ਮਯਾ ਸृष੍ਟਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਭੁਵਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਬਣਾਏ ਹਨ,
ਪੁਰਾ ਯਮਸ੍ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਕਾਲਂ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍ 4.1.22.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਯਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ,
ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਾਨਿ ਵੈ
ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ,
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਯਮਦੂਤਾਨਾਂ ਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਸ੍ਵਯਂ ਨਿਯਂਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਤਨੁਤ੍ਯਜਾਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਾ ਰੁਦ੍ਰਯਾਤਨਾ
ਉਥੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਰੁਦਰ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਪਮੇਵ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਤਿਰਸ੍ਤਿ ਯਦੀਦृਸ਼ੀ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੋਚ ਐਸੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਕਾਮਾਤੁਰੋ ਜਂਤੁਰੇਕਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਮਾਤਰਮ੍
ਇੱਕ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਪਵਾਦਸ਼ੀਲੇਨ ਪਰਦਾਰਾਭਿਲਾषਿਣਾ
ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਅਭਿਲष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਨਂ ਚਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੈਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪਰਪੀਡਾਕਰਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਯੇऽਨ੍ਯਦੇਵਪਰਾਯਣਾਃ 4.1.22.
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ—
ਨ ਯੋਗੇਨ ਵਿਨਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯੋਗਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼ੀਲਨਮ੍ 4.1.22.
ਯੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਯੋਗ ਸੱਚੀ ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟਾਵਾ ਹੈ।
ਉਕ੍ਤੇਤਿ ਵਿਰਰਾਮਾਜਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋਰ੍ਗਣਯੋਸ੍ਤਯੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਜ ਨੇ ਕਹਿ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਲਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਗਣ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਸਤ੍ਯਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰ ਵਿਧੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪੁਰਖ-ਪਿਤਾ,
ਪਿਪृਚ੍ਛਿषੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਗਣੌ ਤਤ੍ਕਥਯਿष੍ਯਤਃ
ਤੁਸੀਂ, ਚੇਲੇ, ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਗਣਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਨੇਤਯੋਰ੍ਵਿष੍ਣੁਗਣਯੋਰਗੋਚਰਮਿਹਾਸ੍ਤਿ ਹਿ
ਇੱਥੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੁਝ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਕृਤਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਭਗਵਦ੍ਗਣਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਭਗਵਤ ਗਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਏ।
ਪੁਨਃ ਸ੍ਵਯਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਵੈਕੁਂਠਮਭਿਤੋ ਯਯੁਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪृਚ੍ਛਾਮ੍ਯਨ੍ਯਚ੍ਚ ਵਾਂ ਭਦ੍ਰੌ ਬ੍ਰੂਤਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤਦਪ੍ਯਹੋ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਕਾਂਚ੍ਯਵਂਤੀ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਕਾਸ਼੍ਯਯੋਧ੍ਯਾ ਚ ਪਂਚਮੀ
ਕਾਂਚੀ, ਅਵੰਤੀ, ਦੁਵਾਰਕਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਪੰਜਵੀਂ ਹੈ।
ਵਿਹਾਯ षਟ੍ਪੁਰੀਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਮੇਵਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਹੋਰ ਛੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।
ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਕਥਯਾਵਸ੍ਤੇ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਭਵਤਾਨਘ 4.1.23.
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ।
ਵਿਪ੍ਰਾਵਭਾਸਤੇ ਯਾਵਤ੍ਕਿਰਣੈਃ ਪੁष੍ਪਵਂਤਯੋਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਦੋ ਫੁੱਲ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ,
ਵਿਯਚ੍ਚ ਤਾਵਦੁਪਰਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਪਰਿਮਂਡਲਮ੍
ਉਨਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਨੋਃ ਸਕਾਸ਼ਾਦੁਪਰਿ ਲਕ੍ਸ਼ੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਪਾਕਰਃ
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉਪਰ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦ ਹੈ।
ਉਡੁਮਂਡਲਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਉਪਰਿष੍ਟਾਦ੍ਦ੍ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਮਿੱਠੇ ਜੀ, ਦੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਤਾਰੇ ਹਨ।
ਮਾਹੇਯਾਦੁਪਰਿष੍ਟਾਚ੍ਚ ਸੁਰੇਜ੍ਯੋ ਨਿਯੁਤਦ੍ਵਯੇ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਦੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਯੁਤਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਾਯਂ ਸੌਰੇਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਮਂਡਲਮ੍
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਦਸ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਹੈ।