ਯੋਗੇषੁ ਵ੍ਯਤਿਪਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤृਣੇषੁ ਹਿ ਕੁਸ਼ੋ ਭਵਾਨ੍ 4.1.21.
ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵ੍ਯਤਿਪਾਤ ਹੈਂ; ਘਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਿਹ ਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਾਨਜ
ਇਥੇ ਸਭ ਬੁੱਧੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਅਜਨਮਾ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੋਸਿ ਸਰ੍ਵੇਪੁ ਸਾਧਨੇषੁ ਸ਼ੁਚਿष੍ਵਹੋ
ਸਭ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈਂ; ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਨ ਹੈਂ।
ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਹਿ ਕਲਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਬਂਧੁषੁ
ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਹੈਂ; ਸਭ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਧਰਮ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਤਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸੁਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਧਨਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਿਉ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹੈਂ।
ਸਾ ਕਥਾ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਨਾਮ ਤਨ੍ਮਨੋ ਯਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਧਨਂ ਧਨਿਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਵ੍ਯਯੀਕृਤਮ੍
ਉਹੀ ਧਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਚ੍ਚ ਜੀਵਿਤਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਸੇ
ਜੀਵਨ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਦ ਤੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ।
ਮਹਾਪਾਪਾਨਿ ਗੋਵਿਂਦ ਬਹੁਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਜੋ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ—
ਅਹੋ ਪੁਂਸਾਂ ਮਹਾਮੋਹਸ੍ਤ੍ਵਹੋ ਪੁਂਸਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਤਾ
ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ! ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਧਿਆਨੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ!
ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਮਾਂਗਲ੍ਯਮਿਦਮੇਵ ਧਨਾਰ੍ਜਨਮ੍ 4.1.21.
ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਾਤ੍ਪਰੋਧਰ੍ਮੋ ਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਪਰਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ; ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ।
ਇਯਮੇਵ ਪਰਾ ਹਾਨਿਰੁਪਸਰ੍ਗੋ ਯਮੇਵਹਿ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਅਸਲ ਦੁੱਖ ਹੈ।
ਹਰੇਰਾਰਾਧਨਂ ਪੁਂਸਾਂ ਕਿਂ ਕਿਂ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਬਤ
ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ!
ਹਰਤ੍ਯਘਂ ਧ੍ਵਂਸਯਤਿ ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਧੀਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ
ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਭਗਵਚ੍ਚਰਣਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵ ਧ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਧਿਆਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਯਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਮਹੋਪਪਦਭਾਂਜ੍ਯਪਿ
ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਅੰਜਾਮ ਵਾਲੇ ਹੋਣ—
ਪ੍ਰਮਾਦਾਦਪਿ ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਯਥਾऽਨਲਕਣੋ ਦਹੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਵੀ ਛੂਹ ਲਏ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤਾਂਤਂ ਕਮਲਾਕਾਂਤੇ ਸ਼ਾਂਤਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧਾਯ ਯਃ
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਯਮੇਵ ਪਰੋਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮੇਵ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ।
ਤਵੋਪਹਾਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਯ ਸੇਵਤੇ ਯਜਪੂਰੁष 4.1.21.
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਸ ਚੈਵਾਵਭृਥਸ੍ਨਾਤਃ ਸ ਚ ਗਂਗਾਜਲਾਪ੍ਲੁਤਃ
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਯੇਨ ਪੂਜਿਤਾ ਤੁਲਸੀ ਦਲੈਃ
ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵੇਤਰਃ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਂਕਿਤਤਨੁਃ ਸ਼ਿਰਸਾਂ ਮਂਜਰੀਧਰਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੰਜਰੀ ਹੈ—
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ਼ਿਲਾਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਾਰਾਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀ ਯਸ੍ਯ ਭਵਨੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪਰਿਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤੁਲਸੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਹਰਿਨਾਮਾਕ੍ਸ਼ਰਮੁਖਂ ਭਾਲੇ ਗੋਪੀਮृਦਾਂਕਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ—
ਗੋਪੀਮृਤ੍ਤੁਲਸੀ ਸ਼ਂਖਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਃ ਸਚਕ੍ਰਕਃ
ਗੋਪੀਆਂ, ਮਿੱਟੀ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ।
ਯੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾ ਯੇ ਚ ਯਾ ਕਾष੍ਠਾ ਯੇ ਨਿਮੇषਕਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਮੁਹੂਰਤ, ਪਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਅੱਖ ਦੀ ਪਲਕਾਂ ਹਨ—