ਏਕਦਾ ਤੁ ਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਰੇਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਮੁਨੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸੁਵਰਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਕ੍ਰੋਸ਼ੇਦ੍ਧਾਂ ਤਪਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਾਰਾਧਨਸਾਧਨੀਮ੍
ਅਸੀਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਸੀ।
ਵਿਨੀਤਾਵਪ੍ਯਸਂਜਾਤੌ ਤਤ੍ਤ੍ਵੋਚਿਤਸੁਧੀਗਣੌ
ਸੰਯਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀ।
ਸ੍ਥਲਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਤ੍ਕਾਂਤਿਸ਼ਾਲ੍ਯਤਿਗਰ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਣ ਕਰਕੇ।
ਅਹਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਗਂਧਾਤਿਸ਼ਯਮੋਹਿਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯਮੂਲਸ੍ਥੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮਾਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਿਆ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ,
ਅਮਰ੍षੋਤ੍ਕਰ੍षਨੀਰਂਧ੍ਰਸ੍ਪਂਦਮਾਨਾਧਰਚ੍ਛਦਃ 1.3.2.22.
ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭੜਕ ਉਠੀ ਸੀ।
ਸਰੋषੋऽਭੂਤ੍ਤੇਜਸਾਢ੍ਯੋ ਘਰ੍ਮਦਂਤੁਰਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਰੂਪ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤਪਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਃ ਪਾਪੌ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾਚਾਰੌ ਕੌ ਯੁਵਾਮਤਿਗਰ੍ਵਿਤੌ
ਅਹਿ! ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬੁਰੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਲਣ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇੰਨੇ ਘਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋ?
ਤਪੋਵਨਮਿਦਂ ਮਤ੍ਕਂ ਪਾਵਨਂ ਭੂਤਭਾਵਨਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੁਰਵੈਰਿਸਪਰ੍ਯਾਯਾਃ ਪਰ੍ਯਾਯਕਮਿਦਂ ਵਨਮ੍
ਇਹ ਜੰਗਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਤਦੇਤਤ੍ਪਾਦਸਂਚਾਰੈਰ੍ਦੂषਯਨ੍ਨੇष ਪਾਤਕੀ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਹੈ।
ਅਪਰੋਪ੍ਯਯਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰੇ ਪਤਤ੍ਵਚਲਕਂਦਰੇ। ਪ੍ਰਸੂਨਗਂਧਲੋਭਾਦ੍ਯੋ ਗਂਧਸਾਰਂਗਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਢਲਵੀਂ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਿਆ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਤੇਨੋਗ੍ਰਰੋषੇਣ ਸ਼ਾਪਵਜ੍ਰੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਸ਼ਾਪ-ਵਜਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਅਭਿਧਾਯ ਚ ਤਂ ਦੇਵਮਾਹਿਤਾਂਘ੍ਰਿਪਰਿਗ੍ਰਹੈਃ
ਅਤੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥਾਤਿਦੀਨਮਨਸਾਵਾਵਾਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਫਿਰ, ਸਾਡੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਮਨ-ਦਸ਼ਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਅਭਾषਤ ਚ ਮੈਵਂ ਭੋ ਭਵਤੋਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਦੁਰ੍ਧਿਯੋਃ 1.3.2.22.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ।'
ਪੁਰਾ ਖਲੁ ਪੁਰਾਰਾਤਿਰਧ੍ਯਤਿष੍ਠਚ੍ਛੁਭਾਂ ਸਭਾਮ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸਭਾ ਦਾ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਚ ਦੇਵਦੇਵਾਯ ਨਂਦਨਾਰਣ੍ਯਦੇਵਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ, ਨੰਦਨ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ,
ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਕੁਤੂਹਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਗਜਾਨਨषਡਾਨਨੌ
ਬਚਪਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਗਜਾਨਨ ਅਤੇ ਸ਼ਡਾਨਨ,
ਅਥ ਤਾਵਵਦਦ੍ਦੇਵਸ੍ਤਨਯੌ ਫਲਤਰ੍षਿਤੌ
ਫਿਰ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਫਲ ਦੀ ਇਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਇਮਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਲੋਕਾਲੋਕੇਨ ਵੇष੍ਟਿਤਾਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸ਼ੇਨ ਸ੍ਮਯਮਾਨਮੁਖੇਂਦੁਨਾ
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਕਹਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਹੌਲੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਚਾਨਣ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲਂਬੋਦਰਸ੍ਤੁ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ੋਣਸ਼ੈਲਾਕृਤੇਃ ਪਿਤੁਃ
ਫਿਰ ਲੰਬੋਦਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੂਪ ਲਾਲ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਚਾਤੁਰ੍ਯਂ ਹੇਰਂਬਾਯ ਤ੍ਰਿਯਂਵਕਃ
ਉਸ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਯੰਬਕ ਨੇ ਹੇਰੰਬ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਫਲਾਨਾਮਧਿਨਾਯਕਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇਂਗਾ।
ਬਭਾषੇ ਚ ਸਭਾਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਪਿ ਸੁਰਾਸੁਰਾਨ੍ 1.3.2.22.
ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਜੋ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸ੍ਥਾਵਰੋਯਂ ਮਮਾਕਾਰਃ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰਿਰ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਲਾਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੈ।
ਗਿਰੇਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨਾਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਧਤ੍ਤਃ ਪਦੇ ਰੁਜਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ,
ਇਤਿ ਸ਼ਾਸਨਤਃ ਸ਼ਂਭੋਃ ਸ਼ੋਣਸ਼ੈਲਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਲਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੋਈ।