ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਗਵੇਣਾਦ੍ਯ ਕृਤਂ ਵृਥਾ ਨਃ ਸਂਜੀਵ੍ਯ ਤਾਨਾਜਿਮृਤਾਨ੍ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ 4.1.16.
ਅੱਜ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੇ, ਅਸ pointless ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਤੁਹੁਂਡਹੁਂਡਾਦਿਕਜਂਭਜਂਭਵਿਪਾਕਪਾਕਾਦਿ ਮਹਾਸੁਰੇਂਦ੍ਰਾਃ
ਤੁਹੁੰਢਾ, ਹੁੰਢਾ, ਜੰਭਾ, ਜੰਭਾ, ਵਿਪਾਕ, ਪਾਕ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ,
ਯਦਿ ਹ੍ਯਸੌ ਦੈਤ੍ਯਵਰਾਨ੍ਨਿਰਸ੍ਤਾਨ੍ਸਂਜੀਵਯੇਦਤ੍ਰ ਪੁਨਃਪੁਨਸ੍ਤਾਨ੍
ਜੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਉੱਤਮ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦੇਵੇ,
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਮਥੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਸ ਨਂਦਿਨਾ ਵੈ ਪ੍ਰਮਥੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੰਦੀ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ
ਨਂਦਿਨ੍ਪ੍ਰਯਾਹਿ ਤ੍ਵਰਿਤੋਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰਵਰ੍ਯਂ ਦਿਤਿਨਂਦਨਾਨਾਮ੍
ਨੰਦੀ, ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਕੋਲ ਜਾ।
ਸ ਏਵ ਮੁਕ੍ਤੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜੇਨ ਨਨਾਦ ਨਂਦੀ ਵृषਸਿਂਹਨਾਦਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਵਾਲੇ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਨੰਦੀ ਨੇ ਬਲਦਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ।
ਤਂ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਦਿਤਿਜੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਃ ਪਾਸ਼ਾਸਿਵृਕ੍ਸ਼ੋਪਲਸ਼ੈਲਹਸ੍ਤੈਃ
ਉਹ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਸਭ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਾਸ, ਤਲਵਾਰ, ਰੁੱਖ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਸ੍ਰਸ੍ਤਾਂਬਰਂ ਵਿਚ੍ਯੁਤਭੂषਣਂ ਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਂ ਬਲਿਨਾ ਗृਹੀਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਢੀਲੇ, ਗਹਿਣੇ ਵਿਖੇ ਹੋਏ, ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ।
ਦਂਭੋਲਿ ਸ਼ੂਲਾਸਿਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨਾਮੁਦ੍ਦਂਡਚਕ੍ਰੋਪਲ ਕਂਪਨਾਨਾਮ੍
ਬਿਜਲੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਤਲਵਾਰ, ਕੁਹਾਡੀਆਂ, ਤੇਜ਼ ਘੁੰਮਦੇ ਚੱਕਰ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਕੰਪਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ,
ਤਂ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਣਾਧਿਰਾਜੋ ਮੁਖਾਗ੍ਨਿਨਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਤਾਨਿ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ
ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਹਥਿਆਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ।
ਅਯਂ ਸ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਭਗਵਨ੍ਨਿਤੀਦਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਭਵਾਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ 4.1.16.
ਇਹ ਹੀ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਭਾਵਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਨ ਕਿਂਚਿਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਹਿ ਭੂਤਗੋਪ੍ਤਾ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਫਲਵਤ੍ਕਵੀਂਦ੍ਰਮ੍
ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੇ ਉੱਚ ਕੋਵੀ ਨੂੰ ਫਲ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਲਿਆ।
ਕਾਵ੍ਯੇ ਨਿਗੀਰ੍ਣੇ ਗਿਰਿਜੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਦੈਤ੍ਯਾ ਜਯਾਸ਼ਾ ਰਹਿਤਾ ਬਭੂਵੁਃ
ਜਦੋਂ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕਾਵਿ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਤੀਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਸ਼ਰੀਰ ਹੀਨਾ ਇਵ ਜੀਵਸਂਘਾ ਦ੍ਵਿਜਾ ਯਥਾ ਚਾਧ੍ਯਯਨੇਨ ਹੀਨਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਵੱਝ ਜਾਣ,
ਪਤ੍ਯਾ ਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਯਥੈਵ ਯੋषਾ ਯਥਾ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਾ ਇਵ ਮਾਰ੍ਗਣੌਘਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਝ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ,
ਵਿਨਾ ਯਥਾ ਵੈਭਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮੇਕਾਂ ਭਵਂਤਿ ਹੀਨਾਃ ਸ੍ਵਫਲੈਃ ਕ੍ਰਿਯੌਘਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਆਪਣੇ ਫਲ ਤੋਂ ਵੱਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਨਂਦਿਨਾਪਹृਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਗਿਲਿਤੇ ਚ ਵਿषਾਦਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਨੰਦੀ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ,
ਤਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਗਤੋਤ੍ਸਾਹਾਨਂਧਕਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੰਧਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਨੂਰ੍ਵਿਨਾ ਹृਤਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਦ੍ਯ ਤੇਨ ਨਃ
ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਯੁਗਪਨ੍ਨੋ ਹृਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ਭਾਰ੍ਗਵੇ ਹृਤੇ ਗੁਰੁਃ ਸਰ੍ਵਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਰਾਤੋ ਨ ਚਾਪਦਿ
ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਲੈ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਗੁਰੂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਤਦ੍ਧੈਰ੍ਯਮਵਲਂਬ੍ਯੇਹ ਯੁਧ੍ਯਧ੍ਵਮਰਿਭਿਃ ਸਹ 4.1.16.
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜੋ।
ਅਦ੍ਯੈਤਾਨ੍ਵਿਵਸ਼ਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਸਹ ਦੇਵੈਃ ਸਵਾਸਵੈਃ
ਅੱਜ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ—
ਸ ਚਾਪਿ ਯੋਗੀ ਯੋਗੇਨ ਯਦਿ ਨਾਮ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਯੋਗੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ, ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ—
ਇਤ੍ਯਂਧਕਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵਾ ਮੇਘਨਿਃਸ੍ਵਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਧਕ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਮਚਾਈ।
ਸਤ੍ਯਾਯੁਪਿ ਨ ਨੋ ਜਾਤੁ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਮਥਾਬਲਾਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਯੇ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਵਿਹਾਯਾਜੌ ਬਹੁਮਾਨਧਨਾ ਜਨਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਅਯਸ਼ਸ੍ਤਮਸਾ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਮਲਿਨੀਕृਤ੍ਯਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੈਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂ ਦਾਨੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਤੀਰ੍ਥਪਰਿਮਜ੍ਜਨੈਃ
ਦਾਨ ਦੇਣ, ਤਪ ਕਰਣ ਜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯੇਤਿ ਤੇऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਦਨੁਜਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਨੁਜ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਵਾਣਾਸਿਵਜ੍ਰੌਘੈਃ ਕਟਂਕਟਸ਼ਿਲਾਮਯੈਃ
ਉਥੇ ਤੀਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।