ਸੁਰਾਪਗਾऽਸਿ ਸਰਿਤਾਂ ਸਰਸਾਂ ਮਾਨਸਂ ਸਰਃ 4.1.21.
ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਨਦੀ, ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ, ਤੁਸੀਂ ਹੋ।
ਧਾਤੂਨਾਂ ਹਾਟਕਮਸਿ ਸ੍ਫਟਿਕਸ਼੍ਚੋਪਲੇष੍ਵਸਿ
ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ (ਸਫਟਿਕ), ਤੁਸੀਂ ਹੋ।
ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯਸ਼ਿਲਾਨਾਂ ਵੈ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਭਵਾਨ੍
ਸਭ ਪੂਜਣਯੋਗ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਹੈਂ।
ਵਰ੍ਣੇषੁ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣੋऽਸਿ ਦ੍ਵਿਪਦਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਵਾਨ੍
ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ; ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ।
ਵੇਦੇषੂਪਨਿषਦ੍ਰੂਪਾ ਮਂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਣਵੋਹ੍ਯਸਿ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ; ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ 'ਓਂ' ਧੁਨੀ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਤਾਪਿਨਾਮਗ੍ਨਿਰਸਿ ਕ੍ਸ਼ਮਾऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਮ੍
ਜੋ ਤੀਬਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅੱਗ ਹੈਂ; ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਧੀਰਜ ਹੈਂ।
ਚਾਪੋਸਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਤੋ ਵੇਗਵਤਾਮਸਿ
ਸਭ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਹੈਂ; ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਾ ਹੈਂ।
ਵ੍ਯੋਮਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਮਤਾਂ ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾऽਸਿ ਚਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ; ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈਂ।
ਕ੍ਰਤੂਨਾਮਸ਼੍ਵਮੇਧੋਸਿ ਦਾਨਾਨਾਮਭਯਂ ਭਵਾਨ੍
ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਹੈਂ; ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਹੈਂ।
ਯੁਗਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮੋਸਿ ਤ੍ਵਂ ਤਿਥੀਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਹੂਰ੍ਹ੍ਯਸਿ
ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਯੁਗ ਹੈਂ; ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੁਹੂ ਤਿਥੀ ਹੈਂ।
ਯੋਗੇषੁ ਵ੍ਯਤਿਪਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤृਣੇषੁ ਹਿ ਕੁਸ਼ੋ ਭਵਾਨ੍ 4.1.21.
ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵ੍ਯਤਿਪਾਤ ਹੈਂ; ਘਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਿਹ ਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਾਨਜ
ਇਥੇ ਸਭ ਬੁੱਧੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਅਜਨਮਾ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੋਸਿ ਸਰ੍ਵੇਪੁ ਸਾਧਨੇषੁ ਸ਼ੁਚਿष੍ਵਹੋ
ਸਭ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈਂ; ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਨ ਹੈਂ।
ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਹਿ ਕਲਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਬਂਧੁषੁ
ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਹੈਂ; ਸਭ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਧਰਮ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਤਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸੁਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਧਨਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਿਉ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹੈਂ।
ਸਾ ਕਥਾ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਨਾਮ ਤਨ੍ਮਨੋ ਯਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਧਨਂ ਧਨਿਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਵ੍ਯਯੀਕृਤਮ੍
ਉਹੀ ਧਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਚ੍ਚ ਜੀਵਿਤਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਸੇ
ਜੀਵਨ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਦ ਤੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ।
ਮਹਾਪਾਪਾਨਿ ਗੋਵਿਂਦ ਬਹੁਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਜੋ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ—
ਅਹੋ ਪੁਂਸਾਂ ਮਹਾਮੋਹਸ੍ਤ੍ਵਹੋ ਪੁਂਸਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਤਾ
ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ! ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਧਿਆਨੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ!
ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਮਾਂਗਲ੍ਯਮਿਦਮੇਵ ਧਨਾਰ੍ਜਨਮ੍ 4.1.21.
ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਾਤ੍ਪਰੋਧਰ੍ਮੋ ਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਪਰਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ; ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ।
ਇਯਮੇਵ ਪਰਾ ਹਾਨਿਰੁਪਸਰ੍ਗੋ ਯਮੇਵਹਿ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਅਸਲ ਦੁੱਖ ਹੈ।
ਹਰੇਰਾਰਾਧਨਂ ਪੁਂਸਾਂ ਕਿਂ ਕਿਂ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਬਤ
ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ!
ਹਰਤ੍ਯਘਂ ਧ੍ਵਂਸਯਤਿ ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਧੀਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ
ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਭਗਵਚ੍ਚਰਣਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵ ਧ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਧਿਆਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਯਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਮਹੋਪਪਦਭਾਂਜ੍ਯਪਿ
ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਅੰਜਾਮ ਵਾਲੇ ਹੋਣ—
ਪ੍ਰਮਾਦਾਦਪਿ ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਯਥਾऽਨਲਕਣੋ ਦਹੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਵੀ ਛੂਹ ਲਏ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤਾਂਤਂ ਕਮਲਾਕਾਂਤੇ ਸ਼ਾਂਤਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧਾਯ ਯਃ
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਯਮੇਵ ਪਰੋਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮੇਵ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ।