ਧਨ੍ਯੋ ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਪੂਰ੍ਣਭਦ੍ਰੋ ਧਨ੍ਯਾ ਕਾਂਚਨਕੁਂਡਲਾ 4.1.32.
ਉਹ ਯਕਸ਼ਾ ਧੰਨ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਪੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਯਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੌਕਸੋਪ੍ਯਲਮ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੂਹ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਾਂ ਮਯਾਧੁਨਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੂਹ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਨਾਦਿਸਿਦ੍ਧੇ ਸਂਸਾਰੇ ਪੁਰਾ ਦੇਵਯੁਗੇ ਮੁਨੇ
ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਪੂਰਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ—
ਨ ਵਰ੍षਂਤਿ ਯਦਾਭ੍ਰਾਣਿ ਨ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਂਤ ਨਿਮ੍ਰਗਾਃ
ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਨਹੀਂ ਵਰਸੇ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਵਗਿਆ,
ਕ੍ਸ਼ਾਰਸ੍ਵਾਦੂਦਯੋਰੇਵ ਯਦਾਸੀਜ੍ਜਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਰਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਨਿਰ੍ਵਾਣਕਮਲਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਨਂਦਕਾਨਨਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਖੇਤ, ਆਨੰਦ ਭਰਿਆ ਸੋਹਣਾ ਜੰਗਲ,
ਮਹਾਸ਼ਯਨਸੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਜਂਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਕਮ੍
ਵੱਡੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ,
ਯਾਤਾਯਾਤਾਤਿਸਂਖਿਨ੍ਨ ਜਂਤੁਵਿਸ਼੍ਰਾਮਮਂਡਪਮ
ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹਾਲੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਦਾ ਪੰਡਾਲ,
ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਂਦਨਿਲਯਂ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਰਸਾਯਨਮ੍
ਸੱਚ, ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਘਰ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਅਮੋਲਕ ਰਸ,
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇਤਤ੍ਸ ਈਸ਼ਾਨੋ ਜਟਿਲਸ੍ਤਦਾ 4.1.33.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਆਲੁਲੋਕੇ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਵੈਕੁਂਠਪਰਮੇष੍ਠਿਨੋਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ।
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯੀਭਿਰ੍ਮਾਲਾਭਿਃ ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਸ੍ਤੋਮੈਰਰ੍ਚ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਸਿਧਾਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ,
ਅਂਗਹਾਰੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਮਨੇਕਧਾ
ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ,
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀਕਿਨ੍ਨਰੀਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਕृਤਮਂਡਨਮ੍
ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ,
ਅਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨਸ੍ਯ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੇਚ੍ਛੇਤ੍ਯਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਚਖਾਨ ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ੋਪਕਂਠਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਵਰਣਾਂਭਾਂਸਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾਨਿ ਤਦਾ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਤਾਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤੈਰ੍ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਪਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਪृष੍ਟੈਰਨ੍ਯਦੇਹਿਭਿਃ ਤੁषਾਰੈਰ੍ਜਾਡ੍ਯਵਿਧੁਰੈਰ੍ਜਂਜਪੂਕੌਘਹਾਰਿਭਿਃ
ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਹਿਮ ਵਰਗੇ ਠੰਢੇ ਤੇ ਸੁਸਤਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਸਨ੍ਮਨੋਭਿਰਿਵਾਤ੍ਯਚ੍ਛੈਰਨਚ੍ਛੈਰ੍ਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਤ੍ਮਵਤ੍ 4.1.33.
ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਮਨਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਰਾਹ ਨਾਲ।
ਪੀਯੂषਵਤ੍ਸ੍ਵਾਦੁਤਰੈਃ ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਰ੍ਗਵਾਂਗਵਤ੍
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਛੂਹ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ।
ਵਿਜਿਤਾਬ੍ਜਮਹਾਗਂਧੈਃ ਪਾਟਲਾਮੋਦਮੋਦਿਭਿਃ
ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਪਾਟਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਾਪਸਂਤਪ੍ਤ ਪ੍ਰਾਣਿਪ੍ਰਾਣੈਕਰਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੋਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿ ਦृਦਯਲਿਂਗ ਤ੍ਰਿਤਯਹੇਤੁਭਿਃ
ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਛੋਹਿਆ ਗਿਆ, ਦਿਲ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਿਆ, ਤਿੰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਭਰ੍ਤੁਰੁਮਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੁਖਾਤਿਸੁਖਕਾਰਿਭਿਃ
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਉਮਾ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾਰੈਃ ਕਲਸ਼ੈਃ ਸ ਈਸ਼ਾਨੋ ਘਟੋਦ੍ਭਵ
ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਵ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮੀਸ਼ਾਨ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਸ਼ਾਨਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਟਿਲੇਸ਼ਾਨ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਪੋਧਨ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।