ਅਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਨ੍ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤ੍ਯਤਿਤੇਜਸਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੱਤ ਸੂਰਜਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੀ।
ਤਿਲਕਾਂਕਿਤ ਸਦ੍ਭਾਲਾਨ੍ਕੁਸ਼ੋਪਗ੍ਰਹਿਤਾਂਗੁਲੀਨ੍
ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੇ ਬੱਚੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਕਰਾਨ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਨਿਮੀਲਿਤਲੋ ਚਨਾਨ੍
ਕੁਝ ਮਾਲਾ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਅਕਾਂਡੇਪਿ ਮਹਾਭਾਗਾਨ੍ਮਿਲਿਤਾਨ੍ਸਪ੍ਤਨੀਰਧੀਨ੍
ਲਾਠੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਉਪਗਮ੍ਯ ਵਿਨਮ੍ਰਃ ਸ ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਕਰਸਂਪੁਟਃ
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਤਨਯਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਮਾਨਸਮ੍
ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰੁਵਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਸੀ,
ਇਦਂ ਵਨਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਨਾਥਂ ਯੁष੍ਮਦਂਘ੍ਰਿਭਿਃ 4.1.19.
ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਰ੍ਜਸ੍ਵਲਂ ਬਾਲਂ ਸ੍ਵਭਾਵ ਮਧੁਰਾਕृਤਿਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਰੂਪ ਮਿੱਠਾ ਸੀ।
ਉਪੋਪਵੇਸ਼੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼ੁਕਂ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਵੈ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਪਿ ਨ ਜਾਨੀਮੋ ਵਦ ਨਿਰ੍ਵੇਦਕਾਰਣਮ੍
ਅਸੀਂ ਸੋਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੇ—ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵਿਰਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਨੀਰੁਕ੍ਛਰੀਰਸਂਪਤ੍ਤਿਰ੍ਨਿਵੇਦੇ ਕਿਂ ਨੁ ਕਾਰਣਮ੍
ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਵਿਰਾਗ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਪਤੇਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਕਥਮ੍
ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
ਅਵਗਂਤੁਂ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯੇਤ ਯੂਨੋ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ
ਜਵਾਨ ਜਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਸੋਚ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨਹੀਂ।
ਵਾਚਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ ਤਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਮਨੋਰਥਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉੱਚ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਾਂਕਮਾਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਹਿ ਸੁਰੁਚ੍ਯਾ ਪਰਿਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੋਦ 'ਚ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੁਰੁਚੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟ ਦਿੱਤਾ।
ਧਿਕ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਸ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਵੇਦੇ ਕਾਰਣਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁਰੁਚੀ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ—ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿਰਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਮੇਵ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਸ੍ਤਦਹੋ ਬਾਲੇਪਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਾ।। 4.1.19.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ—ਹਾਏ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਹੀਂ।
ਅਤ੍ਰਿਰੁਵਾਚ ਮਨੋਰਥਪਥਾਤੀਤਂ ਸ੍ਫੀਤਂ ਨਾਕਲਯੇਤ੍ਪਦਮ੍ ।। 4.1.19.
ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਕਲਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਕਮ੍ 4.1.19.
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਮਿਤਰ, ਰਾਜ—even ਜਿਹੜੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂऽਤਰ੍ਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁਨੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਰਮ੍ਯਂ ਮਧੁਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯਮੁਨਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਮਹਤ
ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਧੁਵਨ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਆਦ੍ਯਂ ਭਗਵਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਰਿਮੇਧਸਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
ਜਪਨ੍ਸ ਵਾਸੁਦੇਵਾਖ੍ਯਂ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਤ੍ਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਮਰੀਚਿषੁ
ਹਰੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਰੀ ਸਾਰੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਜਲੇ ਸ਼ਾਲੂਰਕੂਰ੍ਮਾਦਿ ਰੂਪੇਣ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਸ਼ਾਲੂਰ ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਨਂਤਰੂਪਃ ਪਾਤਾਲੇ ਗਗਨੇऽਨਂਤਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ 'ਅਨੰਤ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇषੁ ਯੋ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਸਤਿਰ੍ਹਿ ਯਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਵਿष੍ਲृਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਵਯਂਧਾਤੁਰ੍ਯਤ੍ਰਸਾਰ੍ਥਕਤਾਂ ਗਤਃ
ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਸਲ ਮਹੱਤਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਹृषੀਕਾਣਾਮੀਸ਼ਨਾਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਨ ਚ੍ਯਵਂਤੇਪਿ ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਮਹਤਿ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਤਿ 4.1.20.
ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ।