ਦਗ੍ਧੋਸਾਵਗ੍ਨਿਨਾ ਸੌਰੇ ਸ਼੍ਵਭਿਸ਼੍ਚ ਕਵਲੀਕृਤਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਿਆ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਜਲਿਆ।
ਦਂਦਸ਼ੂਕੈਰ੍ਭृਸ਼ਂ ਦष੍ਟੋ ਦੁष੍ਟਃ ਸ਼ਿष੍ਟੈਰ੍ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਃ
ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜੰਤੂਆਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਡੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਆਖਿਆ।
ਆਸ੍ਫਾਲਿਤਂ ਸ਼ਿਰੋਨੇਨਾਸਕृਚ੍ਚਾਪਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਮੰਦ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵੱਜਾਇਆ।
ਅਸੌ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਂਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਪਿਵੇਦਨ
ਉਹ ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੀ ਗਿਆ।
ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਪਾਯਸਮਸੌ ਪਰ੍ਯਪਾਕ੍ਸ਼ੀਦਨੇਕਧਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਖੀਰ ਪਕਾਈ।
ਵਿषਲੋਹਾਯੁਧਾਨਾਂ ਚ ਦਾਸੀਗੋਵਾਜਿਨਾਮਪਿ 4.1.28.
ਉਸ ਕੋਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਦਾਸੀਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨ ਪਰਿਪੁष੍ਟਾਂਗਃ ਪਰ੍ਵਣ੍ਯਹਨਿ ਮੈਥੁਨੀ
ਉਹ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਿਅਭੀਚਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਘਾਤਿਤਾਨੇਨ ਮृਗਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰਃ ਸ਼ਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਮਾਰੇ।
ਅਦਤ੍ਤਦਾਨਃ ਪਿਸ਼ੁਨਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੋਦਰਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਦਾਨ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਚੁਗਲਖੋਰ, ਤੇ ਵਿਅਭੀਚਾਰ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰੌਰਵੇਪ੍ਯਂਧਤਾਮਿਸ੍ਰੇ ਕੁਂਭੀਪਾਕੇऽਤਿਰੌਰਵੇ
ਉਹ ਰੌਰਵ, ਅੰਧਤਾਮਿਸ੍ਰ, ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਤੇ ਅਤੀ-ਰੌਰਵ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।
ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨੇ ਘੋਰੇ ਯਂਤ੍ਰਪੀਡੇ ਸੁਦਂष੍ਟ੍ਰਕੇ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਅਸੀਪਤ੍ਰ ਜੰਗਲ, ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸੂਚੀਭੇਦ੍ਯੇऽਥ ਸਂਦਂਸ਼ੇ ਲਾਲਾਪੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਕੇ
ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਚੀਰਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਕਲਪਾਂ, ਲਾਲਾ ਵਾਲੀ ਖਾਈ, ਤੇ ਕਲੇਸ਼ੀ ਕੁਰਹਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਮੁਖਾਦਿਤਿ
ਜਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ—
ਭ੍ਰੂ ਸਂਜ੍ਞਯਾ ਹृਤੈਰ੍ਨੀਤਃ ਸ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਰਯਾਲਯਮ੍
ਭ੍ਰੂ ਦੀ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਰਕ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਕਾਲਪੁਣ੍ਯਫਲਦੇ ਗਾਙ੍ਗੇਯਾਂਭਸਿ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ।। 4.1.28.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪਤਿਤਂ ਤਦ੍ਧਿ ਗृਧ੍ਰਾਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਹੀਕਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਗ੍ਰਿਧਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਿਕਾ ਦਾ ਸੀ।
ਘਂਟਾਵਲਂਬਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਤਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵੀਜ੍ਯਮਾਨੋऽਪ੍ਸਰੋਵृਂਦੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਗਂਧਾਨੁਲੇਪਨਃ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੱਖਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਵਸ੍ਤੁਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿਚਾਰੋਯਮਦ੍ਭੁਤਃ ਕੋਪਿ ਕੁਂਭਜ
ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੁੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਇਹ ਵਸਤੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਵਾਕਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ।
ਕਰੁਣਾਮृਤਪੂਰ੍ਣੇਨ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਦਇਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ।
ਯਥਾਨ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤੋ ਲੋਕੇ ਵਾਰਿਪੂਰ੍ਣਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦਰਿਆ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਚ੍ਛਂਭੁਨਾ ਮੁਨੇ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਯੋਗੋਪਨਿषਦਾਮੇਤਂ ਸਾਰਮਾਕृष੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਯੋਗ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ।
ਅਕਲਾਨਿਧਯੋ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯੋ ਵਿਪੁष੍ਪਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਦਪਾਃ
ਜੋ ਰਾਤਾਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਤੇ ਪੈੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਅਨਯਾਃ ਸਂਪਦੋ ਯਦ੍ਵਨ੍ਮਖਾ ਯਦ੍ਵਦਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ 4.1.28.
ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯੋਮਾਂਗਣਮਨਰ੍ਕਂ ਚ ਨਕ੍ਤੇऽਦੀਪਂ ਯਥਾ ਗृਹਮ
ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਬਿਨਾ ਤਾਰਿਆਂ, ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਬਿਨਾ ਦੀਵੇ ਦੇ।
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਹਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਮਾਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਦੇਨੈਕੇਨ ਯਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸਹਸ੍ਰਂ ਸ਼ਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਜੋ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਪਤਝੜਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਕ੍ਛਿਰਾਃ ਪ੍ਰਲਂਬੇਦ੍ਯਃ ਸ਼ਤਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਲਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਤਾਪਾਭਿਤਪ੍ਤਾਨਾਂ ਭੂਤਾਨਾਮਿਹ ਜਾਹ੍ਵਵੀ
ਜੋ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜਾਹਨਵੀ।