ਸਂਸਾਰ ਭਯਭੀਤਾਯ ਯੇ ਯੇ ਬਦ੍ਧਾਃ ਕਰ੍ਮਬਂਧਨੈਃ
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਵਿਹੀਨਾ ਯੇ ਸ਼ੌਚਾਚਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹਨ,
ਯੇ ਚ ਯੋਗਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਤਪੋ ਦਾਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ 4.1.32.
ਤੇ ਜੋ ਜੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ,
ਮਧ੍ਯੇ ਬਂਧੁਜਨੇ ਯੇषਾਮਪਮਾਨਂ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,
ਆਨਂਦਕਾਨਨੇ ਯੇषਾਂ ਰੁਚਿਰ੍ਵੈ ਵਸਤਾਂ ਸਤਾਮ੍
ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਨੰਦ ਦਾ ਬਾਗ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ,
ਭਰ੍ਜ੍ਯਤੇ ਕਰ੍ਮਬੀਜਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਹਰਿਕੇਸ਼ੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਤਿ ਯਾਤੋ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਹਰਿਕੇਸ਼ ਨੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਪੁਨਰ੍ਨੋ ਤਨੁਸਂਬਂਧਸ੍ਤਨੁਦ੍ਵੇषਿਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਸਰੀਰਕ ਜੋੜ ਪਾ ਸਕੀਏ।
ਅਥ ਕਾਲਾਂਤਰੇ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨਂਦਕਾਨਮਮ੍
ਫੇਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਅਮਂਦਾਮੋਦਮਂਦਾਰਂ ਕੋਵਿਦਾਰਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਮੰਦਰ ਤੇ ਅਮੰਦਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੋਵਿਦਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਕਸਨ੍ਮਾਲਤੀਜਾਲਂ ਕਰਵੀਰਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉੱਥੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਗੁੱਛੇ ਤੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ,
ਜृਂਭਦ੍ਵਿਚਕਿਲਾਮੋਦਂ ਲਸਤ੍ਕਂਕੇਲਿਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਵਿਚਕਿਲਾ ਦੇ ਖਿੜੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਤੇ ਕਾਮਕੇਲੀ ਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ,
ਪੁष੍ਪ੍ਯਪੁਨ੍ਨਾਗਨਿਕਰਂ ਬਕੁਲਾਮੋਦਮੋਦਿਤਮ੍ 4.1.32.
ਉੱਥੇ ਫੁੱਲਦੇ ਪੁੰਨਾਗ ਦੇ ਜੰਗਲ ਸਨ, ਬਕੁਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,
ਬਹੁਸ਼ੋਲਂਬਿਰੋਲਂਬ ਮਾਲਾਮਾਲਿਤਭੂਤਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਈਆਂ ਲਟਕਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਵਟ ਹੋਈ ਹੋਈ ਸੀ,
ਗੁਰੁਣਾऽਗੁਰੁਣਾਮਤ੍ਤ ਭਦ੍ਰਜਾਤਿਵਿਹਂਗਮਮ੍
ਭਾਰੀ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਏ ਭਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਮੇਰੁਤੁਂਗ ਨਮੇਰੁਸ੍ਥਚ੍ਛਾਯਾਕ੍ਰੀਡਿਤਕਿਂਨਰਮ੍
ਤੇ ਮੇਰੂ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਰ ਜੋੜੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਦਂਬਾਨਾਂ ਕਦਂਬੇषੁ ਗੁਂਜਦ੍ਰੋਲਂਬਯੁਗ੍ਮਕਮ੍
ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲਤਾਲਤਮਾਲਾਲੀ ਹਿਂਤਾਲੀ ਲਕੁਚਾਵृਤਮ੍ ਨਾਰਿਕੇਲ ਤਰੁਚ੍ਛਨ੍ਨ ਨਾਰਂਗੀਰਾਗਰਂਜਿਤਮ੍
ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਅਲੀ ਤੇ ਹਿੰਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਲਕੂਚਾ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਛਪੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਸੰਤਰੇ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਫਲਿਜਂਬੀਰਨਿਕਰਂ ਮਧੂਕਮਧੁਪਾਕੁਲਮ੍
ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਹਨ, ਤੇ ਮਧੂਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਧੁਰਾਮੋਦ ਦਮਨਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਮਰੁਬਨੋਦਿਤਮ੍
ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਦਮਨਾ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਰੇਤ ਵਿਚੋਂ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਭਿਲ੍ਲੀ ਹਲ੍ਲੀਸਕਪ੍ਰੀਤਿ ਝਿਲ੍ਲੀਰਾਵਵਿਰਾਵਿਣਮ੍
ਭਿੱਲੀ ਤੇ ਹੱਲੀਸਕਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਝਿੰਗਰਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਮਰਾਲੀਗਲਨਾਲੀਸ੍ਥ ਬਿਸਾਸਕ੍ਤਸਿਤਚ੍ਛਦਮ੍
ਸੁਤਿਆਂ ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਡੰਡੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਕੰਵਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਕਸ਼ਾਵਕਸਂਚਾਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਸਕ੍ਤ ਸਾਰਸਮ੍ 4.1.32.
ਬਗਲੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰਸ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਚਂਦ੍ਰਕਾਂਤਸ਼ਿਲਾਸੁਪ੍ਤਕृष੍ਣੈਣਹਰਿਤੋਡੁਪਮ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਿਤ੍ਥਮਾਕ੍ਰੀਡਂ ਦੇਵ੍ਯੈ ਦੇਵੋਵਿਸ਼ਦ੍ਵਨਮ੍ ।। 4.1.32.
ਚੰਦਨ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਹਰੇ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖਿੜਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਵਿਖਾਇਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਵਿਂਦਂਤਿ ਯੋਗੈਰੇਕੇਨ ਜਨ੍ਮਨਾ 4.1.32.
ਯੋਗੀ ਵੀ ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਪੁਣ੍ਯਵਾਨਿਤਰੋ ਵਾਪਿ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੇਵਯਾ
ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੁੰਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਾਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਯੇ ਵਸਂਤੀਹ ਮਾਨਵਾਃ 4.1.32.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਸਤ੍ਵਾਵਲਂਬਿਤਪ੍ਰਾਣਮਾਯੁਃਸ਼ੇषੇਣਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ 4.1.32.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਜਿੰਨੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੋਦਿਤਾਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਗਿਰਂ ਮृਦ੍ਵੀਕਯਾ ਸਾਮ੍ਯਮੁਪੇਯੁषੀਂ ਮृਦੁ 4.1.32.
ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੱਕੀਆਂ ਅੰਗੂਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੋਪਿ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਦੀਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਨ ਕਾਸ਼ੀ ਵਸਤਿਂ ਲਭੇਤ 4.1.32.
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।