ਦੇਵਤ੍ਰਯਂ ਸ ਭਗਵਾਨਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਹੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਕਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸਤਤਮਸ੍ਮਲ੍ਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਃ 4.1.9.
ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏषੋ ਹ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋਨੁ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਹ ਜਾਤਃ ਸ ਉ ਗਰ੍ਭੇ ਅਂਤਃ
ਇਹ ਹੀ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।
ਸਦੈਵਮੁਪਤਿष੍ਠੇਰਨ੍ਸੌਰਸੂਕ੍ਤੈਰਤਂਦ੍ਰਿਤਾਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੂਕਤਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਯਾਰ੍ਕੇਪ੍ਯਥ ਹਸ੍ਤਾਰ੍ਕੇ ਮੂਲਾਰ੍ਕੇਪ੍ਯਥਵਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ, ਚਾਹੇ ਪੁਸ਼ਿਆਰਕ, ਹਸਤਾਰਕ ਜਾਂ ਮੂਲਾਰਕ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ,
ਪੌषੇ ਮਾਸ੍ਯਰ੍ਕਦਿਵਸੇ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭਾਸ੍ਕਰੋਦਯੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਨੇਕਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸ਼ਰਧਾ, ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ,
ਅਯਨੇ ਵਿषੁਵੇ ਚਾਪਿ षਡਸ਼ੀਤਿਮੁਖੇषੁ ਵਾ
ਅਯਨ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਜਾਂ ਛਿਆਸੀ ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਸੰਧੀ ਸਮੇਂ,
ਤਿਲਾਞ੍ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਸਾਜ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਂਤਿ ਚ
ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਮਹਾਪੂਜਾਂ ਚ ਯੇ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਮਹਾਮਂਤ੍ਰਾਞ੍ਜਪਂਤਿ ਚ
ਜੋ ਮਹਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਨ ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਨ ਚ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਨ ਵ੍ਯਾਧਿ ਪਰਿਪੀਡਿਤਾਃ
ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ।
ਸਂਕ੍ਰਮੇषੁ ਨ ਯੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਸ੍ਨਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਵਾਰਿषੁ 4.1.9.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਇਆ ਨਹੀਂ—
ਤੇ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਹੀਨ ਨਯਨਾਨਨਾਃ
ਉਹ ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ।
ਸਮਂ ਕृष੍ਣਲਕੇਨਾਪਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਾਂਚਨਂ ਕृਤੀ
ਜੇ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਕ ਕਾਲਾ ਦਾਣਾ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ—
ਸਰ੍ਵਂ ਗਂਗਾਸਮਂ ਤੋਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹਰ ਪਾਣੀ ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤਂ ਜਪ੍ਤਂ ਹੁਤਂ ਸ੍ਨਾਤਂ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਦਨੁष੍ਠਿਤਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਾਨ, ਜਪ, ਹਵਨ ਜਾਂ ਸਨਾਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—
ਰਵਿਵਾਰੇ ਸਂਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚੇਦੁਪਰਾਗੋऽਥਵਾਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਰਵਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ ਹੋਵੇ—
ਭਾਨੁਵਾਰੋ ਯਦਾ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮਥ ਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਰਵਿਵਾਰ ਛੇਵੀਂ ਜਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਹਂਸੋ ਭਾਨੁਃ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ੍ਤਪਨਸ੍ਤਾਪਨੋ ਰਵਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਸਾ, ਭਾਨੁ, ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ, ਤਪਨ, ਤਾਪਨ, ਰਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਤਾ ਮਾਰ੍ਤਂਡੋ ਮਿਹਿਰੋਂऽਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਤਾ, ਮਾਰਤੰਡ, ਮਿਹਿਰ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਹੈ—
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਸਪ੍ਤਹਯੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਹਸ੍ਕਰਃ ਖਗਃ
ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਭਾਸਕਰ, ਹਸਕਰ, ਖਗ ਹੈ—
ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼ੋ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ੀਤਮੋਰਿਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ 4.1.9.
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਅਮੋਰੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ—
ਦ੍ਯੁਮਣਿਰ੍ਹਰਿਦਸ਼੍ਵੋਰ੍ਕੋ ਭਾਨੁਮਾਨ੍ਭਯਨਾਸ਼ਨਃ
ਉਜਲਿਆਂ ਦਾ ਮਣੀ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਓਰਕਾ, ਭਾਨੁ, ਡਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—
ਏਕਚਕ੍ਰਰਥੋ ਮਿਤ੍ਰੋ ਮਂਦੇਹਾਰਿਸ੍ਤਮਿਸ੍ਰਹਾ
ਇਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਮਿਤ੍ਰ, ਮੰਦੇਹਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—
ਹੇਲਿਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਸ਼੍ਚ ਕਲਿਘ੍ਨਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਵਾਹਨਃ
ਹੇਲਿਕਾ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ, ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਰਕਸ਼ਿਆ ਦਾ ਸਵਾਰ—
ਘਰ੍ਮਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚਂਡਾਂਸ਼ੁਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਗਰਮ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਤਿੱਖੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—
ਪ੍ਰਣਵਾਦਿ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਂਤੈਰ੍ਨਮਸ੍ਕਾਰ ਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਓਮ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਵਿਭਕਤੀ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਸਮੇਤ—
ਵਿਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਯੁਗ੍ਮੇਨ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਚਾ ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ—
ਕਰਵੀਰਾਦਿ ਕੁਸੁਮੈ ਰਕ੍ਤਚਂਦਨਮਿਸ਼੍ਰਿਤੈਃ
ਕਰਵੀਰ ਆਦਿ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ
ਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਘ੍ਯਮਨਰ੍ਘ੍ਯਾਯ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਧ੍ਯਾਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਅਮੋਲਕ ਸਵਿਤਰ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।