ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਿ ਪਨ੍ਨਗੀ ਭੂਯ ਫਟਾਟੋਪਭਯਾਨਕਃ
ਕੋਈ, ਸੱਪ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਫਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦਾ,
ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਮਹਿषਾਕਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਞ੍ਸ਼ृਂਗਾਗ੍ਰਤੋ ਗਿਰੋਨ੍
ਹੋਰ ਕੋਈ, ਮਹਿਸ਼ ਦੀ ਆਕਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਨੁੱਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਸੁੱਟਦਾ,
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦਾਵਾਨਲਾਲੀਢ ਖਰ੍ਜੂਰਦ੍ਰੁਮਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਖਜੂਰ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਮੌਲਿਜੈਰਭ੍ਰਸਂਘਰ੍षਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਦੀਰ੍ਘਕृਸ਼ੋਦਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਜਟਾ ਵੱਲੀ ਵੱਡੀ ਚੋਟੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਲੰਮਾ ਤੇ ਪਤਲਾ ਸੀ।
ਕृਪਾਣਪਾਣਿਰ੍ਭਗ੍ਨਾਸ੍ਯੋ ਵਾਮਹਸ੍ਤਕਪਾਲਧृਤ੍
ਉਹ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਲਮਾਦਾਯ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਿਲ ਕਿਲਾਰਵਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਕ ਪਾਈ।
ਤਮਃ ਸਂਕੇਤਸਦਨਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਵੈ ਵਦਨਂ ਮਹਤ੍
ਅੰਧਕਾਰ ਉਸ ਦਾ ਗੁਪਤ ਘਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ ਬਾਘ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ।
ਉਲੂਕਾਕਾਰਤਾਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਫੂਤ੍ਕਾਰੈਰਤਿਦਾਰੁਣੈਃ
ਉਹ ਨੇ ਉਲੂ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀ।
ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਕਾਚਿਦਾਨੀਯ ਰੁਦਂਤਂ ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ਛਿਸ਼ੁਮ੍
ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਰੋਦਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਪਿਪਾਸਿਤਾਦ੍ਯ ਰੁਧਿਰਂ ਤੇਪਿ ਪਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਧੁਵ 4.1.20.
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਜ ਮੈਂ ਖੂਨ ਦੀ ਪਿਆਸੀ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਖੂਨ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ।'
ਅਨੀਯ ਤृਣਦਾਰੂਣਿ ਪਰਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸਮਂਤਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਘਾਸ ਤੇ ਲੱਕੜ ਲਿਆ ਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵੇਤਾਲੀ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਭਂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਚਿਤ੍ਤਰੂਨ੍ਗਿਰੀਨ੍
ਇੱਕ ਵੇਤਾਲੀ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
ਅਨ੍ਯਾ ਸੁਨੀਤਿਰੂਪੇਣ ਤਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੂਰਤਃ
ਦੂਜੀ ਨੇ ਸੁਨੀਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚ ਵਚਸ਼੍ਚਾਟੁ ਬਹੁਮਾਯਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਪਰ ਛਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਤ੍ਵਦੇਕਸ਼ਰਣਾਂ ਵਤ੍ਸ ਬਤ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਜਿਘਾਂਸਤਿ
'ਬੱਚਾ, ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਕਾਨਨਮ੍
ਹਰ ਪਿੰਡ, ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਹਰ ਰਾਹ ਤੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਯਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਰੇ ਬਾਲ ਨਿਰਗਾਤ੍ਤਪਸੇ ਭਵਾਨ੍
'ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈਂ—'
ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਸਪਤ੍ਨੀਦੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਦੁਨੋਪਿ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਰ੍ਭਕ
'ਉਹ ਤੇਰੀ ਸਹਿ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਨ ਨਿਦ੍ਰਾਮਿ ਨ ਜਾਗਰ੍ਮਿ ਨਾਸ਼੍ਨਾਮਿ ਨ ਪਿਬਾਮ੍ਯਹਮ੍
'ਨਾ ਮੈਂ ਸੌਂਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਜਾਗਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਪੀਂਦੀ ਹਾਂ।'
ਨਿਦ੍ਰਾਦਰਿਦ੍ਰਨਯਨਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਪਿ ਨ ਤਵਾਨਨਮ੍ 4.1.20.
'ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।'
ਤ੍ਵਦਾਨਨਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਰ੍ਵਿਧੁਰ੍ਵਿਧੁਰਯਾ ਮਯਾ
ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਝਲਕ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਚਾਨਣ ਦੇ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਦਾਲਾਪਸਮਾਲਾਪਂ ਕਲਯਨ੍ਕਿਲਕਾਕਲੀਮ੍
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ, ਬੁਲਾਂ ਉਚਾਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਦਂਗਸਂਗਮਧੁਰੋ ਧ੍ਰੁਵਧੂਪਿਤਯਾਮਯਾ
ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਲਈ ਤਰਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਲੋਚ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕੇ ਦੇਸ਼ਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚ ਸਰਿਤਃ ਕੇ ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਧ੍ਰੁਵ
ਹੇ ਅਟੱਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼, ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰਾਂ?
ਅਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਤ੍ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਂਧੀਕृਤਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮृਦੁਲਾਨਿ ਤਵਾਂਗਾਨਿ ਕ੍ਵੇਮਾਨਿ ਕ੍ਵ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਹਨ—ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਅਨੇਨ ਤਪਸਾ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਯਾऽऽਪ੍ਯਂ ਕਿਮਨੇਨਸਾ
ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤੇਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆਉਣੀ ਹੈ?
ਅਨੇਨ ਵਯਸਾ ਬਾਲ ਖੇਲਨੀਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਨਿਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਬੱਚਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੌਮਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਯੋऽਭਿਧ੍ਯਾਨਸ਼ੀਲਿਨਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਜਵਾਨੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਯੋਥ ਚਤੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋषਾਸ੍ਰਕ੍ਚਂਦਨਾਦਿਕਾਨ੍ 4.1.20.
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।