ਤਪ ਏਵ ਹਿ ਚੇਨ੍ਮਾਤਃ ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍
ਜੇ, ਮਾਂ, ਤਪ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ—
ਏਕਮੇਵ ਹਿ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਾਤਰਤਂਦ੍ਰਿਤਾ
ਤਾਂ, ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਮਦਦ ਦੇ: ਤੂੰ ਕਦੇ ਸੁਸਤ ਨਾ ਹੋ।
ਸਾਪਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਕੁਮਾਰਂ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸਂਭਵਮ੍
ਉਹ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ,
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾऽਹਂ ਤ੍ਵਾਮੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯਾਂਗਜ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਲੇਟੇ ਬੱਚੇ,
ਸਪਤ੍ਨੀਵਾਕ੍ਯਭਲ੍ਲੀਭਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨੇ ਮਹਤਿ ਮੇ ਹृਦਿ
ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਸਹੇਲੀਅਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ,
ਤਾਨਿ ਮਨ੍ਯੇऽਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸ੍ਰਵਂਤ੍ਯਵਿਰਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋ
ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਜਖਮ ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਬੱਚੇ।
ਤ੍ਵਦੇਕਤਨਯਾ ਤਾਤ ਤ੍ਵਦਾਧਾਰੈਕਜੀਵਿਤਾ 4.1.19.
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧੋਸਿ ਕਤਿਭਿਃ ਕष੍ਟੈਰਿष੍ਟਾਃ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ
ਤੂੰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਰੱਬਾਂ ਦੀ ਮਨਤਾਂ ਕਰ ਕੇ।
ਆਨਨ੍ਦਪਯਸਾਪੂਰ੍ਯ ਕੁਚਾਵੁਦ੍ਵੇਲਿਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ।
ਸੁਖਂਸ਼ਯੇ ਸੁਸ਼ਯਨੇ ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਪੁਲਕਾਂਬਰਮ੍
ਤੂੰ ਨਰਮ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੋਵੇਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਚਾਦਰ ਵਿਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਵਦਾਸ੍ਯਸ੍ਯੌष੍ਠਪੁਟਕ ਦੁਗ੍ਧਵਾਰ੍ਧਿ ਵਿਵਰ੍ਧਿਤਾਮ੍
ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਜਾਵੇ।
ਤ੍ਵਦੀਯਃ ਸ਼ੀਤਲਾਲਾਪਃ ਪ੍ਰਾਪ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਥਂ ਯਦਾ
ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਠੰਡੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ,
ਯਦਂਗ ਨਿਦ੍ਰਾਸਿਚਿਰਂ ਧ੍ਯਾਯਂਤ੍ਯਸ੍ਮਿ ਤਦੇਤ੍ਯਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਯਦੋਪੇਯਾ ਗृਹਾਨ੍ਵਤ੍ਸ ਖੇਲਿਤ੍ਵਾ ਬਾਲਖੇਲਨੈਃ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ, ਬੱਚੇ, ਆਪਣੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਯਦਾ ਸੌਧਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਯਾਃ ਪਦ੍ਮਰੇਖਾਂਕਿਤਂ ਪਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਛੱਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ,
ਯਦਾਯਦਾ ਬਹਿਰ੍ਯਾਸਿ ਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਚਤੁਰਂ ਪਦਮ੍
ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ, ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਕਦਮ ਚਲ ਕੇ,
ਚਿਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਵਰਯਤਿ ਯਾਤੁਂ ਮੇ ਮਾਨਸਾਂਡਜਃ 4.1.19.
ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੇਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਤਿष੍ਠਂਤੁ ਕਠਿਨਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਕਂਠਾਟਵੀਤਟੇ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਖਤ ਸਾਹ ਗਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੀ ਰਹਿਣ,
ਇਤ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਨਨੀ ਚਰਣਾਂਬੁਜੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰ ਛੂਹੇ।
ਤਯਾਪਿ ਧੈਰ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸੁਨੀਤ੍ਯਾ ਪਰਿਗੁਂਫ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਵੀ, ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।
ਮਾਤ੍ਰਾਤਨ੍ਮਾਰ੍ਗਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਦਾ ਤਦਨੁਗੀਕृਤਾਃ
ਮਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਸੌਧਾਤ੍ਸ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਬਾਲੋऽਬਾਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਮਰੁਤ੍ਤਰੁਸ਼ਾਖਾਗ੍ਰ ਪ੍ਰਸਾਰਣਮਿषੇਣ ਸਃ
ਉਹ, ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸਮਾਤृਦੈਵਤੋਭਿਜ੍ਞਃ ਕੇਵਲਂ ਰਾਜਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਹੀ ਚੱਲਿਆ।
ਯਾਵਦੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਨਯਨੇ ਪੁਰਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਢਿੱਲ ਨਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਧ੍ਰੁਵਾ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਲਿਸ਼ੇष੍ਵਸਹਾਯੇषੁ ਭਵੇਦ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਸਹਾਯਕृਤ੍
ਜਦੋਂ ਬਚਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਰਾਜਤਨਯੋ ਬਾਲੋ ਗਹਨਂ ਕ੍ਵ ਚ ਤਦ੍ਵਨਮ੍ 4.1.19.
ਕਿੱਥੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਘਣੀ ਜੰਗਲ?
ਯਤ੍ਰ ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਯਦ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾऽਸ਼ੁਭਮੇਵ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਜੋ ਹੋਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ,
ਅਨ੍ਯਥਾ ਵਿਦਧਾਤ੍ਯੇष ਮਾਨਵੋ ਬੁਦ੍ਧਿਵੈਭਵਾਤ੍
ਅਗਰ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਵਯੋ ਨ ਚ ਵੈ ਚਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਨ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਦਧੇਹਿਤਮ੍
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।