ਤ੍ਵਦਾਨਨਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਰ੍ਵਿਧੁਰ੍ਵਿਧੁਰਯਾ ਮਯਾ
ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਝਲਕ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਚਾਨਣ ਦੇ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਦਾਲਾਪਸਮਾਲਾਪਂ ਕਲਯਨ੍ਕਿਲਕਾਕਲੀਮ੍
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ, ਬੁਲਾਂ ਉਚਾਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਦਂਗਸਂਗਮਧੁਰੋ ਧ੍ਰੁਵਧੂਪਿਤਯਾਮਯਾ
ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਲਈ ਤਰਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਲੋਚ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕੇ ਦੇਸ਼ਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚ ਸਰਿਤਃ ਕੇ ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਧ੍ਰੁਵ
ਹੇ ਅਟੱਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼, ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰਾਂ?
ਅਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਤ੍ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਂਧੀਕृਤਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮृਦੁਲਾਨਿ ਤਵਾਂਗਾਨਿ ਕ੍ਵੇਮਾਨਿ ਕ੍ਵ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਹਨ—ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਅਨੇਨ ਤਪਸਾ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਯਾऽऽਪ੍ਯਂ ਕਿਮਨੇਨਸਾ
ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤੇਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆਉਣੀ ਹੈ?
ਅਨੇਨ ਵਯਸਾ ਬਾਲ ਖੇਲਨੀਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਨਿਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਬੱਚਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੌਮਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਯੋऽਭਿਧ੍ਯਾਨਸ਼ੀਲਿਨਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਜਵਾਨੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਯੋਥ ਚਤੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋषਾਸ੍ਰਕ੍ਚਂਦਨਾਦਿਕਾਨ੍ 4.1.20.
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯਾਥ ਬਹੂਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਗੁਣਿਨੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਾਨ੍
ਫਿਰ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਤਪਸਿ ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਯਸਿ ਕਃ ਸ਼੍ਰਮਃ
ਹੁਣੇ ਹੀ, ਇਸ ਬਚਪਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਥਕਾਵਟ ਹੈ?
ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਪਰਿਭੂਤੇਨ ਹृਤਮਾਨੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਇੱਜ਼ਤ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨ ਆਹਤ ਹੋ ਜਾਵੇ—
ਹृਤਮਾਨੇਨ ਤਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਇੱਜ਼ਤ ਗਵਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ—
ਜਨਯਿਤ੍ਰੀਮਨਾਭਾष੍ਯ ਭੂਤਭੀਤਿਂ ਵਿਹਾਯ ਚ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—
ਸਾਪਿ ਭੂਤਾਵਲੀ ਭੀਤਿਂਬਹੁਭੀषਣਭੂषਣਾ
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਕਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ—
ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਵੇषਾਭਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪ੍ਰਭਮ੍
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ—
ਭੂਤਾਵਲੀ ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਕ੍ਰਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ—
ਅਤੀਵ ਨਿष੍ਕਂਪਹृਦਂ ਗੋਵਿਦਾਰ੍ਪਿਤਚੇਤਸਮ੍
ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਬਿਲਕੁਲ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗੋਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤਭੀਤਾਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਧ੍ਰੁਵਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ 4.1.20.
ਉਹ ਵੀ, ਡਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਲ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੀ।
ਗਰ੍ਜਤ੍ਕਾਦਂਬਿਨੀਜਾਲਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵੈ ਵ੍ਯਾਕੁਲਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਉਲਝੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹੋਵੇ।
ਅਥ ਜਂਭਾਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਫਿਰ, ਜੰਭ ਦਾ ਵਧੀਰਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ।
ਨਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸੁਃ ਪਰਿष੍ਟੁਤ੍ਯਾ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਮ ਸਕੇ, ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਵਿਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਤਪਤਾ ਤਾਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਤਲਵਾਸਿਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਵਿਦ੍ਮਹੇ ਤਾਤ ਧੁਵਸ੍ਯ ਨ ਮਨੀषਿਤਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।
ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਹਸ੍ਯ ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵ੍ਰਜਂਤੁ ਵਿਜ੍ਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਸ ਵਃ ਪਦਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਸਭ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਗਵਦ੍ਭਕ੍ਤਾਦ੍ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕੋਈ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਰਾਧ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਵਰ ਮਿਲੀ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਚ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾਃ ਪ੍ਰਣੀਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਃ 4.1.20.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਕਹੀ ਗਈ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ—