ਪਂਚਦੀਰ੍ਘਾਣਿ ਸ਼ਸ੍ਯਾਨਿ ਯਥਾਦੀਰ੍ਘਾਯੁषੋਸ੍ਯ ਵੈ
ਪੰਜ ਲੰਬੇ ਲਕੜ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਵਾਜਂਘਾ ਮੇਹਨੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਹ੍ਰਸ੍ਵੋਯਮੀਡਿਤਃ 4.1.11.
ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਤੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਤਿੰਨ ਅੰਗੁਠਾ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਤ੍ਵਕ੍ਕੇਸ਼ਾਂਗੁਲਿਦਸ਼ਨਾਃ ਪਰ੍ਵਾਣ੍ਯਂਗੁਲਿਜਾਨ੍ਯਪਿ
ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ, ਉਂਗਲੀਆਂ, ਦੰਦ, ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਜੋੜ ਵੀ—
ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਕੁਕ੍ਸ਼੍ਯਲਕਂ ਸ੍ਕਂਧ ਕਰਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ षਡੁਨ੍ਨਤਮ੍
ਛਾਤੀ, ਪੇਟ, ਪਾਸੇ, ਮੋਢੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰਾ—ਇਹ ਛੇ ਉੱਚੇ ਹਨ।
ਪਾਣ੍ਯੋਸ੍ਤਲੇ ਚ ਨੇਤ੍ਰਾਂਤੇ ਤਾਲੁਜਿਹ੍ਵਾਧਰੌष੍ਠਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹਥੇਲੀਆਂ 'ਤੇ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ, ਤਾਲੂ, ਜੀਭ, ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ ਤੇ ਠੋਡੀ—
ਲਲਾਟਕਟਿਵਕ੍ਸ਼ੋਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਯਥਾਹ੍ਯਸੌ
ਮੱਥਾ, ਕਮਰ ਤੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ।
ਕਮਠੀਪृष੍ਠਕਠਿਨਾਵਕਰ੍ਮਕਰਣੌ ਕਰੌ
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਜੋਗੇ।
ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਤਰ੍ਜਨੀਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਥਾ ਰੇਖਾਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲੀ ਅਟੁੱਟ ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦੌ ਸੁਮਾਂਸਲੌ ਰਕ੍ਤੌ ਸਮੌ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੌ ਸੁਸ਼ੌਭਨੌ
ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਮੋਟੇ, ਲਾਲ, ਇਕਸਾਰ, ਪਤਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਭਿਃ ਕਰਰੇਖਾਭਿਰਾਰਕ੍ਤਾਭਿਃ ਸਦਾਸੁਖੀ
ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਘੱਟ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਕਂਟਾਸਨਗੁਲ੍ਫਾਸ੍ਫਿਗ੍ਨਾਭਿਰਸ੍ਯਾਪਿ ਵਰ੍ਤੁਲਾ
ਉਸਦੀ ਪਿੰਡਲੀ, ਗੋਡੇ, ਐੜੀਆਂ ਤੇ ਰਾਨਾਂ ਸਭ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਧਾਰੈਕਾ ਮੂਤ੍ਰਯਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤਿਨੀ ਯਦਿ 4.1.11.
