ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇਤਤ੍ਸ ਈਸ਼ਾਨੋ ਜਟਿਲਸ੍ਤਦਾ 4.1.33.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਆਲੁਲੋਕੇ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਵੈਕੁਂਠਪਰਮੇष੍ਠਿਨੋਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ।
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯੀਭਿਰ੍ਮਾਲਾਭਿਃ ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਸ੍ਤੋਮੈਰਰ੍ਚ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਸਿਧਾਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ,
ਅਂਗਹਾਰੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਮਨੇਕਧਾ
ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ,
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀਕਿਨ੍ਨਰੀਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਕृਤਮਂਡਨਮ੍
ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ,
ਅਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨਸ੍ਯ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੇਚ੍ਛੇਤ੍ਯਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਚਖਾਨ ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ੋਪਕਂਠਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਵਰਣਾਂਭਾਂਸਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾਨਿ ਤਦਾ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਤਾਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤੈਰ੍ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਪਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਪृष੍ਟੈਰਨ੍ਯਦੇਹਿਭਿਃ ਤੁषਾਰੈਰ੍ਜਾਡ੍ਯਵਿਧੁਰੈਰ੍ਜਂਜਪੂਕੌਘਹਾਰਿਭਿਃ
ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਹਿਮ ਵਰਗੇ ਠੰਢੇ ਤੇ ਸੁਸਤਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਸਨ੍ਮਨੋਭਿਰਿਵਾਤ੍ਯਚ੍ਛੈਰਨਚ੍ਛੈਰ੍ਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਤ੍ਮਵਤ੍ 4.1.33.
ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਮਨਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਰਾਹ ਨਾਲ।
ਪੀਯੂषਵਤ੍ਸ੍ਵਾਦੁਤਰੈਃ ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਰ੍ਗਵਾਂਗਵਤ੍
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਛੂਹ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ।
ਵਿਜਿਤਾਬ੍ਜਮਹਾਗਂਧੈਃ ਪਾਟਲਾਮੋਦਮੋਦਿਭਿਃ
ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਪਾਟਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਾਪਸਂਤਪ੍ਤ ਪ੍ਰਾਣਿਪ੍ਰਾਣੈਕਰਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੋਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿ ਦृਦਯਲਿਂਗ ਤ੍ਰਿਤਯਹੇਤੁਭਿਃ
ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਛੋਹਿਆ ਗਿਆ, ਦਿਲ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਿਆ, ਤਿੰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਭਰ੍ਤੁਰੁਮਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੁਖਾਤਿਸੁਖਕਾਰਿਭਿਃ
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਉਮਾ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾਰੈਃ ਕਲਸ਼ੈਃ ਸ ਈਸ਼ਾਨੋ ਘਟੋਦ੍ਭਵ
ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਵ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮੀਸ਼ਾਨ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਸ਼ਾਨਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਟਿਲੇਸ਼ਾਨ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਪੋਧਨ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।
ਤਦੇਤਦਤੁਲਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਵ ਨਾਮ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਂਕਰ ।। 4.1.33.
ਇਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।
ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਃ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ—ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਵਰਗ—ਵਿੱਚ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ,
ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ ਬ੍ਰੂਯੁਃ ਸ਼ਿਵਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਚਿਂਤਕਾਃ
ਜੋ 'ਸ਼ਿਵ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਗਿਆਨ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਤੋ ਜ੍ਞਾਨੋਦ ਨਾਮੈਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ਅਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤੀਰਥ 'ਗਿਆਨੋਦਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਝਲਕ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨੋਦਤੀਰ੍ਥਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਗਿਆਨੋਦਾ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍
ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗੁਰੁਪੁष੍ਯਾਸਿਤਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੋ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ, ਪੁਸ਼ਯ ਤੇ ਅਸੀਤਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਸੰਯੋਗ ਹੋਵੇ—
ਯਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਪੁष੍ਕਰੇ
ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਸਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਮੋਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਿ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਤੀਬਰ ਹਨੇਰਾ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਹੋਵੇ—
ਪਿਂਡਨਿਰ੍ਵਪਣਂ ਯੇषਾਂ ਜ੍ਞਾਨਤੀਰ੍ਥੇ ਸੁਤੈਃ ਕृਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ—