ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯੇ ਚ ਗਂਗਾਯਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਚ ਪਠਂਤਿ ਚ
ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ,
ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਯੋ ਦੁਰਾਚਾਰਾ ਹੈਤੁਕਾ ਬਹੁਸਂਸ਼ਯਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੰਦੇ, ਆਚਰਨ ਮੰਦਾ, ਸੰਦੇਹੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੰਦੇਹ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਕृਤੈਰ੍ਦਾਨੈਸ੍ਤਪੋਭਿਰ੍ਨਿਯਮੈਰ੍ਵ੍ਰਤੈਃ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਦਾਨ, ਤਪ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ,
ਗਂਗਾਭਕ੍ਤਿਮਤਾਮਰ੍ਥੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਦਿ ਪੁਰੇषੁ ਚ
ਗੰਗਾ ਭਗਤ ਦੇ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਸਿਦ੍ਧਯਃ ਸਿਦ੍ਧਿਲਿਂਗਾਨਿ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਲਿਂਗਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਸਿਧੀਆਂ, ਸਿਧੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਛੁਹਣ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ,
ਗਂਗਾਜਲਾਂਤਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਕਲਿਕਲ੍ਮषਭੀਤਿਤਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਤਮਾਂਸੀਵ ਵਜ੍ਰਪਾਤਭਯਾਨ੍ਨਗਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਾਂ ਵਜਰ ਪੈਂਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਰੁੱਖ,
ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਥਾ ਮੋਹਃ ਸਿਂਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾ ਮृਗਾਃ 4.1.27.
ਤੱਤਵ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮੋਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਰਣ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵ੍ਯੌषਧੈਰ੍ਯਥਾ ਰੋਗਾ ਲੋਭੇਨ ਚ ਯਥਾ ਗੁਣਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨੀ ਜੜੀਆਂ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਤੂਲਸ਼ੈਲਃ ਸ੍ਫੁਲਿਂਗੇਨ ਯਥਾ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਰੋਈ ਜਾਂ ਰੋਈ ਦਾ ਢੇਰ ਇਕ ਚਿੰਗਾਰੀ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਚ ਤਪੋ ਯਦ੍ਵਤ੍ਕਾਮੇਨ ਚ ਯਥਾ ਮਤਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੁਧੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਦਂਭ ਕੌਟਿਲ੍ਯ ਮਾਯਾਭਿਰ੍ਯਥਾਧਰ੍ਮੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਤੇ ਪਖੰਡ, ਚਲਾਕੀ ਤੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸਂਪਾਤਚਂਚਲਮ੍
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਹੈ,
ਵਿਧੂਤਪਾਪਾ ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਜੋ ਮਰਦੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਮ ਜੋਤ ਦੀ ਸੁਰਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਸਾਧਾਰਣਾਂਭਸਾ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਸਾਧਾਰਣ ਨਦੀਮਿਵ
ਉਹ ਆਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਆਮ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਹਨ,
ਸਂਸਾਰਮੋਚਕਸ਼੍ਚਾਹਂ ਜਨਾਨਾਮਨੁਕਂਪਯਾ
ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ,
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸ਼ੁਭਃ ਕਾਲਃ ਸਰ੍ਵੋ ਦੇਸ਼ਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ੁਭਃ
ਹਰ ਸਮਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ,
ਯਥਾਸ਼੍ਵਮੇਧੋ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਨਗਾਨਾਂ ਹਿਮਵਾਨ੍ਯਥਾ 4.1.27.
ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼੍ਚ ਤਪਸਾਂ ਮਂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਣਵੋ ਯਥਾ
ਤਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਓਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ,
ਯਥਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਗੌਰੀ ਯਥੋਤ੍ਤਮਾ
ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੌਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵषਾਮੇਵ ਪਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤੋ ਯਥਾ ਵਰਃ
ਸਭ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ,
ਹਰੇਯਸ਼੍ਚਾਵਯੋਰ੍ਭੇਦਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਹਰੀ, ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ,
ਪਾਪਪਾਂਸੁਮਹਾਵਾਤ੍ਯਾ ਪਾਪਦ੍ਰੁਮਕੁਠਾਰਿਕਾ
ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਕੁਹਾੜਾ ਹਾਂ,
ਨਾਨਾਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋ ਗਾਥਾ ਗਾਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ,
ਦੇਵਰ੍षੀਨ੍ਪਰਿਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੀਨਾਨਾਥਾਂਸ਼੍ਚ ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍
ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਗਰੀਬ, ਅਨਾਥ ਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ,
ਅਪਿ ਨਃ ਸ ਕੁਲੇ ਭੂਯਾਚ੍ਛਿਵੇ ਵਿष੍ਣੌ ਚ ਸਾਮ੍ਯਦृਕ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਝੇ।
ਅਕਾਮੋ ਵਾ ਸਕਾਮੋ ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੋਪਿ ਵਾ
ਚਾਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਵੇ,
ਤੀਰ੍ਥਮਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ 4.1.27.
ਜੋ ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਮਾਂ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਚੈਵ ਯੋ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਗਂਗਾਂ ਚ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ।
षष੍ਟਿਰ੍ਗਣਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਗਂਗਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।