ਜੇ ਉਹ ਇੱਕ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਲ ਮੁੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰੇ, ਤਾਂ—
ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੌ ਮਾਂਸਲੌ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੌ ਸ੍ਫਿਚਾਵਸ੍ਯ ਸੁਖੋਚਿਤੌ
ਉਸਦੇ ਕਮਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਚੌੜੇ, ਮੋਟੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਜ੍ਰਚਕ੍ਰਾਬ੍ਜ ਮਤ੍ਸ੍ਯਕੋਦਂਡਦਂਡਭृਤ੍
ਉਸ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ, ਵਜਰ, ਚੱਕਰ, ਕਮਲ, ਮੱਛੀ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਦੰਡ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਸ਼ਨਸ਼੍ਚਾਯਂ ਕਰਕਂਬੁ ਸ਼ਿਰੋਧਰਃ
ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਬਤੀ (ਬੱਤੀ) ਹਨ, ਹੱਥ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਗਲ੍ਹਾ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਧੁਪਿਂਗਲਨੇਤ੍ਰੋऽਸੌ ਨੈਨਂ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਧੁਰ ਪੀਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਲਕshmi ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਖਾਂਕਿਤਪਦੋ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਪਦ੍ਮਗਂਧਵਾਨ੍
ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ।
ਕਿਂਤੁ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਂ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਸ੍ਤ੍ਵਸੌ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਕੇऽਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇਵਰ੍षੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹੋ ਵਿਦ੍ਯੁਦਗ੍ਨਿਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਸਪਤ੍ਨੀਕਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੇਰਿਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।
ਹਾਹਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਵਚਸਾ ਹृਦਯਂ ਸਮਤਾਡਯਤ੍ 4.1.11.
ਉਸਨੇ 'ਹਾਏ, ਮੈਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ!' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ।
ਸ਼ੁਚਿष੍ਮਤ੍ਯਪਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਰੁਰੋਦਾਤੀਵ ਦੁਃਸਹਮ੍
ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੋਈ, ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਹਾਸ਼ਿਸ਼ੋ ਹਾਗੁਣਨਿਧੇ ਹਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਕਾਰਕ
'ਹਾਏ ਬੱਚਾ! ਹਾਏ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ! ਹਾਏ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!'
ਤ੍ਵਦੇਕਪੁਤ੍ਰਾਂ ਹਾਪੁਤ੍ਰਕੋऽਤ੍ਰ ਮਾਂ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਪੁਰਾ
'ਹਾਏ ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤ! ਹਾਏ, ਇਹ ਛੋਟਾ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਚਾਏ!'
ਹਾ ਬਾਲ ਹਾ ਵਿਮਲ ਹਾ ਕਮਲਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ ਹਾ ਲੋਕਲੋਚਨਚਕੋਰ ਕੁਰਂਗਲਕ੍ਸ਼੍ਮਨ੍
'ਹਾਏ ਬਾਲਕ! ਹਾਏ ਪਵਿੱਤਰ! ਹਾਏ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ! ਹਾਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੰਦ, ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ!'
ਹਾ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਮੁਖ ਹਾ ਸੁਨਖਾਂਗੁਲੀਕ ਹਾ ਚਾਟੁਕਾਰਵਚਨਾਮृਤਵੀਚਿਪੂਰ
ਹਾਏ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ! ਹਾਏ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ! ਹਾਏ, ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਾਰ ਚੁੱਕੇ!
ਨੋਪ੍ਤੋ ਬਲਿਰ੍ਨ ਬਤ ਕਾਸੁ ਚ ਦੇਵਤਾ ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਾਨਿ ਨ ਮਯਾਧ੍ਯੁषਿਤਾਨਿ ਵਤ੍ਸ
ਨਾ ਤਾਂ ਬਲੀ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ; ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਗਏ ਹਾਂ, ਕਿਹੜਾ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ?
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਤਰੇ ਹਰ ਦੁਃਖਭਾਰਂ ਸਾਰਂ ਮੁਖੇਂਦੁਮਭਿਦਰ੍ਸ਼ਯ ਸੌਖ੍ਯਸਿਂਧੋ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ; ਸਾਰ ਰੂਪਾ, ਆਪਣਾ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ!
ਕਿਂਦੇਵਤਾ ਅਹਹ ਜਨ੍ਮਮਹੋਤ੍ਸਵੇऽਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੇਤਿ ਭਾਵਿਮਿਲਿਤਾ ਯੁਗਪਤ੍ਸਮਸ੍ਤਾਃ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਸ ਵੱਡੀ ਜਨਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ, ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ?