਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਤੜਫਦੀ ਹੈ।
ਧਨੈਸ੍ਤਸ੍ਯਾਜਨੇਤਾਪਿ ਯੁਵਭਿਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਬਹੁ
ਧਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਰਹੇ।
ਜ੍ਞਾਨੋਦਤੀਰ੍ਥਭਜਨਾਤ੍ਸਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕੁਮਾਗ੍ਕਿਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੈਕ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਕੁਮਾਗਕੀਆ।
ਕਦਾਚਿਦੇਕਦਾ ਤਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਂ ਸਦਨਾਂਗਣੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਯਾਵਨ੍ਮਲਯਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੀषਣਵਪੁਃ ਕਪਾਲਕृਤਕੁਂਡਲਃ
ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਉਵਾਚ ਮਮਦृਗ੍ਗੋਚਰਂ ਯਾਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕੁਮਾਰਕ 4.1.33.
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਸਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਘ੍ਰਾਤਾ ਮृਗੀ ਯਥਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਬਾਘ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੋਂ ਡਰ ਗਈ।
ਨਿਜਘਾਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਂ ਚ ਤਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਤਦ੍ਭੀषਣਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਭਿਨ੍ਨੋਸ੍ਕੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਛੇਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਰਮਾਂਸਵਸਾਮਤ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲਿਨਮਾਹਵੇ
ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਮृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਗੋ ਵਜ੍ਰੇਣੇਵ ਮਹੀਧਰਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵਜਰ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।
ਉਵਾਚ ਗਦ੍ਗਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤ ਵਿਲੋਚਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਹਕਲਾਂਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ।
ਜਹੌ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਰਣੇ ਵੀਰਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪਰਿਤਃ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਉਹ ਵੀਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ।
ਅਨਨ੍ਯਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸੁਖਂ ਸਮਨੁਭੂਯ ਸਾ
ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਛੁਹਾਵਟ ਦਾ ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲਿਂਗਤ੍ਰਯਸ਼ਰੀਰਿਣ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਤਃ ਸ ਹਿ
ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਕਰਕੇ,