ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਚ ਲਿਂਗਾਨਿ ਤੇ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾਂਕਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇऽਤ੍ਰ ਤੇ ਲੋਕੇ ਵਸਂਤ੍ਯੁਜ੍ਜ੍ਵਲਤੇਜਸਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਲਿਂਗਮਤ੍ਰੀਸ਼੍ਵਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਭਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਯਥਾ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਲ੍ਲਿਂਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਮਾਰੀਚਂ ਲੋਕਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਾਰੀਚਾ ਦਾ ਲੋਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਲਹੇਸ਼ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਸ਼ੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ
ਸਵਰਗ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇਸ਼ ਹਨ।
ਹਰਿਕੇਸ਼ਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਾਂਗਿਰਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ 4.1.18.
ਹਰਿਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਿਰਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਰਣਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਸਿष੍ਠਮੀਸ਼੍ਵਮ੍
ਵਰਣਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਮੇਤਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸੇਵਿਤਾਨਿ ਸ਼ੁਭੈषਿਭਿਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਲਿੰਗ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਗਏ ਹਨ।
ਗਣਾਵੂਚਤੁਃ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਤਿष੍ਠਤੇ ਸਾਤ੍ਰ ਸੁਂਦਰੀ
ਗਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਕਥਾਂ ਮੁਦਾ
ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਸ੍ਵਰੁਂਧਤ੍ਯਾਃ ਕਮਲੇ ਵਿਮਲਾਸ਼ਯਃ
ਪਤਿਵਰਤਾ ਸਵਰੂੰਧਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਨ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਨ ਤਚ੍ਛੀਲਂ ਨ ਤਤ੍ਕੌਲੀਨ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਚਲਣ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਉੱਚ ਕੁਲ ਨਹੀਂ।
ਨ ਮਾਧੁਰ੍ਯਂ ਨ ਗਾਂਭੀਰ੍ਯਂ ਨ ਚਾਰ੍ਯਪਰਿਤੋषਣਮ੍
ਉਸ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾਪ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ।
ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤਾ ਯੋषਿਤੋ ਲੋਕੇ ਸਭਾਗ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਧਨਵੰਤ ਹਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੀਆਂ।
ਯਦਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤੁ ਕਥਾਸ੍ਮਦ੍ਭਵਨੇ ਭਵੇਤ੍ 4.1.18.੩੦ !। ਬ੍ਰੁਵਤੋਰਿਤਿ ਸਂਕਥਾਂ ਤਥਾ ਗਣਯੋਰ੍ਵੈष੍ਣਵਯੋਰ੍ਮੁਦਾਵਹਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤਿਵਰਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਵੈਸ਼ਣਵ ਗਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਅਨੇਕਰਸ਼ਨਾਵ੍ਯਗ੍ਰ ਹਸ੍ਤਾਗ੍ਰੋ ਵ੍ਯਗ੍ਰਲੋਚਨਃ
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਕਈ ਕਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨੀ ਸੀ, ਹੱਥ ਦਾ ਅੰਤ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਮਂਡਪਸ੍ਤਂਭ ਸਨ੍ਨਿਭੋਭਾਭਿਰਾਵृਤਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਥੰਮਣ ਵਾਲੇ ਥੰਮ੍ਹੇ ਵਾਂਗ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੂਤ੍ਰਧਾਰ ਇਵ ਵ੍ਯੋਮ ਵ੍ਯਾਯਾਮਪਰਿਮਾਪਕਃ
ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਤਰੀ ਵਾਂਗ, ਅਣਮਾਪੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਅਥਵਾਂਬਰਕਾਸਾਰਸਾਰਯੂਪਸ੍ਵਰੂਪਧृਕ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਾਰ ਵਾਂਗ, ਯਜਨ ਦੇ ਯੂਪ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਯਸ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਮਾਨਗੌ
ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਤੇਰ੍ਵਿਪ੍ਰ ਦ੍ਵੌ ਸੁਤੌ ਸਂਬਭੂਵਤੁਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸੁਰੁਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਮੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸੁਨੀਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਧ੍ਰੁਵੋ ਪਰਃ
ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਮ, ਸੁਰੁਚੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਦੂਜਾ ਧ੍ਰੁਵ, ਸੁਨੀਤੀ ਤੋਂ।
ਸੁਨੀਤ੍ਯਾ ਰਾਜਸੇਵਾਯੈ ਨਿਯੁਕ੍ਤੋऽਲਂਕृਤੋਰ੍ਭਕਃ
ਸੁਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੁੰਡਾ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵੋਤ੍ਤਾਨਚਰਣਂ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਹ
ਉਹ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਰ੍ਬਾਲ੍ਯਚਾਪਲਾਤ੍ 4.1.19.
ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਆਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ੁਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੁਂ ਸੁਰੁਚਿਰ੍ਧੁਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਰੁਚੀ ਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬਾਲਬਾਲਿਸ਼ਬੁਦ੍ਧਿਤ੍ਵਾਦਭਾਗ੍ਯਾ ਜਠਰੋਦ੍ਭਵ
ਤੇਰੇ ਬਚਪਨ ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਅਭਾਗਾ, ਜੋ ਪੇਟ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ,
ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਕृਤਂ ਤਤ੍ਕਿਂ ਦੁਰ੍ਭਗੋਦਰਗੋऽਭਵਃ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅਭਾਗੀ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ?