ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯਾਥ ਬਹੂਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਗੁਣਿਨੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਾਨ੍
ਫਿਰ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਤਪਸਿ ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਯਸਿ ਕਃ ਸ਼੍ਰਮਃ
ਹੁਣੇ ਹੀ, ਇਸ ਬਚਪਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਥਕਾਵਟ ਹੈ?
ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਪਰਿਭੂਤੇਨ ਹृਤਮਾਨੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਇੱਜ਼ਤ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨ ਆਹਤ ਹੋ ਜਾਵੇ—
ਹृਤਮਾਨੇਨ ਤਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਇੱਜ਼ਤ ਗਵਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ—
ਜਨਯਿਤ੍ਰੀਮਨਾਭਾष੍ਯ ਭੂਤਭੀਤਿਂ ਵਿਹਾਯ ਚ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—
ਸਾਪਿ ਭੂਤਾਵਲੀ ਭੀਤਿਂਬਹੁਭੀषਣਭੂषਣਾ
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਕਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ—
ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਵੇषਾਭਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪ੍ਰਭਮ੍
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ—
ਭੂਤਾਵਲੀ ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਕ੍ਰਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ—
ਅਤੀਵ ਨਿष੍ਕਂਪਹृਦਂ ਗੋਵਿਦਾਰ੍ਪਿਤਚੇਤਸਮ੍
ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਬਿਲਕੁਲ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗੋਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤਭੀਤਾਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਧ੍ਰੁਵਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ 4.1.20.
ਉਹ ਵੀ, ਡਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਲ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੀ।
ਗਰ੍ਜਤ੍ਕਾਦਂਬਿਨੀਜਾਲਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵੈ ਵ੍ਯਾਕੁਲਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਉਲਝੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹੋਵੇ।
ਅਥ ਜਂਭਾਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਫਿਰ, ਜੰਭ ਦਾ ਵਧੀਰਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ।
ਨਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸੁਃ ਪਰਿष੍ਟੁਤ੍ਯਾ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਮ ਸਕੇ, ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਵਿਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਤਪਤਾ ਤਾਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਤਲਵਾਸਿਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਵਿਦ੍ਮਹੇ ਤਾਤ ਧੁਵਸ੍ਯ ਨ ਮਨੀषਿਤਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।
ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਹਸ੍ਯ ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵ੍ਰਜਂਤੁ ਵਿਜ੍ਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਸ ਵਃ ਪਦਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਸਭ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਗਵਦ੍ਭਕ੍ਤਾਦ੍ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕੋਈ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਰਾਧ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਵਰ ਮਿਲੀ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਚ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾਃ ਪ੍ਰਣੀਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਃ 4.1.20.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਕਹੀ ਗਈ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ—
ਅਥ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦृਢਮਾਨਸਮ੍
ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਮਹਾਭਾਗ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਨਿਸਚਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ।
ਵਚੋऽਮृਤਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਰ੍ਯੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਵਿਲੋਚਨੇ
ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਲਈਆਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਵਿਕਸਨ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਾਨਾਂ ਨਿਕੁਰਂਬਕੈਃ
ਤਾਜ਼ਾ ਖਿੜੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ—
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਦੇਵੀਕਟਾਕ੍ਸ਼ੋਘੈਃ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਿਤਮਿਵਾਖਿਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤ੍ਕਾਦਂਬਿਨੀਮਧ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਦਾਮਸਮਾਨਰੁਕ੍
ਉਭਰਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ।
ਨਭੋ ਨਿਕष ਪਾषਾਣੋ ਮੇਰੁਕਾਂਚਨ ਰੇਖਿਤਃ
ਅਸਮਾਨ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚੀ ਹੋਵੇ।
ਸੁਨੀਲਗਗਨਂ ਯਦ੍ਵਦ੍ਭੂषਿਤਂ ਤੁ ਕਲਾਵਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਨੀਲਾ ਅਸਮਾਨ ਚੰਨ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਂਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਥ ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਲੁਠ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚੌਂਫੇਰੇ ਲੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਾਰਦੇਨ ਸਨਂਦੇਨ ਸਨਕੇਨ ਸੁਸਂਸ੍ਤੁਤਃ 4.1.20.
ਉਸ ਦੀ ਨਾਰਦ, ਸਨੰਦ, ਤੇ ਸਨਕ ਨੇ ਵਧਾਈ ਕੀਤੀ।