ਮਾਦृਸ਼੍ਯੋ ਮਂਦਭਾਗ੍ਯਾਯਾਃ ਪ੍ਰਮਦਾਸੁ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
—ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮੈਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਗ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਰਹਿ ਗਈ।
ਮਹਾ ਸੁਕृਤਸਂਭਾਰੈਰੁਤ੍ਤਮਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮੋਦਰੇ
ਵੱਡੇ ਭਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਜਣੇ ਵਧੀਆ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਤਪਤ੍ਰਂ ਚ ਚਂਦ੍ਰਾਭਂ ਸ਼ੁਭੇ ਚਾਪਿ ਚ ਚਾਮਰੇ
ਚਾਂਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸਫੈਦ ਛਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਾਮਰ—
ਤੁਰਂਗਮਾਸ਼੍ਚ ਤੁਰਗਾਸ੍ਤ੍ਵਨਾਧਿਵ੍ਯਾਧਿਜੀਵਿਤਮ੍
—ਤੇ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ—
ਵਿਪੁਲਂ ਚ ਕਲਾਜ੍ਞਾਨਮਧੀਤਮਪਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਜੈਤ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਃ ਕਾਰੁਣ੍ਯਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਵਾਣੀ ਮਧੁਰਭਾषਿਣੀ
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ਼ੁਚਿਤਾ ਤਾਤ ਸਾ ਪਰੋਪਕृਤਿਃ ਸਦਾ ।। 4.1.19.
ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਦੋਜਿਰੇ ਚ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਂ ਚਰਣਾਂਗਣੇ
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਯੋਗੇषੁ ਵਤ੍ਸਲਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਚ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ-ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਹੈ।
ਵਾਸੋ ਭਾਗੀਰਥੀਤੀਰੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਾ ਮਰਣਂ ਰਣੇ
ਉਹ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੋਗਃ ਪਰਿਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦਾਨਾਵਂਧ੍ਯਦਿਨਾਗਮਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਸ-ਰੰਗ ਮਾਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਕਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਯਸ਼ਸਃ ਸਂਚਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਂਚਯਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਜ਼ਤ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮਕ ਪੂੰਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਂਗਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੈਤ੍ਰੀ ਚ ਪਿਤृਮਿਤ੍ਰਕੈਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪਦ੍ਯਪਿ ਪਰਂ ਧੈਰ੍ਯਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਸਂਪਤ੍ਸਮਾਗਮੇ
ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਧੀਰਜ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹੇ ਪਰੈਕਾ ਕृਸ਼ਤਾ ਤਪੋਭਿਰ੍ਨਿਯਮੈਰ੍ਯਮੈਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਲ੍ਪਤਪਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਵੈ ਤ੍ਵਂ ਚਾਹਂ ਚ ਮਹਾਮਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਘੱਟ ਤਪ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ—
ਮਾਨਾਪਮਾਨਯੋਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਕृਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮ੍ ਮਾ ਸ਼ੋਚਸ੍ਤ੍ਵਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਦਿष੍ਟਮਿष੍ਟਂ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ ।।4.1.19.
ਮਾਣ ਤੇ ਅਪਮਾਣ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ, ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸੁਨੀਤ੍ਯਾਸ੍ਤਨ੍ਮਹਾਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਨੀਤਿਮਤ੍
ਸੁਨੀਤੀ ਦੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਨੀਤੀ ਦੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ—
ਧ੍ਰੁਵ ਉਵਾਚ ਜਨਯਿਤ੍ਰਿ ਸੁਨੀਤੇ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ਵਾਕ੍ਯਮਨਾਕੁਲਮ੍
ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਂ ਸੁਨੀਤੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯਦ੍ਯਹਂ ਮਾਨਵੇ ਵਂਸ਼ੇ ਜਾਤੋਸ੍ਮ੍ਯਤ੍ਯਂਤ ਪਾਵਨੇ
ਜੇ ਮੈਂ ਮਨੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ—
ਤਪ ਏਵ ਹਿ ਚੇਨ੍ਮਾਤਃ ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍
ਜੇ, ਮਾਂ, ਤਪ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ—
ਏਕਮੇਵ ਹਿ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਾਤਰਤਂਦ੍ਰਿਤਾ
ਤਾਂ, ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਮਦਦ ਦੇ: ਤੂੰ ਕਦੇ ਸੁਸਤ ਨਾ ਹੋ।
ਸਾਪਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਕੁਮਾਰਂ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸਂਭਵਮ੍
ਉਹ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ,
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾऽਹਂ ਤ੍ਵਾਮੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯਾਂਗਜ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਲੇਟੇ ਬੱਚੇ,
ਸਪਤ੍ਨੀਵਾਕ੍ਯਭਲ੍ਲੀਭਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨੇ ਮਹਤਿ ਮੇ ਹृਦਿ
ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਸਹੇਲੀਅਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ,
ਤਾਨਿ ਮਨ੍ਯੇऽਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸ੍ਰਵਂਤ੍ਯਵਿਰਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋ
ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਜਖਮ ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਬੱਚੇ।
ਤ੍ਵਦੇਕਤਨਯਾ ਤਾਤ ਤ੍ਵਦਾਧਾਰੈਕਜੀਵਿਤਾ 4.1.19.
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧੋਸਿ ਕਤਿਭਿਃ ਕष੍ਟੈਰਿष੍ਟਾਃ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ
ਤੂੰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਰੱਬਾਂ ਦੀ ਮਨਤਾਂ ਕਰ ਕੇ।
ਆਨਨ੍ਦਪਯਸਾਪੂਰ੍ਯ ਕੁਚਾਵੁਦ੍ਵੇਲਿਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ।
ਸੁਖਂਸ਼ਯੇ ਸੁਸ਼ਯਨੇ ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਪੁਲਕਾਂਬਰਮ੍
ਤੂੰ ਨਰਮ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੋਵੇਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਚਾਦਰ ਵਿਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ।