ਚਮਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਚਮਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਕੋਯਂ ਲੋਕੋ ਹਰੇਰ੍ਗਣੌ
ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, 'ਹਰੀ ਦੇ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ ਹੈ?'
ਗਣਾਵੂਚਤੁਃ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਲੋਕ ਏष ਕਲਾਨਿਧੇਃ
ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਰਮਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਹ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ।'
ਪਿਤਾ ਸੋਮਸ੍ਯ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਜਜ੍ਞੇऽਤ੍ਰਿਰ੍ਭਗਵਾਨृषਿਃ
ਸੋਮਾ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤ੍ਰਿ ਸੀ।
ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਤਪੋ ਯੇਨ ਤਪ੍ਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ 'ਅਨੁਤਰਾ' ਨਾਂਕ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਾਚਕ੍ਰਮੇ ਤਸ੍ਯ ਰੇਤਃ ਸੋਮਤ੍ਵਮੀਯਿਵਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਬੀਜ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਮਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਵਿਧਿਨਾ ਦਿष੍ਟਾ ਦਸ਼ ਦੇਵ੍ਯੋ ਦਧੁਸ੍ਤਤਃ
ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਦਸ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਯਦਾ ਨ ਧਾਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤਾ ਦਿਸ਼ਃ 4.1.14.
ਜਦ ਉਹ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ—
ਪਤਿਤਂ ਸੋਮਮਾਲੋਕ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋ ਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਤੱਕਿਆ।
ਸ ਤੇਨ ਰਥਮੁਖ੍ਯੇਨ ਸਾਗਰਾਂਤਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਪ੍ਲਵਿਤਂ ਤੇਜਃ ਪृਥਿਵੀਮਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ
ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕ ਫੈਲ ਗਈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ।
ਸਲਬ੍ਧਤੇਜਾ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਰ੍ਧਿਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਭਗਵਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਧਿਆ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰਮਪਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਅਵਿਮੁਕਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਬੀਜੌषਧੀਨਾਂ ਤੋਯਾਨਾਂ ਰਾਜਾਭੂਦਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਹ ਬੀਜਾਂ, ਜੜੀਆਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕੂਪਂ ਵਿਧਾਯੈਕਮਮृਤੋਦਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁਆਂ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰਤ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁष੍ਟੇਨਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ੍ਵਮੌਲੌ ਯੋ ਧृਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੋਰ ਛਤ੍ਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸ਼ਪ੍ਤੋਪਿ ਮਾਸੋਨੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮਾਪ੍ਯ ਚ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘਟ ਗਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ੍ਯਂ ਸੋਮਃ ਸੋਮਵਤਾਂ ਵਰਃ 4.1.14.
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਮਾ, ਸੋਮ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿੱਤ ਗਿਆ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਦਦਤ੍ਸੋਮਸ੍ਤ੍ਰੀਂਲ੍ਲੋਕਾਨਿਤਿ ਨੌ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸੋਮਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਤ੍ਰਿਰ੍ਭृਗੁਰ੍ਯਤ੍ਰਰ੍ਤ੍ਵਿਜੋਭਵਨ੍
ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਉਥੇ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣੇ।
ਤਂਸਿਨੀ ਚ ਕੁਹੂਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਯੁਤਿਃ ਪੁष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਭਾਵਸੁਃ
ਤਾਂਸਿਨੀ, ਕੁਹੂ, ਦਿਉਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸੁ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਉਮਯਾ ਸਹਿਤਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯਾਧ੍ਵਰਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਪ੍ਤਵਾਨ੍ਸੋਮਸ੍ਤਪਃ ਪਰਮਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਉਥੇ, ਸੋਮਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪ੍ਰੀਤੈਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋਸੌ ਕਲਾਨਿਧਿਃ
ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿਲੋਚਨਪਦਂ ਗਤਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਮਮਾਸ੍ਯ ਪਰਾਮੂਰ੍ਤਿਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਤਪੋਬਲਾਤ੍
ਉਸ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤ ਹੈਂ।'
ਤ੍ਵਤ੍ਪੀਯੂषਮਯੈਰ੍ਹਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਪृष੍ਟਮੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਤੇਰੇ ਅਮਰਤ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਗਤ, ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ।
ਏਤਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਾਨੋ ਵਰਾਨਨ੍ਯਾਨਦਾਨ੍ਮੁਦਾ 4.1.14.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਵਰ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਯਚ੍ਚ ਕ੍ਰਤੁ ਕ੍ਰਿਯੋਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਹ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦਿਤਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਤੇ ਭੇਟ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ,
ਤਤੋਤ੍ਰ ਲਿਂਗੇ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਿ ਸੋਮਸੋਮਾਰ੍ਧਰੂਪਧृਕ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ,
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਵਸਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਯੁਤਃ
ਮੈਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਵੱਸਾਂਗਾ।