ਮਾਤੁਸ਼੍ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਤਨਯੋ ਧਤ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਭਾषਣੈਰਿਤਿ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤ ਮਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਂਘ੍ਰਿਲੀਨਮਨਸੋ ਮਮ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਗਵਾਹ ਹੈ।
ਅਹੋ ਬਲੀਯਾਨ੍ਸਵਿਧਿਰ੍ਯੇਨ ਜਾਤਾ ਭਵਾਨਿਤਿ
ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ।
ਨ ਤਤ੍ਯਾਜ ਚ ਤਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਦੁਰ੍ਬੋਧੋ ਵ੍ਯਸਨੀ ਯਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਦਤ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਪਾਰਦਾਰੈਰ੍ਵ੍ਯਸਨੈਰੇਭਿਃ ਕੋਤ੍ਰ ਨ ਖਂਡਿਤਃ
ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਬਚਿਆ ਹੈ?
ਅਰ੍ਪਯੇਦ੍ਦ੍ਯੂਤਕਾਰਾਣਾਂ ਸਕੁਪ੍ਯਂ ਵਸਨਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੂਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਪਂਤ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵੇਕਦਾऽऽਦਾਯ ਦੁਰੋਦਰਿਕਰੇऽਰ੍ਪਯਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਦੂਰ ਦੇ ਜੂਆਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਦੈਵਾਦ੍ਦ੍ਯੂਤਕृਤਃ ਕਰੇ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੇਨਾਥ ਨਿਰ੍ਬਂਧਾਦਸਕृਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਮ੍
ਦীক্ষਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜੂਆਰੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕਿਉਂ?'
ਮਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਸਿ ਵਿਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਃ ਕਿਂ ਮਯਾ ਚੌਰ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ 4.1.13.
ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
ਮਮ ਮਾਤੁਰ੍ਹਿ ਪੂਰ੍ਵੇ ਦ੍ਯੁਰ੍ਜਿਤ੍ਵਾਨੀਤੋ ਹਿ ਸ਼ਾਟਕਃ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਲਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੱਪੜਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਦ੍ਯੂਤਕਰ੍ਤृਣਾਂ ਭੂਰਿ ਤੇਨਾਰ੍ਪਿਤਂ ਵਸੁ
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਜੂਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਭਾਜਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕਾਂਸ੍ਯ ਤਾਮ੍ਰਮਯਾਨਿ ਚ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਕਾਂਸ ਦੇ ਤੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਵੀ।
ਨ ਤੇਨ ਸਦृਸ਼ਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਕ੍ਸ਼ਿਕੋ ਭੂਮਿਮਂਡਲੇ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੋਈ ਜੂਆਰੀ ਉਸ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਥਂ ਨਾਜ੍ਞਾਯਿ ਤਨਯੋ ऽਵਿਨਯਾਨਯਕੋਵਿਦਃ
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ?
ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਵਾਸਸਾ ਮੌਲਿਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਨਿਜਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਪੜਾ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯਿਨਿ ਕੁਤ੍ਰਾਸਿ ਕ੍ਵ ਤੇ ਗੁਣਨਿਧਿਃ ਸੁਤਃ
ਦੀਕਸ਼ਿਤਾਯਿਨੀ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ virtuous, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਅਂਗੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨ ਕਾਲੇ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇਂऽਗੁਲਿਤੋ ਹृਤਾ
ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੰਗੂਠੀ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਲਈ ਸੀ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਭੀਤਾ ਸਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯਿਨੀ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੀਕਸ਼ਿਤਾਯਿਨੀ ਡਰ ਗਈ।
ਵ੍ਯਗ੍ਰਾਸ੍ਮਿ ਦੇਵਪੂਜਾਰ੍ਥਮੁਪਹਾਰਾਦਿ ਕਰ੍ਮਣਿ 4.1.13.
ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਕਰਣਵ੍ਯਗ੍ਰਯਾ ਮਯਾ
ਹੁਣੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਉਵਾਚ ਹਂਹੋ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਜਨਨਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਭਾषਿਣਿ
ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ,
ਤਦਾਤਦੇਤਿ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਯਾ ਨਾਥੇਦਾਨੀਂ ਸ ਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਖਦੀ ਹੈਂ, 'ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੈ,' ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਚ੍ਛਾਟਕਃ ਪਤ੍ਨਿ ਮਾਂਜਿष੍ਠੋ ਯੋ ਮਯਾऽਰ੍ਪਿਤਃ
ਪਤਨੀ, ਤੇਰਾ ਲਾਲ ਚਾਦਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਨੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸੋਪਿ ਭृਂਗਾਰੁਰ੍ਮਣਿਮਂਡਿਤਃ
ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਗਹਣੇ ਵਾਲਾ ਭੁੰਬੀ-ਆਕਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।
ਕ੍ਵ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਗੌਡੀ ਤਾਮ੍ਰਘਟੀ ਕ੍ਵ ਸਾ
ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਕਾਂਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਗੌੜੀ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਘੜੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਕ੍ਵ ਸਾ ਪਰ੍ਵਤਦੇਸ਼ੀਯਾ ਚਂਦ੍ਰਕਾਂਤਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਚੰਦਨ-ਪੱਥਰ ਦੀ ਭਾਂਡਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਕਿਂ ਬਹੂਕ੍ਤੇਨ ਕੁਲਜੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕੁਪ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵृਥਾ
ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਣਾ, ਹੇ ਕੁਲਵੰਤਣੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਾਂ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਤੇਨਾਹਂ ਦੁष੍ਟੇਨ ਕੁਲਦੂषਿਣਾ
ਉਸ ਮੰਦ, ਕੁਲ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਬੇਪੁੱਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਅਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਵਰਂ ਨृਣਾਂ ਕੁਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਕੁਲਪਾਂਸਨਾਤ੍ 4.1.13.
ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਬੇਪੁੱਤ ਹੋਣਾ, ਮਾੜੇ ਪੁੱਤ ਜੋ ਕੁਲ ਦੀ ਇੱਜਤ ਖਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਾਹ੍ਨਿਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ—