ਸ੍ਵਃਸਿਂਧੁਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਹਾਰਿਣੀ
ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਯਂਤਿ ਗਾਥਾਮੇਤਾਂ ਵੈ ਦੈਵਰ੍षਿਪਿਤਰੋਗਣਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਸ ਹੀ ਗਾਥਾ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰਤ੍ਯਾਮृਤਸਂਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤਾਪਤ੍ਰਿਤਯਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗੈਵ ਕੇਵਲਾ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੈ ਨਿਰ੍ਣੀਤਾ ਪਰਿਤੋ ਹਰੇ
ਹੇ ਹਰੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੇਵਲ ਗੰਗਾ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਲਿਯੁਗਂ ਘੋਰਂ ਗਂਗਾਭਕ੍ਤਿਃ ਸੁਗੋਪਿਤਾ
ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਨਿਯੁਤਂ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਸ੍ਤੁ ਯੋਨਿषੁ
ਜੋ ਅਨੇਕਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਨਰਾਣਾਮਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮੇਨੋ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਚੇਤਸਾਮ੍ 4.1.28.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਥੋੜੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਖਂਡਸ੍ਫੁਟਿਤਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਗਂਤੁਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋ ਗਂਗਾਂ ਪਰਾਰ੍ਥਸ੍ਵਾਰ੍ਥਮੇਵ ਵਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ,
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯੇषਾਂ ਗਾਂਗੇਯੈਸ੍ਤੋਯੈਃ ਕृਤ੍ਯਾਨਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਕਰਮ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਚਰਮੇਪਿ ਵਯੋਭਾਗੇ ਸ੍ਵਃਸਿਂਧੁਂ ਯੋ ਨਿषੇਵਤੇ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਵੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਨਦੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਾਵਦਸ੍ਥਿ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਗਂਗਾਤੋਯੇषੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ,
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਦੇਵਦੇਵਜਗਨ੍ਨਾਥ ਜਗਤਾਂ ਹਿਤਕृਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ,
ਜਲੇ ਦ੍ਯੁਨਦ੍ਯਾ ਨਿष੍ਪਾਪੇ ਕਥਂ ਤਸ੍ਯ ਪਰਾ ਗਤਿਃ
ਸਵਰਗ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਵਿष੍ਣੋ ਵਾਹੀਕਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਵਾਹੀਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ।
ਪੁਰਾ ਕਲਿਂਗਵਿषਯੇ ਦ੍ਵਿਜੋ ਲਵਣਵਿਕ੍ਰਯੀ
ਕਲੀੰਗ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਨਮਕ ਵੇਚਦਾ ਸੀ।
ਵਾਹੀਕੋ ਨਾਮਤੋ ਯਜ੍ਞਸੂਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਪਰਿਗ੍ਰਹਃ 4.1.28.
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਾਹੀਕ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਯਜਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਸੀ।
ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਪੀਡਿਤੇਨਾਥ ਵृषਲੀਪਤਿਨਾ ਵਿਨਾ
ਕੰਗਾਲੀ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਸੀ।
ਮਧ੍ਯੇऽਥ ਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਃ ਸਂਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਫਿਰ, ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਵਾਮਪਦਂ ਗृਧ੍ਰੋ ਗृਹੀਤ੍ਵੋਦਪਤਤ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਿੱਧ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਉੱਡ ਗਿਆ।
ਗृਧ੍ਰਯੋਰਾਮਿषਂ ਗृਧ੍ਨ੍ਵੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈषਿਣੋਃ
ਮਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਗਿੱਧ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੜ ਪਏ।
ਤਸ੍ਯ ਵਾਹੀਕ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਵ੍ਯਾਪਾਦਿਤਸ੍ਯ ਹ
ਉਹ ਵਾਹੀਕ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬਾਘ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦੈਵ ਹਤਵਾਨ੍ਦ੍ਵੀਪੀ ਤਂ ਵਾਹੀਕਮਰਣ੍ਯਗਮ੍
ਜਦੋਂ ਹੀ ਚੀਤੇ ਨੇ ਉਸ ਵਾਹੀਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ,
ਕਸ਼ਾਭਿਰ੍ਘਾਤਿਤੋਤ੍ਯਂਤਮਾਰਾਭਿਃ ਪਰਿਤੋਦਿਤਃ
ਉਹਨੂੰ ਕੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚੁਭਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਚੁਭਿਆ ਗਿਆ।
ਆਪृਚ੍ਛਿ ਧਰ੍ਮਰਾਜੇਨ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋਥ ਮਾਪਤੇ
ਉਹਨੂੰ ਧਰਮਰਾਜ ਤੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਨ ਪृष੍ਟੋਥ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਧੀਃ
ਫਿਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ, ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ,
ਜਗਾਦ ਯਮੁਨਾਬਂਧੁਂ ਵਾਹੀਕਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ 4.1.28.
ਉਸ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਤਰ ਨੂੰ ਵਾਹੀਕ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਉਵਾਚ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਾਕ੍ਕृਤਂ ਨਾਸ੍ਯ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਲਈ ਗਰਭਾਧਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਗਰ੍ਭੈਨਃ ਸ਼ਮਨੇ ਹੇਤੁਃ ਸਮਸ੍ਤਾਯੁਃ ਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍
ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿਹੜਾ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਧਿਪਾਵਨਮ੍
ਜਿਸ ਵੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।