ਅਨੀਯ ਤृਣਦਾਰੂਣਿ ਪਰਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸਮਂਤਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਘਾਸ ਤੇ ਲੱਕੜ ਲਿਆ ਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵੇਤਾਲੀ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਭਂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਚਿਤ੍ਤਰੂਨ੍ਗਿਰੀਨ੍
ਇੱਕ ਵੇਤਾਲੀ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
ਅਨ੍ਯਾ ਸੁਨੀਤਿਰੂਪੇਣ ਤਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੂਰਤਃ
ਦੂਜੀ ਨੇ ਸੁਨੀਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚ ਵਚਸ਼੍ਚਾਟੁ ਬਹੁਮਾਯਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਪਰ ਛਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਤ੍ਵਦੇਕਸ਼ਰਣਾਂ ਵਤ੍ਸ ਬਤ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਜਿਘਾਂਸਤਿ
'ਬੱਚਾ, ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਕਾਨਨਮ੍
ਹਰ ਪਿੰਡ, ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਹਰ ਰਾਹ ਤੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਯਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਰੇ ਬਾਲ ਨਿਰਗਾਤ੍ਤਪਸੇ ਭਵਾਨ੍
'ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈਂ—'
ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਸਪਤ੍ਨੀਦੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਦੁਨੋਪਿ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਰ੍ਭਕ
'ਉਹ ਤੇਰੀ ਸਹਿ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਨ ਨਿਦ੍ਰਾਮਿ ਨ ਜਾਗਰ੍ਮਿ ਨਾਸ਼੍ਨਾਮਿ ਨ ਪਿਬਾਮ੍ਯਹਮ੍
'ਨਾ ਮੈਂ ਸੌਂਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਜਾਗਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਪੀਂਦੀ ਹਾਂ।'
ਨਿਦ੍ਰਾਦਰਿਦ੍ਰਨਯਨਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਪਿ ਨ ਤਵਾਨਨਮ੍ 4.1.20.
'ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।'
ਤ੍ਵਦਾਨਨਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਰ੍ਵਿਧੁਰ੍ਵਿਧੁਰਯਾ ਮਯਾ
ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਝਲਕ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਚਾਨਣ ਦੇ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਦਾਲਾਪਸਮਾਲਾਪਂ ਕਲਯਨ੍ਕਿਲਕਾਕਲੀਮ੍
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ, ਬੁਲਾਂ ਉਚਾਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਦਂਗਸਂਗਮਧੁਰੋ ਧ੍ਰੁਵਧੂਪਿਤਯਾਮਯਾ
ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਲਈ ਤਰਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਲੋਚ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕੇ ਦੇਸ਼ਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚ ਸਰਿਤਃ ਕੇ ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਧ੍ਰੁਵ
ਹੇ ਅਟੱਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼, ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰਾਂ?
ਅਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਤ੍ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਂਧੀਕृਤਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮृਦੁਲਾਨਿ ਤਵਾਂਗਾਨਿ ਕ੍ਵੇਮਾਨਿ ਕ੍ਵ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਹਨ—ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਅਨੇਨ ਤਪਸਾ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਯਾऽऽਪ੍ਯਂ ਕਿਮਨੇਨਸਾ
ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤੇਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆਉਣੀ ਹੈ?
ਅਨੇਨ ਵਯਸਾ ਬਾਲ ਖੇਲਨੀਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਨਿਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਬੱਚਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੌਮਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਯੋऽਭਿਧ੍ਯਾਨਸ਼ੀਲਿਨਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਜਵਾਨੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਯੋਥ ਚਤੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋषਾਸ੍ਰਕ੍ਚਂਦਨਾਦਿਕਾਨ੍ 4.1.20.
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯਾਥ ਬਹੂਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਗੁਣਿਨੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਾਨ੍
ਫਿਰ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਤਪਸਿ ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਯਸਿ ਕਃ ਸ਼੍ਰਮਃ
ਹੁਣੇ ਹੀ, ਇਸ ਬਚਪਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਥਕਾਵਟ ਹੈ?
ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਪਰਿਭੂਤੇਨ ਹृਤਮਾਨੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਇੱਜ਼ਤ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨ ਆਹਤ ਹੋ ਜਾਵੇ—
ਹृਤਮਾਨੇਨ ਤਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਇੱਜ਼ਤ ਗਵਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ—
ਜਨਯਿਤ੍ਰੀਮਨਾਭਾष੍ਯ ਭੂਤਭੀਤਿਂ ਵਿਹਾਯ ਚ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—
ਸਾਪਿ ਭੂਤਾਵਲੀ ਭੀਤਿਂਬਹੁਭੀषਣਭੂषਣਾ
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਕਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ—
ਪਰਿਤਃ ਪਰਿਵੇषਾਭਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪ੍ਰਭਮ੍
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ—
ਭੂਤਾਵਲੀ ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਕ੍ਰਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ—
ਅਤੀਵ ਨਿष੍ਕਂਪਹृਦਂ ਗੋਵਿਦਾਰ੍ਪਿਤਚੇਤਸਮ੍
ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਬਿਲਕੁਲ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗੋਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤਭੀਤਾਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਧ੍ਰੁਵਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ 4.1.20.
ਉਹ ਵੀ, ਡਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਲ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੀ।