ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਪਾਦਾਬ੍ਜਪਰਾਗੋਦ੍ਧੂਸਰਾਲਕੌ
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੇਣ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗਣਾਵੂਚਤੁਃ ਦਿਕ੍ਪਤੇਰ੍ਨਿਰ੍ऋਤਸ੍ਯਾਸੌ ਪੁਣ੍ਯਾਪੁਣ੍ਯਜਨੋषਿਤਾ
ਗਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਨਿਰ੍ਰਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਿਵਸਂਤ੍ਯਸ੍ਯਾਮਪਰਦ੍ਰੋਹਿਣਃ ਸਦਾ
ਇਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਰੁਤਿਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨੋ ਜਾਤਵਰ੍ਣਾਵਰੇष੍ਵਪਿ
ਜੋ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੱਟ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ।
ਪਰਦਾਰ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ ਪਰਦ੍ਰੋਹਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਕ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਰ੍ਥੈਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੋषਯਂਤਿ ਯੇ
ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਆਹੂਤਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਵਦਨਾ ਵਦਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸਂਨਿਧੌ
ਜਦੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਪਰਾਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਪਰਾਯਣਾਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਮ ਦਾਨ ਦਯਾ ਕ੍ਸ਼ਾਂਤਿ ਸ਼ੌਚੇਂਦ੍ਰਿਯ ਵਿਨਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ, ਦਾਨ, ਦਇਆ, ਮਾਫੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ—
ਆਵਸ਼੍ਯੇषੁ ਸਦੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਜਾਤਾ ਯਤ੍ਰਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ 4.1.12.
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਣ।
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਅਪਿ ਸੁਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯੇ ਮृਤਾਨਾਤ੍ਮਘਾਤਕਾਃ
ਜੋ ਮਲੇਛ ਵੀ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਂਧਂ ਤਮੋ ਵਿਸ਼ੇਯੁਸ੍ਤੇ ਯੇ ਚੈਵਾਤ੍ਮਹਨੋ ਜਨਾਃ
ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ।
ਆਤ੍ਮਘਾਤੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕਦੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਯਥੇष੍ਟਮਰਣਂ ਕੇਚਿਦਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਬੋਧਕਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਦਯਾਧਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਅੰਤਜ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਦਇਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ—
ਪਲ੍ਲੀਪਤਿਰਭੂਦੁਗ੍ਰਃ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਸੀ।
ਘਾਤਯੇਦ੍ਦੂਰਸਂਸ੍ਥੋਪਿ ਯਃ ਪਾਂਥਪਰਿਪਂਥਿਨਃ
ਉਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਹ ਗੁਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋਣ, ਮਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਜੀਵੇਨ੍ਮृਗਯੁ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਕਰੁਣਾਪਰਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਇਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੀ।
ਨ ਤੋਯਗृਧ੍ਨੂਨ੍ਨ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ਨਾਂਤਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਨਿਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ 4.1.12.
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ, ਨਾ ਅੰਦਰਲੇ ਦੀਪ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ।
ਸ਼੍ਰਮਾਤੁਰੇਭ੍ਯਃ ਪਾਂਥੇਭ੍ਯਃ ਸ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਮृਗਤ੍ਤ੍ਵਚੋਤਿਮृਦੁਲਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯਾਤਿਸਰ੍ਜਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਰਮ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਤਿ ਤੇਭ੍ਯੋਰ੍ਥਮਭਯਂ ਚੇਤਿ ਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਕੰਗਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੇ ਸਾਟਵੀ ਨਗਰਾਯਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਬਣਾਕੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਤ੍ਪਿਤृਵ੍ਯੇਣ ਸਮੀਪ ਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ-ਪੱਖੀ ਚਾਚਾ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
ਲੁਬ੍ਧਕਸ੍ਤਦ੍ਧਨੇ ਲੁਬ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਤਨ੍ਨਿਧਨੋਦ੍ਯਤਃ
ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਉਸ ਦੌਲਤ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਤਦਾ ਯੁਪ੍ਯਸ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿੰਗਾਕਸ਼ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਯੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਰਪ੍ਰਾਣਦ੍ਰੁਹਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੇਯੁਰ੍ਮਨੋਰਥਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਨ ਚਿਂਤਯੇਦਨਿष੍ਟਾਨਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृष੍ਟਿਃ ਕਦਾਚਨ 4.1.12.
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਸੁਖਂਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁ ਰਿष੍ਟਾਨਿष੍ਟਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੇ।