ਗਂਗਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਗੰਗਾ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞ ਦਾਨ ਤਪੋ ਯੋਗ ਜਪਾਃ ਸਨਿਯਮਾ ਯਮਾਃ
ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ, ਜੋਗ, ਜਪ, ਸੰਜਮ ਤੇ ਯਮ—
ਕਿਮष੍ਟਾਂਗੇਨ ਯੋਗੇਨ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਃ ਕਿਮਧ੍ਵਰੈਃ
ਅਠ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਜੋਗ, ਤਪ, ਜਾਂ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਪਿ ਦੂਰਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਗਂਗਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵੇਦਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ—
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਧਰ੍ਮਃ ਪਰਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਭਰੋਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਭਰੋਸਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਰਾਗਲੋਭਾਦ੍ਯੈਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਂਮੂਢਚੇਤਸਾਮ੍
ਅਗਿਆਨ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਆਦਿ ਕਾਰਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਬਹਿਃ ਸ੍ਥਿਤਂ ਜਲਂਯਦ੍ਵਨ੍ਨਾਰਿਕੇਲਾਂਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—
ਗਂਗਾਲਾਭਾਤ੍ਪਰੋ ਲਾਭਃ ਕ੍ਵਚਿਦਨ੍ਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ 4.1.27.
ਗੰਗਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲਾਭ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਂਡਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਗੁਣਿਨੋ ਦਾਨਸ਼ੀਲਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਰਥ, ਗਿਆਨੀ, ਗੁਣੀ ਤੇ ਦਾਨੀ ਹੋਵੇ—
ਵृਥਾ ਕੁਲ ਵृਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵृਥਾ ਯਜ੍ਞਾ ਵृਥਾਤਪਃ
ਵੰਸ਼, ਵਿਦਿਆ, ਯਜਨ ਤੇ ਤਪ—all ਵਿਅਰਥ ਹਨ—
ਗੁਣਵਤ੍ਪਾਤ੍ਰਪੂਜਾਯਾਂ ਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮ੍
ਗੁਣਵਾਨ ਪਾਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ, ਐਸਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਮਮਤੇਜੋਗ੍ਨਿਗਰ੍ਭੇਯਂ ਮਮਵੀਰ੍ਯਾਤਿਸਂਵृਤਾ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ।
ਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਗਂਗਾਯਾਃ ਪਾਪਸਂਘਾਤਪਂਜਰਮ੍
ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋ ਯਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਨੁਮੋਦਯੇਤ੍
ਜੋ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਚ੍ਛਂਸ੍ਤਿष੍ਠਞ੍ਜਪਨ੍ਧ੍ਯਾਨ੍ਭੁਂਜਞ੍ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪਨ੍ਵਦਨ੍
ਚਲਦੇ, ਖੜੇ, ਬੈਠੇ, ਖਾਂਦੇ, ਜਾਗਦੇ, ਸੁੱਤੇ ਜਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—
ਪਿਤॄਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਯਸਂ ਮਧੁਸਂਯੁਤਮ੍
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤृਪ੍ਤਾ ਭਵਂਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਹਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰੀ।
ਲਿਂਗੇ ਸਂਪੂਜਿਤੇ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਚਿਤਂ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਗਦ੍ਯਥਾ 4.1.27.
ਜਦੋਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾਯਾਂ ਤੁ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯੋ ਲਿਂਗਂ ਨਿਤ੍ਯਮਰ੍ਚਤਿ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰੋਜ਼ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤਦਾਨਤਪਾਂਸਿ ਚ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਯਜਨ, ਵਰਤ, ਦਾਨ ਤੇ ਤਪ—
ਗਂਗਾਂ ਗਂਤੁਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਂ ਗृਹੇ
ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਧ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਨਿ ਚ ਰੁਦਂਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਹਾ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਾਮ ਇਤ੍ਯਲਮ੍
ਪਾਪ, ਰੋ ਪੈਂਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਹਾਏ! ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?'
ਯਥਾ ਨ ਗਂਗਾਂ ਯਾਤ੍ਯੇष ਤਥਾ ਵਿਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਮਹੇ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਗृਹਾਦ੍ਗਂਗਾਵਗਾਹਾਰ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤੁ ਪਦੇਪਦੇ
ਘਰ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕृਤੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲੋਭਾਦਿਕਂ ਹਰੇ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਲੋਭ ਆਦਿ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਹਰਿ,
ਅਨੁषਂਗੇਣ ਮੌਲ੍ਯੇਨ ਵਾਣਿਜ੍ਯੇਨਾਪਿ ਸੇਵਯਾ
ਸੰਗਤ, ਧਨ, ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਵੀ,
ਅਨਿਚ੍ਛਯਾਪਿ ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਦਹਨੋ ਹਿ ਯਥਾ ਦਹੇਤ੍
ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਛੁਹ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਤਾਵਦ੍ਧਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਯਾਵਦ੍ਗਂਗਾਂ ਨ ਸੇਵਤੇ 4.1.27.
ਜਦ ਤੱਕ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਗਂਗਾਂਭਸਿ ਨਿਸ੍ਨਾਤੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਧ੍ਯੇਮਾਰ੍ਗਂ ਮृਤੋ ਯਦਿ
ਜੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇ,