ਅਮੂਰ੍ਤਂ ਯਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮੂਰ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਚੋਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਕਾਰਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਂਵਿਦਂ ਤੇਨ ਯਂ ਵੇਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵੇਦ ਨ ਵੈ ਵਿਧਿਃ
ਉਹ ਚੇਤਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ।
ਸ੍ਵਯਂਵੇਦ੍ਯਃ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਹृਦਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ 4.1.23.
ਉਹ ਪਰਮ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਰੂਪੋਪ੍ਯਰੂਪੋ ਯਃ ਸਰ੍ਵਗੋਪਿ ਨ ਗੋਚਰਃ
ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਸਭ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯੇਦਮੈਸ਼੍ਵਰਂ ਰੂਪਂ ਖਂਡਚਂਦ੍ਰਾਵਤਂਸਕਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਇਸ਼ਵਰੀ ਰੂਪ ਚੰਦ ਦੀ ਕਟਰੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲਸਦ੍ਵਾਮਾਰ੍ਧਨਾਰੀਕਂ ਕृਤਸ਼ੇषਸ਼ੁਭਾਂਗਦਮ੍
ਉਹ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਅਰਧਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਾਂਗਰਜਃਪੁਂਜ ਪੂਜਿਤਾਵਯਵੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਅੰਗ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਂਦਨਗਮਂ ਵਿਰੁਤਾਜਗਵਾਯੁਧਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ, ਧਨੁ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤ੍ਰਾਸਿਤ ਮਹਾਮृਤ੍ਯੁ ਮਹਾਬਲਗਣਾਵृਤਮ੍ ਮਨੋਰਥਪਥਾਤੀਤਂ ਵਰਦਾਨਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਹ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਹਾ ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਤੇ ਦਾਤ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਯ ਰੂਪਾਤੀਤਸ੍ਯ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਦੁਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—
ਨਿਰਾਕਾਰੋਪਿ ਸਾਕਾਰਃ ਸ਼ਿਵ ਏਵ ਹਿ ਕਾਰਣਮ
ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸਿਰਫ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯਥਾ ਤੇਨਾਖਿਲਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਤਿਸਾਤ੍ਕृਤਮ
ਉਸ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰਚਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਮृਡਾਨੀਕਾਂਤੇਨ ਵਿष੍ਣੁਸਾਦਖਿਲਂਜਗਤ 4.1.23.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮ੍ਰਿਡਾਨੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾਸ਼ਿਵਸ੍ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਥਾਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਹੈ।
ਆਹੂਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨ੍ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ਦੇਵਤਾਗਣਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਨਿਜਸਿਂਹਾਸਨਸਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਿਂਹਾਸਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਰੱਖਿਆ।
ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਕੋਟਿਸ਼ਲਾਕਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਿੰਘਾਸਨ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਕਲਸ਼ੇਨ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇਣ ਹ੍ਯੁਪਰਿष੍ਟਾਦ੍ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਪਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰਮਯੈਰਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਮਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍
ਸੁੰਦਰ ਕਪੜੇ ਦੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਚਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤੀਰ੍ਥਪਾਥੋਭਿਃ ਪਂਚਕੁਂਭੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਃ
ਪੰਜ ਸੋਹਣੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ਤਥਰ੍षੀਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਫਣਿਨਾਮਪਿ
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿਧਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਜਾਵਟ ਸੀ।
ਵੀਣਾਮृਦਂਗਾਬ੍ਜਭੇਰੀ ਮਰੁ ਡਿਂਡਿਮਝਰ੍ਝਰੈਃ
ਵੀਣਾ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਕਮਲ, ਭੇਰੀ, ਮਰੁ, ਡਿੰਡਿਮ ਅਤੇ ਝੰਝਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਮਹਾਰਾਵੈਰਾਪੂਰਿਤਨਭੋਂਗਣੇ 4.1.23.
ਆਕਾਸ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਧੁਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਬਦ੍ਧਮੁਕੁਟਂ ਰਮ੍ਯਂ ਕृਤਕੌਤੁਕਮਂਗਲਮ੍
ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ।
ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਮਹੇਸ਼ੇਨ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਮਂਡਪੇ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਮਥੈਃ ਸਹ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਾਰੰਗੀਣ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਮਮ ਵਂਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਣਮਤ੍ਵਮਮੁਂ ਹਰਿਮ੍
ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੇਰੇ ਵੰਦਨਯ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ।
ਤਤੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਂਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਮਰੁਦਗਣਾਂ ਨੇ ਵੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੈਃ ਸਗਂਧਰ੍ਵੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ੋਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ
ਵਿਦਿਆਧਰ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨੇ।