ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪ ਵਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰਾਜਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ—
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯ ਮਹਤੇ ਨृਪਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਰਾਜਾ—
ਆਨਂਦਕਾਨਨਂ ਸ਼ਂਭੋਸ਼੍ਚਕ੍ਰਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਹਰੇਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਲੈ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਗਂਗਾਂ ਦੈਲੀਪਿਃ ਪੁਰਤਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਦਿਲੀਪ, ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਉਥੇ ਲੈ ਗਿਆ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਨ ਮੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਅਵਿਮੁਕਤ, ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ, ਸ਼ੰਭੂ ਵਲੋਂ ਕਦੇ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਪੁਨਰ੍ਵਾਰਿਤਰੇਣਾਪਿ ਹੀਰੇਣਯਦਿ ਸਂਗਤਮ੍
ਜੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਹੀਰਾ ਹੋਵੇ, ਇਹੋਂ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਰਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮਣਿਸ਼੍ਰਵਣਭੂषਣਾਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮਣੀ ਵਾਲੇ ਕੰਨ-ਗਹਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਗਂਗਾਸਂਗਾਤ੍ਤਤੋਧਿਕਾ
ਮੁਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਇਹ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ 4.1.30.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇਵਤੇਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਤਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਸਾਂਖ੍ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਂਖਿਆ ਜਾਂ ਜੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਕਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਤਾਰਕ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਿਸਂਭੇਦ ਯੋਗੇਨ ਕਾਸ਼ੀਸਂਸ੍ਥੋऽਮृਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਤ੍ਯਾਗੋऽਤ੍ਰ ਵੈ ਯੋਗਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਸੌਖ੍ਯਕृਤ੍
ਇਥੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਹੀ ਅਸਲ ਜੋਗ ਹੈ; ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਯਾਤ੍ਸ੍ਵਂ ਹੇਲਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਆਸਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪੁਰਾਪੁਰਃ
ਸਭ ਨੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਵ ਕੀਤਾ।
ਦੁष੍ਟਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਧੁਨ੍ਵਾਨਾਂ ਧੁਨੀਂ ਦੇਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੁਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬੁਰਿਆਂ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਕ ਦਰਿਆ ਬਣਾਇਆ।
ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਸੁਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇਸ਼੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਰਣੀਂ ਸੁਰਾਃ 4.1.30.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਿਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਕ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਾਈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਾਪਾਰਯਾਮਾਸ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੇਖਰਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ।
ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਨਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਹਿ ਕਦਾਚਨ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਾਰਿਪਰਮਂ ਕਾਸ਼ੀਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਉਹ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਖਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਸੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਣਿਗ੍ਧਨਂਜਯੋ ਨਾਮ ਮਾਤृਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਧਨੰਜਯਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯਮਾਰ੍ਗਾਰ੍ਜਿਤ ਧਨੋ ਧਨਤੋषਿਤਮਾਰ੍ਗਣਃ
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਧਨ ਰਾਹੀਂ ਸੰਤੋਖ ਲੱਭਦਾ ਸੀ।
ਸਮੁਨ੍ਨਤੋਪਿ ਸਂਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਨਯਾਨਤਕਂਧਰਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰੂਪਸਂਪਦੁਦਾਰੋਪਿ ਪਰਦਾਰਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਧਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਸਸਤ੍ਯਾਨृਤਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯੋ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾਚਰਣਗੋਪ੍ਯੇष ਸੁਖਯਾਨਚਰਃ ਕृਤੀ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਆਰਾਮ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਾਲਪਰ੍ਯਯਾਤ੍ 4.1.30.
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਊਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਤਯਾ ਚ ਯੌਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੇਘਚ੍ਛਾਯਾਤਿਚਂਚਲਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਕੁੜੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਦੀ ਛਾਂ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,