ਮੀਢੁष੍ਟਮਾਯੋਤ੍ਤਰਮੀਢੁषੇ ਨਮੋ ਨਮੋ ਗਣਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਗਣਾਯ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਨਾਥਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰਕਾਯ ਕ੍ਰੌਂਚਾਰਯੇ ਤਾਰਕਮਾਰਕਾਯ
ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੌਜਵਾਨ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਰਕ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਇਤ੍ਥਂ ਪਰਿष੍ਟੁਤ੍ਯ ਸ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਂ ਨਮੋ ਨਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਭਿਭਾषਮਾਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਤਿਕੇ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਮਿਹ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਥਾ ਵਿਂਧ੍ਯਾਚਲੋਨ੍ਨਤਿਮ੍
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ 4.1.25.
ਅਵਿਮੁਕਤ ਨਾਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਦਾ ਸੁੱਖ ਤੇ ਚੈਨ ਹੈ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਲੇ ਵਾਪਿ ਨ ਪਾਤਾਲਤਲੇ ਮਲਮ੍
ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਮੈਲ ਨਹੀਂ।
ਅਹਮੇਕਚਰੋਪ੍ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੇ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਫਿਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਨ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਨ ਤਦ੍ਦਾਨੈਰ੍ਨ ਤਪੋਭਿਰ੍ਨ ਤਜ੍ਜਪੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਜਪ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰਾਨੁਗ੍ਰਹਾਦੇਵ ਕਾਸ਼ੀਵਾਸਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੈਵ ਕਾਚਿਤ੍ਸਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਵਿਧਾਤੁਰ੍ਯਾऽਤਿਰੇਕਿਣੀ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਵਿਧਾਤਾ ਦੀ ਹੋਰ ਵੀ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮਤੇਃ ਸੁਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਮਹੋਭਾਗ੍ਯਸ੍ਯ ਦੌਰ੍ਵਿਧਮ੍
ਹਾਏ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਮਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਿੰਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਰਂ ਜੀਰ੍ਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਜੀਰ੍ਯਂਤੀਂਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਪਿ
ਸਰੀਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਘਿਸਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਟੋਤਰੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਪਦਂ ਸਂਪਦਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਾਪਾਯਂ ਕਾਯਮੁਚ੍ਚਕੈਃ
ਸਮਝੋ ਕਿ ਦੌਲਤ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਇਹਨੂੰ ਹਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ਨੈਤ੍ਯਾਯੁषਸ਼੍ਚਾਂਤਸ੍ਤਾਵਤ੍ਕਾਸ਼ੀ ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਕਾਸੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਜਰਾਨਿਕਟਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਬਾਧਂਤੇ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਭृਸ਼ਮ੍ 4.1.25.
ਬੁਢਾਪਾ ਨੇ ਨੇੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨੇਨ ਜਪ੍ਯੇਨ ਪਰੋਪਕਰਣੋਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ
ਵਿਨੈਵਾਰ੍ਥਾਰ੍ਜਨੋਪਾਯਂ ਧਰ੍ਮਾਦਰ੍ਥੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੇਕਰ ਦੌਲਤ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਰੀਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਦਰ੍ਥੋऽਰ੍ਥਤਃ ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਸੁਖੋਦਯਃ
ਧਰਮ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਇੱਛਾ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।
ਉਪਾਯਤ੍ਰਯਮੇਵਾਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਨਿਰ੍ਵਾਣਕਾਰਣਮ੍
ਇਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤੋ ਯੋਗਸ੍ਤਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਿਤਾਸਿਤਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ, ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਦੋਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਹਿਮਸ਼ੈਲਾਦ੍ਯਾ ਨਾਨਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ, ਹਿਮਸ਼ੈਲ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ।
ਤਪਾਂਸਿ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾ ਯਮਾਃ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪ, ਵਰਤ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਯਮ।
ਮਾਨਸਾਨ੍ਯਪਿ ਭੌਮਾਨਿ ਧਾਰਾਤੀਰ੍ਥਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਮਨ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਆਦਿ।
ਜਪਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਨੂਨਾਂ ਚ ਤਥਾऽਗ੍ਨਿਹਵਨਾਨਿ ਚ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਤੇ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਹਵਨ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਂਚਰਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗਾਦਯਸ੍ਤਥਾ 4.1.25.
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ, ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਵਰਤ, ਤੇ ਸੰਖਿਆ, ਯੋਗ ਆਦਿ।
ਪੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਨृਤਜਂਤੁ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮ, ਜੋ ਝੂਠ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਕਰਾਣਿ ਚ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਕਾਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਨ।
ਅਤਏਵ ਹਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤਿਚਿਤ੍ਰਕृਤ੍
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕੁਸ਼ਲਪ੍ਰਸ਼੍ਨਕਾਰਣਮ੍
ਇਹੀ ਧਰਤੀ ਚੰਗੇ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਅਪਿ ਕਾਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਇष੍ਯਤੇ
ਕਾਸੀ ਤੋਂ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਛੂਹਾ ਵੀ ਅਸਲ ਛੂਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।