ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਚ ਪੁਰੀਣਾਂ ਹਿ ਧੁਰੀ ਣਾਮਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਸਤ ਪੁਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਢੋਇਆ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਨ ਚਤਸ੍ਰੋਨ੍ਯਾ ਮਯਾ ਦृਗ੍ਗੋਚਰੀਕृਤਾਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਚਾਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕਿਆ।
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੂਨਂ ਸਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ—
ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਪ੍ਰਵਣੋ ਨਿਰਗਾਤ੍ਸ ਤਥਾਪ੍ਯਹੋ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਵੀ, ਹਾਏ—
ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਹਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਸੁਂਦਰਿ
ਸੁੰਦਰਏ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਰਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਕਃ ਸਮੁਚ੍ਚਲਿਤਂ ਚੇਤਸ੍ਤੋਯਂਵਾ ਸਂਪ੍ਰਤੀਪਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਏ, ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਵ੍ਰਜਨ੍ਸੋਥ ਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ 4.1.7.
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਕਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ—
ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇਖਿਲਂਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕਾਲਯੇਦ੍ਯਃ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ
ਜੋ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਪਾਪਾਦਵਂਤੀ ਸਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮਵਂਤੀਤਿ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਵੰਤੀ ਕਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪਨ੍ਨੋ ਯਤ੍ਰ ਵੈ ਜਂਤੁਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਵਤਾਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਯਮਦੂਤਾ ਨ ਯਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਂਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਜਿਸ ਥਾਂ ਵਿਚ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਹਾਟਕੇਸ਼ੋ ਮਹਾਕਾਲਸ੍ਤਾਰਕੇ ਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਹਾਟਕੇਸ਼, ਮਹਾਕਾਲ, ਤਾਰਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ ਵੀ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਿਦ੍ਧਵਟੇ ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤੀਹ ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੋ ਦੁਜਨਮੀਆਂ ਸਿਧਵਟ 'ਤੇ ਚਾਨਣ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਚਾਨਣ ਇੱਥੇ ਵੀ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਸ੍ਯ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਯੈਰ੍ਦृष੍ਟਂ ਕष੍ਟਿਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਲਿੰਗ ਕਿਸੇ ਵਾਰੀ, ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਮਹਾਕਾਲਪਤਾਕਾਗ੍ਰੈਃ ਸ੍ਪृष੍ਟਪृष੍ਠਾਸ੍ਤੁਰਂਗਮਾਃ
ਉਹ ਘੋੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਛੂਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਮਹਾਕਾਲਮਹਾਕਾਲੇਤਿਸਂਤਤਮ੍
ਮਹਾਕਾਲ, ਮਹਾਕਾਲ, ਮਹਾਕਾਲ — ਇਹ ਨਾਮ ਸਦਾ ਹੀ ਉਚਾਰਦੇ।
ਏਵਮਾਰਾਧ੍ਯ ਭੂਤੇਸ਼ਂ ਮਹਾਕਾਲਂ ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ 4.1.7.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੁਜਨਮੀ।
ਯੁਗੇਯੁਗੇ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਪਰਿਤੋ ਮੁषਨ੍ 4.1.7.
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰਤਨ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ।
ਚਿਂਤਾਰ੍ਣਵੇ ਨਿਮਗ੍ਨੋਭੂਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਸ਼ੋ ਜੀਵਿਤੇ ਧਨੇ 4.1.7.
ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ।
ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੀਡਾਸੀਦਤਿਦਾਰੁਣਾ 4.1.7.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਪੀੜਾ ਆਈ।
ਤਦ੍ਵਿਮਾਨਮਥਾਰੁਹ੍ਯ ਪੀਤਵਾਸਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਨ ਤृਪ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਚ੍ਛ੍ਰੀਮੁਖੇਰਿਤਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਮਾਯਾਪੁਰ੍ਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪੁਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਮਾਯਾਪੁਰੀ ਤੇ ਮੁਕਤਿਪੁਰੀ ਵਿਚ, ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ, ਦੁਜਨਮੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ।
ਪੁਰੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯਾਮੁਮੇਵਾਰ੍ਥਮਿਤਿਹਾਸੋ ਮਯਾਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਸੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਕਾਂਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾਂ ਕਥਾਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਪਿਆਰੀਏ, ਇਹ ਅਜੋਬੀ ਮਤਲਬ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੁਕਾਮੋਹਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਕਰਸਂਪੁਟਃ
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ।
ਨ ਨਾਮ ਯੁਵਯੋਰ੍ਵੇਦ੍ਮਿ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਾਕृਤ੍ਯਾ ਚ ਕਿਂਚਨ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਨੌ ਨਾਮ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਯਦਨ੍ਯਦਪਿ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਤਦਸ਼ਂਕਿਤਮ੍
ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛ ਲੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਵਚਨਂ ਭਗਵਦ੍ਗਣਭਾषਿਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਆਖੀ ਸੀ,