ਤਤਃ ਕੁਮਾਰਃ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਲੋਹਿਤਾਂਗੋ ਮਹੀਤਲਾਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲਾਲ-ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ,
ਮਾਹੇਯ ਇਤ੍ਯਤਃ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਪਰਾਮੇष ਗਤਃ ਸਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਹੇਯਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ,
ਅਸਿਸ਼੍ਚ ਵਰਣਾ ਚਾਪਿ ਸਰਿਤੌ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਉੱਥੇ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤਲਵਾਰ, ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਦੋ ਦਰਿਆ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਗੋਪਿ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮृਤਂ ਹਿ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਮृਤਾ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ 4.1.17.
ਉੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪੁਨਰ੍ਭਵਦੇਹਾਸ੍ਤੇ ਯੇऽਵਿਮੁਕ੍ਰੇਤਨੁਤ੍ਯਜਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਅਵਿਮੁਕਤ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਲਿਂਗਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾਂਗਾਰਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਤੇ, ਅੰਗਾਰੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜ੍ਵਲਦਂਗਾਰਵਤ੍ਤੇਜੋ ਯਾਵਤ੍ਤਸ੍ਯਸ਼ਰੀਰਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਤੇਜ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤੋਂਗਾਰਕ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਗੀਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੰਗਾਰਕ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਗਾਰਕ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵੋਤ੍ਤਰਵਹਾਂਭਸਿ
ਜੋ ਅੰਗਾਰਕ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ,
ਨ ਤੇषਾਂ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾ ਚ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕ੍ਵਾਪਿ ਜਾਯਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਉਪਰਾਗਸਮਂ ਪਰ੍ਵ ਤਦੁਕ੍ਤਂ ਕਾਲਵੇਦਿਭਿਃ
ਉਹ ਤਿਉਹਾਰ, ਜੋ ਗ੍ਰਹਣ ਵਾਂਗ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਾ ਯੇ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਂਗਾਰਯੋਗਤਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੰਗਾਰਕ ਚੌਥ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਅਂਗਾਰਕਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪੁਰਾ ਜਜ੍ਞੇ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਾਰਕ ਚੌਥ ਨੂੰ ਹੀ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਕਭਕ੍ਤਵ੍ਰਤੀ ਤਤ੍ਰ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਣਨਾਯਕਮ੍ 4.1.17.
ਉੱਥੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਂਗਾਰੇਸ਼੍ਵਰ ਭਕ੍ਤਾ ਯੇ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਅੰਗਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ,
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਥਂ ਕਥਯਤੋਰੇਵ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਤੀਂ ਕਥਾਮ੍
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਨੇਤ੍ਰਾਨਂਦਕਰੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾऽਥ ਤਾਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ—
ਅਧ੍ਵਖੇਦਾਪਨੋਦਾਯ ਪੁਨਰਸ੍ਯਾਃ ਪੁਰਃ ਕਥਾਮ੍
ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਫਿਰ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ—
ਵਿਧੇਰ੍ਵਿਧਿਤ੍ਸਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਰਚਨਾਂ ਮੁਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਣਣੀ ਚਾਹੀ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ।
ਮਰੀਚ੍ਯਤ੍ਰ੍ਯਂਗਿਰੋ ਮੁਖ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸृष੍ਟਿਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਾਃ
ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰੀ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਂਗਿਰਸੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਬੁਧਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਿਰਸ ਸੀ, ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਵੇਦਵੇਦਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਕਲਾਸੁ ਕੁਸ਼ਲੋऽਮਲਃ
ਉਹ ਵੇਦਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਅਸਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਹਿਤੋਪਦੇष੍ਟਾ ਹਿਤਕृਦਹਿਤਾਤ੍ਯਹਿਤਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਵਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਤੋਂ ਹਟਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਭਾਰ ਸਂਭृਤੋ ਗੁਰੁਵਤ੍ਸਲਃ 4.1.17.
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਮਹਲ੍ਲਿਂਗਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਸ਼ਾਂਭਵਂ ਭੂਰਿਭਾਵਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਨਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ।'
ਸ਼ੁਚਿਦਤ੍ਤ ਗृਹੀਤ ਮਹੋਪਹृਤੇ ਹृਤਭਕ੍ਤਜਨੋਦ੍ਧਤਤਾਪਤਤੇ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੇਟ ਕਬੂਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਤਤਸਰ੍ਵਹृਦਂਬਰ ਵਰਦਨਤੇ ਨਤਵृਜਿਨਮਹਾਵਨ ਦਾਹਕृਤੇ
ਹੇ ਸਾਰੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ,