ਵਿਨਾ ਸਾਂਖ੍ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਂਖਿਆ ਜਾਂ ਜੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਕਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਤਾਰਕ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਿਸਂਭੇਦ ਯੋਗੇਨ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਤ੍ਯਾਗੋऽਤ੍ਰ ਵੈ ਯੋਗਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਸੌਖ੍ਯਕृਤ੍
ਇਥੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਹੀ ਅਸਲ ਜੋਗ ਹੈ; ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਯਾਤ੍ਸ੍ਵਂ ਹੇਲਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਆਸਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪੁਰਾਪੁਰਃ
ਸਭ ਨੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਵ ਕੀਤਾ।
ਦੁष੍ਟਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਧੁਨ੍ਵਾਨਾਂ ਧੁਨੀਂ ਦੇਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੁਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬੁਰਿਆਂ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਕ ਦਰਿਆ ਬਣਾਇਆ।
ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਸੁਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇਸ਼੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਰਣੀਂ ਸੁਰਾਃ 4.1.30.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਿਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਕ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਾਈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਾਪਾਰਯਾਮਾਸ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੇਖਰਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ।
ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਨਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਹਿ ਕਦਾਚਨ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਾਰਿਪਰਮਂ ਕਾਸ਼ੀਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਉਹ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਖਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਸੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਣਿਗ੍ਧਨਂਜਯੋ ਨਾਮ ਮਾਤृਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਧਨੰਜਯਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯਮਾਰ੍ਗਾਰ੍ਜਿਤ ਧਨੋ ਧਨਤੋषਿਤਮਾਰ੍ਗਣਃ
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਧਨ ਰਾਹੀਂ ਸੰਤੋਖ ਲੱਭਦਾ ਸੀ।
ਸਮੁਨ੍ਨਤੋਪਿ ਸਂਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਨਯਾਨਤਕਂਧਰਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰੂਪਸਂਪਦੁਦਾਰੋਪਿ ਪਰਦਾਰਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਧਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਸਸਤ੍ਯਾਨृਤਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯੋ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾਚਰਣਗੋਪ੍ਯੇष ਸੁਖਯਾਨਚਰਃ ਕृਤੀ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਆਰਾਮ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਾਲਪਰ੍ਯਯਾਤ੍ 4.1.30.
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਊਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਤਯਾ ਚ ਯੌਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੇਘਚ੍ਛਾਯਾਤਿਚਂਚਲਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਕੁੜੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਦੀ ਛਾਂ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਦਿਨ ਤ੍ਰਿਚਤੁਰਸ੍ਥਾਯਿ ਯਾ ਨਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੌਵਨਮ੍
ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਜਵਾਨੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਸ਼ੀਲਭਂਗੇਨ ਨਾਰੀਣਾਂ ਭਰ੍ਤਾਧਰ੍ਮਪਰੋਪਿ ਹਿ
ਜਦ ਪਤੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਤੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਠਾਗਰ੍ਤੇ ਚ ਨਿਰਯੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪਤਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹੀ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਵਿष੍ਠਾਪਾਯਿਨੀ ਚਾਥ ਵਲ੍ਗੁਲੀ ਵृਕ੍ਸ਼ਲਂਬਿਨੀ
ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗੰਦ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਨੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਲਟਕਦੀ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਮਹਾਯਤ੍ਨਾਦਿਦਂ ਸੁਕृਤਭਾਜਨਮ੍
ਇਹ ਪੁੰਨ ਦਾ ਪਾਤ੍ਰ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨੈਵ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਭਰ੍ਤृਸਾਦ੍ਵਿਹਿਤੇਨ ਹਿ
ਇਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਿਪਤ੍ਨ੍ਯਨਸੂਯਾ ਕਿਂ ਭਰ੍ਤृਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਜੋ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਇਹ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇਵਾਸਸ੍ਤਥਾऽਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਾਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪਤਿਧਰ੍ਮਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ 4.1.30.
ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਨਂਜਯੋਪਿ ਚ ਮੁਨੇ ਕੇਨਚਿਚ੍ਛਿਵਯੋਗਿਨਾ
ਹੇ ਮੁਨਿ, ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਤਪਸਵੀ ਨੇ,