ਮृਗਤ੍ਤ੍ਵਚੋਤਿਮृਦੁਲਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯਾਤਿਸਰ੍ਜਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਰਮ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਤਿ ਤੇਭ੍ਯੋਰ੍ਥਮਭਯਂ ਚੇਤਿ ਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਕੰਗਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੇ ਸਾਟਵੀ ਨਗਰਾਯਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਬਣਾਕੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਤ੍ਪਿਤृਵ੍ਯੇਣ ਸਮੀਪ ਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ-ਪੱਖੀ ਚਾਚਾ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
ਲੁਬ੍ਧਕਸ੍ਤਦ੍ਧਨੇ ਲੁਬ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਤਨ੍ਨਿਧਨੋਦ੍ਯਤਃ
ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਉਸ ਦੌਲਤ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਤਦਾ ਯੁਪ੍ਯਸ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਯੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਰਪ੍ਰਾਣਦ੍ਰੁਹਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੇਯੁਰ੍ਮਨੋਰਥਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਨ ਚਿਂਤਯੇਦਨਿष੍ਟਾਨਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृष੍ਟਿਃ ਕਦਾਚਨ 4.1.12.
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਸੁਖਂਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁ ਰਿष੍ਟਾਨਿष੍ਟਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੇ।
ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਮਥਯਾਮਿਨ੍ਯਾਮਭੂਤ੍ਕੋਲਾਹਲੋ ਮਹਾਨ੍
ਜਦ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਵੱਡਾ ਹਲਚਲ ਹੋਇਆ।
ਮਾ ਮਾਰਯਧ੍ਵਂ ਤ੍ਰਾਯਧ੍ਵਂ ਭਟਾਃ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕਾ ਵਯਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਰਖਵਾਲੇਓ! ਅਸੀਂ ਭਿਖਾਰੀ ਹਾਂ।
ਵਯਂ ਪਾਂਥਾ ਅਨਾਥਾਃ ਸ੍ਮੋ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਪਰਾਯਣਾਃ
ਅਸੀਂ ਯਾਤਰੀ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਭਗਤ ਹਾਂ।
ਵਯਂ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਾਦਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇऽਕੁਤੋਭਯਾਃ
ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਨਿਡਰ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਥ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਟਃ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕੇਰਿਤਮ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਰਖਵਾਲਾ—
ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਸੂਤ੍ਰੈਰਾਕृष੍ਟੋ ਭਿਲ੍ਲਃਕਾਰ੍ਪਟਿਕਪ੍ਰਿਯਃ
ਭਿਲਾ, ਜੋ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਕਰਤਬ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ।
ਕੋਯਂਕੋਯਂ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੇ ਮਯਿ ਜੀਵਤਿ
ਇਹ ਕੌਣ ਮਾੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਦ ਮੈਂ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਜੀਵਤ ਹਾਂ?
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਪਿਤृਵ੍ਯਕਃ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾਕਸ਼, ਉਸ ਦਾ ਚਚਾ—
ਕੁਲਧਰ੍ਮਂ ਵ੍ਯਪਾਸ੍ਯੈष ਵਰ੍ਤਤੇ ਕੁਲਪਾਂਸਨਃ 4.1.12.
ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੁਲ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਤਿ ਸ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਭृਤ੍ਯਾਨਾਜ੍ਞਾਪਯਤ੍ਕ੍ਰੁਧਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ऽਯੁਧ੍ਯਨ੍ਦੁਰਾਚਾਰਾਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨ ਚ ਤੇऽਖਿਲਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਇਕੱਲੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਆਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਹਿ ਧਨੁਰ੍ਵਾਣਂ ਛਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਨਹਨਂ ਸ਼ਰੈਃ
ਉਸ ਦਾ ਧਨੁ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤੀਰ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੰਗੀ ਜੁੜੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦੀ ਗਈ।
ਅਭਿਲਪ੍ਯਨ੍ਨਿਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨਤ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਸ ਪਰਾਰ੍ਥਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਯਾ ਮਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂਤਕਾਲੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗਤਿਸ੍ਤਦਨੁਰੂਪਤਃ
ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੋ ਚਿੱਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਮਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤੇ ਆਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਅਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੂਪਵਾਪੀਤਡਾਗਾਨਾਂ ਕਰ੍ਤਾਰੋ ਨਿਰ੍ਮਲੈਰ੍ਧਨੈਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸਾਫ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਕੂਏ, ਪੋਖਰ ਤੇ ਤਲਾਬ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਨਿਰ੍ਜਲੇ ਜਲਦਾਤਾਰਃ ਪਰਸਂਤਾਪਹਾਰਿਣਃ
ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—
ਪਾਨੀਯਸ਼ਾਲਿਕਾਃ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਨਾਨੋਪਸ੍ਕਰਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਹ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਬਣਾਉਣ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸੇਕਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਪਥਿ ਪਾਦਪਰੋਪਕਾਃ 4.1.12.
ਜੋ ਪੀਪਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮੋष੍ਪ੍ਰਹਂਤਿ ਮਾਯੂਰਪਿਚ੍ਛਾਦਿ ਰਚਿਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਜੋ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੱਖੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।