ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਪਾਂਸਿ ਤੇਨ ਤਪ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਦਾਨਪ੍ਰਦਃ ਸ ਚ
ਉਹ ਸਭ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈ ਤਥਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਾਤੀਆਂ, ਅਸ਼ਰਮਾਂ ਤੇ ਵੈਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਜੈਰ੍ਦੋषੈਰ੍ਦੁष੍ਟੋ ਬਹੁਵਿਧੈਰਪਿ
ਜੇਕਰ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ,
ਕृਤੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਪੂਸ਼ਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਾਂਤਰਾਭ੍ਯਾਸ ਵਾਸਨਾਵਸ਼ਤੋ ਹਰੇ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਹਰੀ,
ਧ੍ਯਾਨਂ ਕृਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਹੇਤੁਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਤਚ੍ਚ ਵੈ ਤਪਃ
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਯੋ ਦੇਹਪਤਨਾਦ੍ਯਾਵਦ੍ਗਂਗਾਤੀਰਂ ਨ ਮੁਂਚਤਿ 4.1.27.
ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਤੱਕ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ,
ਕਲੌ ਕਲੁषਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਰਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੈਲੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਕਾਲਕਰ੍ਣੀ ਚ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਦੁਰ੍ਵਿਚਿਂਤਿਤਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼, ਮੌਤ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਮੰਦ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਗੰਗਾ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞ ਦਾਨ ਤਪੋ ਯੋਗ ਜਪਾਃ ਸਨਿਯਮਾ ਯਮਾਃ
ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ, ਜੋਗ, ਜਪ, ਸੰਜਮ ਤੇ ਯਮ—
ਕਿਮष੍ਟਾਂਗੇਨ ਯੋਗੇਨ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਃ ਕਿਮਧ੍ਵਰੈਃ
ਅਠ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਜੋਗ, ਤਪ, ਜਾਂ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਪਿ ਦੂਰਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਗਂਗਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵੇਦਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ—
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਧਰ੍ਮਃ ਪਰਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਭਰੋਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਭਰੋਸਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਰਾਗਲੋਭਾਦ੍ਯੈਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਂਮੂਢਚੇਤਸਾਮ੍
ਅਗਿਆਨ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਆਦਿ ਕਾਰਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਬਹਿਃ ਸ੍ਥਿਤਂ ਜਲਂਯਦ੍ਵਨ੍ਨਾਰਿਕੇਲਾਂਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—
ਗਂਗਾਲਾਭਾਤ੍ਪਰੋ ਲਾਭਃ ਕ੍ਵਚਿਦਨ੍ਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ 4.1.27.
ਗੰਗਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲਾਭ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਂਡਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਗੁਣਿਨੋ ਦਾਨਸ਼ੀਲਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਰਥ, ਗਿਆਨੀ, ਗੁਣੀ ਤੇ ਦਾਨੀ ਹੋਵੇ—
ਵृਥਾ ਕੁਲ ਵृਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵृਥਾ ਯਜ੍ਞਾ ਵृਥਾਤਪਃ
ਵੰਸ਼, ਵਿਦਿਆ, ਯਜਨ ਤੇ ਤਪ—all ਵਿਅਰਥ ਹਨ—
ਗੁਣਵਤ੍ਪਾਤ੍ਰਪੂਜਾਯਾਂ ਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮ੍
ਗੁਣਵਾਨ ਪਾਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ, ਐਸਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਮਮਤੇਜੋਗ੍ਨਿਗਰ੍ਭੇਯਂ ਮਮਵੀਰ੍ਯਾਤਿਸਂਵृਤਾ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ।
ਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਗਂਗਾਯਾਃ ਪਾਪਸਂਘਾਤਪਂਜਰਮ੍
ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋ ਯਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਨੁਮੋਦਯੇਤ੍
ਜੋ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਚ੍ਛਂਸ੍ਤਿष੍ਠਞ੍ਜਪਨ੍ਧ੍ਯਾਨ੍ਭੁਂਜਞ੍ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪਨ੍ਵਦਨ੍
ਚਲਦੇ, ਖੜੇ, ਬੈਠੇ, ਖਾਂਦੇ, ਜਾਗਦੇ, ਸੁੱਤੇ ਜਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—
ਪਿਤॄਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਯਸਂ ਮਧੁਸਂਯੁਤਮ੍
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤृਪ੍ਤਾ ਭਵਂਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਹਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰੀ।
ਲਿਂਗੇ ਸਂਪੂਜਿਤੇ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਚਿਤਂ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਗਦ੍ਯਥਾ 4.1.27.
ਜਦੋਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾਯਾਂ ਤੁ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯੋ ਲਿਂਗਂ ਨਿਤ੍ਯਮਰ੍ਚਤਿ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰੋਜ਼ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤਦਾਨਤਪਾਂਸਿ ਚ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਯਜਨ, ਵਰਤ, ਦਾਨ ਤੇ ਤਪ—