ਅਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਕੇ ਸਦਾ ਕਾਲਂ ਸ੍ਮृਤਿਰੇषਾ ਪ੍ਰਗੀਯਤੇ 4.1.8.
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਯਾਦ ਸਦਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ ਪੁਨਰਨ੍ਯਨ੍ਮਨੋਹਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਨਮੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਣਾਵੂਚਤੁਃ ਅਸੌ ਵੈਦ੍ਯਾਧਰੋ ਲੋਕੋ ਨਾਨਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਗਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਵੈਧਿਆਧਰ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਔषਧਾਨ੍ਯਪਿ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਤਤ੍ਪੀਡਾਸ਼ਮਨਾਨਿ ਹਿ
ਉਹ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰ ਤਾਂਬੂਲ ਭੋਜਨੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਕਪੜੇ, ਪਾਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਭਿਲਾषਧਿਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਜਯਂਤੀष੍ਟਦੇਵਤਾਃ
ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਦਿਤ੍ਥਂ ਕਥਾਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸਂਯਮਿਨੀਪਤਿਃ
ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਤਨੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮਿਨੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—
ਸੋਮ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੋ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਸੋਮਯ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ,
ਧਰ੍ਮਰਾਜ ਉਵਾਚ ਕੁਲੋਚਿਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍
ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੁਲ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ।
ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸਃ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਗੁਰਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੋषਿਤਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪੁਰ੍ਯਦ੍ਭਿਰਾਸ਼ੁਗਂਤृਸ਼ਰੀਰਕਮ੍ 4.1.8.
ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲੇਵਰਂ ਪੂਤਿਗਂਧਿ ਸਦੈਵਾਸ਼ੁਚਿਭਾਜਨਮ੍
ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦੇ ਵਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦਾ ਪਾਤਰਾ ਹੈ।
ਅਤਏਵਾਹਿ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯਮਾਦ੍ਰਿਂਯਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਦਵਤਾ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਮੇषਾਨ੍ਪਂਚਪਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਂਤਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਮਰਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਜੀਵ ਪੰਜ ਪਲਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਿਰਾਪਾਯਃ ਸਦਾ ਕਾਯੋ ਨ ਧਨਂ ਨਿਧਨੇऽਵਤਿ
ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਧਨ ਵੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਤ੍ਵਰਂ ਗਤ੍ਵਰਂ ਚਾਯੁਰ੍ਲੋਕਃ ਸ਼ੋਕਸਮਾਕੁਲਃ
ਜੀਵਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਣੋ ਵਿਪਾਕੋऽਯਂ ਤਵ ਵਂਦ੍ਯੌ ਮਮਾਪ੍ਯਹੋ
ਇਹ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ—ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵਡਿਆ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ!
ਮਮਾਜ੍ਞਾ ਦੀਯਤਾਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕਰਵਾਣਿ ਕਿਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਦਿਓ—ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂ?
ਅਦ੍ਯ ਧਨ੍ਯਤਰੋਸ੍ਮੀਹ ਯਦ੍ਦृष੍ਟੌ ਭਗਵਦ੍ਗਣੌ
ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਯਮਃ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਮ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਣ੍ਯੇਵ ਵਚਾਂਸ੍ਯਸ੍ਯ ਮਨਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਾਣਿ ਚ ।। 4.1.8.
ਉਸਦੇ ਬੋਲ ਸਚਮੁਚ ਧਰਮਕ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪੁਰੀ ਸਂਯਮਨੀ ਸੇਯਮਤੀਵ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਸੰਯਮਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਮਰੂਪਂ ਵਰ੍ਣਯਂਤਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇऽਨ੍ਯਥਾ ਜਨਾਃ
ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਯਮ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਰਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੇਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਮੁਂ ਲੋਕਂ ਨਿਵਸਂਤਿ ਤਥਾਤ੍ਰ ਕੇ
ਕਿਹੜੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੌਣ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?
ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯੈਵ ਨਿਃਸ਼ਂਕੈਃ ਪੁਣ੍ਯਰਾਸ਼ਿਭਿਃ
ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤਾਂਤਲੋਚਨਃ
ਇਹ ਹੀ ਪਿੰਗਾ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ੋऽਤਿਕृष੍ਣਾਂਗਃ ਪ੍ਰਲਯਾਂਬੁਦਨਿਃਸ੍ਵਨਃ
ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਸਿੱਧੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਤੂਫਾਨੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ।
ਆਨਯੈਨਂ ਪਾਤਯੈਨਂ ਬਧਾਨਾਮੁਂਚ ਦੁਰ੍ਦਮ
ਉਸਨੂੰ ਲਿਆਓ! ਉਸਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟੋ! ਬੰਨ੍ਹੋ! ਉਸ ਅਣਕਾਬੂ ਨੂੰ ਛੱਡੋ!
ਆਤਾਡਯੈਨਂ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਪਾਦੌ ਸ਼ਿਲਾਤਲੇ
ਇਸ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰੋ! ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਪਥਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਫੜੋ!
ਏਤਸ੍ਯ ਗਲ੍ਲਾਵੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲੌ ਕ੍ਸ਼ੁਰੇਣਾਸ਼ੁਵਿ ਪਾਟਯ
ਉਸਦੇ ਫੂਲੇ ਹੋਏ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਚੀਰੋ!