ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਅਪਿ ਸੁਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯੇ ਮृਤਾਨਾਤ੍ਮਘਾਤਕਾਃ
ਜੋ ਮਲੇਛ ਵੀ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਂਧਂ ਤਮੋ ਵਿਸ਼ੇਯੁਸ੍ਤੇ ਯੇ ਚੈਵਾਤ੍ਮਹਨੋ ਜਨਾਃ
ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ।
ਆਤ੍ਮਘਾਤੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕਦੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਯਥੇष੍ਟਮਰਣਂ ਕੇਚਿਦਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਬੋਧਕਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਦਯਾਧਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਅੰਤਜ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਦਇਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ—
ਪਲ੍ਲੀਪਤਿਰਭੂਦੁਗ੍ਰਃ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਸੀ।
ਘਾਤਯੇਦ੍ਦੂਰਸਂਸ੍ਥੋਪਿ ਯਃ ਪਾਂਥਪਰਿਪਂਥਿਨਃ
ਉਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਹ ਗੁਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋਣ, ਮਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਜੀਵੇਨ੍ਮृਗਯੁ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਕਰੁਣਾਪਰਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਇਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੀ।
ਨ ਤੋਯਗृਧ੍ਨੂਨ੍ਨ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ਨਾਂਤਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਨਿਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ 4.1.12.
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ, ਨਾ ਅੰਦਰਲੇ ਦੀਪ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ।
ਸ਼੍ਰਮਾਤੁਰੇਭ੍ਯਃ ਪਾਂਥੇਭ੍ਯਃ ਸ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਮृਗਤ੍ਤ੍ਵਚੋਤਿਮृਦੁਲਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯਾਤਿਸਰ੍ਜਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਰਮ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਤਿ ਤੇਭ੍ਯੋਰ੍ਥਮਭਯਂ ਚੇਤਿ ਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਕੰਗਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੇ ਸਾਟਵੀ ਨਗਰਾਯਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਬਣਾਕੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਤ੍ਪਿਤृਵ੍ਯੇਣ ਸਮੀਪ ਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ-ਪੱਖੀ ਚਾਚਾ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
ਲੁਬ੍ਧਕਸ੍ਤਦ੍ਧਨੇ ਲੁਬ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਤਨ੍ਨਿਧਨੋਦ੍ਯਤਃ
ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਉਸ ਦੌਲਤ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਤਦਾ ਯੁਪ੍ਯਸ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਯੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਰਪ੍ਰਾਣਦ੍ਰੁਹਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੇਯੁਰ੍ਮਨੋਰਥਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਨ ਚਿਂਤਯੇਦਨਿष੍ਟਾਨਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृष੍ਟਿਃ ਕਦਾਚਨ 4.1.12.
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਸੁਖਂਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁ ਰਿष੍ਟਾਨਿष੍ਟਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੇ।
ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਮਥਯਾਮਿਨ੍ਯਾਮਭੂਤ੍ਕੋਲਾਹਲੋ ਮਹਾਨ੍
ਜਦ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਵੱਡਾ ਹਲਚਲ ਹੋਇਆ।
ਮਾ ਮਾਰਯਧ੍ਵਂ ਤ੍ਰਾਯਧ੍ਵਂ ਭਟਾਃ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕਾ ਵਯਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਰਖਵਾਲੇਓ! ਅਸੀਂ ਭਿਖਾਰੀ ਹਾਂ।
ਵਯਂ ਪਾਂਥਾ ਅਨਾਥਾਃ ਸ੍ਮੋ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਪਰਾਯਣਾਃ
ਅਸੀਂ ਯਾਤਰੀ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਭਗਤ ਹਾਂ।
ਵਯਂ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਾਦਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇऽਕੁਤੋਭਯਾਃ
ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਨਿਡਰ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਥ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਟਃ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕੇਰਿਤਮ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਰਖਵਾਲਾ—
ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਸੂਤ੍ਰੈਰਾਕृष੍ਟੋ ਭਿਲ੍ਲਃਕਾਰ੍ਪਟਿਕਪ੍ਰਿਯਃ
ਭਿਲਾ, ਜੋ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਕਰਤਬ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ।
ਕੋਯਂਕੋਯਂ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੇ ਮਯਿ ਜੀਵਤਿ
ਇਹ ਕੌਣ ਮਾੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਦ ਮੈਂ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਜੀਵਤ ਹਾਂ?
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਪਿਤृਵ੍ਯਕਃ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾਕਸ਼, ਉਸ ਦਾ ਚਚਾ—
ਕੁਲਧਰ੍ਮਂ ਵ੍ਯਪਾਸ੍ਯੈष ਵਰ੍ਤਤੇ ਕੁਲਪਾਂਸਨਃ 4.1.12.
ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੁਲ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਤਿ ਸ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਭृਤ੍ਯਾਨਾਜ੍ਞਾਪਯਤ੍ਕ੍ਰੁਧਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।