ਅਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਤੇਰ੍ਵਰੁਣਸ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਚਿष੍ਮਾਨਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਨਯੋ ਵਿਨਯੋਚਿਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸ਼ੁਚਿਸ਼ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਨਿਮਰ ਸੀ।
ਅਚ੍ਛੋਦੇ ਸਰਸਿ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸ ਗਤੋ ਬਾਲਕੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਛੋਦਾ ਝੀਲ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਨਿਸੁਤੇ ਹृਤੇऽਤ੍ਯਾਹਿਤਸ਼ਂਸਿਭਿਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਂਦੇ ਲੋਕ ਲੈ ਗਏ,
ਹਰਾਰ੍ਚਨੋਪਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਸਮਾਧੌ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾਤ੍ਮਨਃ
ਹਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਅਡੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਅਧਿਕਂ ਸ਼ੀਲਯਾਮਾਸ ਸ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਨਾ ਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਾਂਤਰ੍ਗਤਾਨਿ ਚ
ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਜੰਤੂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ,
ਸਮੁਦ੍ਰਾਨਂਤਰੀਯਾਣਿ ਹ੍ਯਰਣ੍ਯਾਨੀਸ੍ਸਰਾਂਸਿ ਚ
ਸਮੁੰਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ,
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਨਿ ਕੁਲ੍ਯਾਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਰ੍ਬਹੁ 4.1.12.
ਪੁਖਤਾ, ਕੂਏਂ, ਤਲਾਬ, ਨਾਲੇ ਅਤੇ ਕਈ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ,
ਬਹੂਨ੍ਮੁਨਿਕੁਮਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਮਜ੍ਜਨੋਨ੍ਮਜ੍ਜਨਾਦਿਭਿਃ
ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਉੱਠਣ-ਬੈਠਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ,
ਕਰਤਾਡਿਤਪਾਨੀਯਸ਼ਬ੍ਦਦਿਙ੍ਮੁਖਨਾਦਿਭਿਃ
ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵੱਜਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੀਕਾਂ,
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥਃ ਸ ਕਰ੍ਦਮਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਰਦਮ ਜੋ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਯਾਚਿਜ੍ਜਲਦੇਵ੍ਯਾਥ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਕ੍ਰੂਰਯਾਦਸਃ
ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਜਲ ਦੀਵੀ ਵਲੋਂ, ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਕ੍ਰੂਰ ਜਲ ਜੀਵ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਸਰਿਤਾਂਨਾਥਂ ਕੇਨਚਿਦ੍ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਿਣਾ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ ਹੈ।
ਕੁਤੋ ਜਲਾਨਾਮਧਿਪ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਲਕਃ
ਜਲ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਭਵਤਾਚਿਰਮਾਸਿਤਃ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਬੇਸਮਝੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਬਾਲਂ ਰਤ੍ਨੈਰਲਂਕृਤ੍ਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਕਮ੍
ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਛੋਟੇ ਮਗਰਮੱਛ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਨਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਤ੍ਤਂ ਚ ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵਿਭੋ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।'
ਭਕ੍ਤਕਲ੍ਪਤਰੋ ਸ਼ਂਭੋऽਨੇਨਾਯਂ ਦੁष੍ਟਯਾਦਸਾ 4.1.12.
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਇੱਛਾ-ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ, ਇਸ ਮਾੜੇ ਜਲ ਜੀਵ ਵਲੋਂ—
ਗਣੇਨ ਤੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਂਭੋਰਥ ਮਨੋਗਤਮ੍
ਉਸ ਸੇਵਕ ਨੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ,
ਗृਹਾਣੇਮਂ ਸ੍ਵਤਨਯਂ ਪਾਰ੍षਦੇ ਸ਼ਂਕਰਾਜ੍ਞਯਾ
'ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਲੋ, ਹੇ ਸੇਵਕ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ।'
ਸਮਾਧਿਸਮਯੇ ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨੁਦਾਰਧੀਃ
ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ—
ਸਂਪਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਤਾਵਤ੍ਪੁਰਤਃ ਸਮਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ।
ਤੋਯਾਰ੍ਦ੍ਰਕਾਕਪਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਂ ਕषਾਯਨਯਨਾਂਚਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕਾਂ-ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਕੋਨਾ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕृਤਪ੍ਰਣਾਮਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਜਿਘ੍ਰਂਸ੍ਤਨ੍ਮੁਖਪਂਕਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ-ਕਮਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈਣ ਲਈ ਸੁੰਘਿਆ।
ਸ਼ਤਾਨਿਪਂਚਵਰ੍षਾਣਿ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਹਿ
ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨ-ਮਗਨਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਹਾ।
ਕਰ੍ਦਮੋਪਿ ਚ ਤਤ੍ਕਾਲਮਜ੍ਞਾਸੀਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਸਂਗਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਦਮ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਲ ਕਿੰਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਤਨਯਃ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਾਂਭਵਮ੍ 4.1.12.
ਉਥੇ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਭਵ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਆਵਿਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਤਪਸਾ ਤਤਃ
ਉਸ ਤਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।