ਏਵਮਾਹ੍ਰਾਦਯਤ੍ਯਾਲਿ ਕ੍ਰਮੇਣ ਗਿਰਿਨਂਦਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਿੱਤਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲੂਤਾਸ੍ਤਂਤੂਨ੍ਨਯਂਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਮ੍ਭੀਰਾਃ ਸ਼ੈਵਲਾਨ੍ਯਪਿ
ਇਥੇ ਗੋਹਾਂ ਧਾਗੇ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘਾਸ ਵੀ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਰਂਤ੍ਯਵਕਰਾਨ੍ਵਾਲੈਸ਼੍ਚਮਰਾਃ ਸ੍ਫੀਤਰੋਮਭਿਃ
ਚਮਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਆਪਣੀ ਮੋਟੀ ਲੱਕੜੀ ਵਾਲੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਕਚਰਾ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਨਰਾਃ ਫਲਪੁष੍ਪਾਣਿ ਮਧੁਪਤ੍ਰਾਣਿ ਭਲ੍ਲੁਕਾਃ
ਬਾਂਦਰ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੀਛ ਮਿੱਠੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਕੋਲੂਕੈਃ ਸ਼ੁਕਸ਼੍ਯੇਨੈਰ੍ਮृਗਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਹਰਿਦ੍ਵਿਪੈਃ
ਕੋਇਲਾਂ, ਉਲੂ, ਤੋਤਾ, ਬਾਜ, ਹਿਰਣ, ਬਾਘ ਤੇ ਹਰੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਹੂਯਮਾਨਪੁਰਾਡਾਸ਼ਦ੍ਰਵ੍ਯਸੌਰਭ੍ਯਹਾਰਿਣੀ 1.3.2.18.
ਪੁਰਾਣੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਠਂਤਿ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਯਂ ਯਤ੍ਰ ਵਾਯਸਵੈਰਿਣਃ
ਉਥੇ ਕਾਂਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਏ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕਸ਼ਾਲਿषੁ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਸ਼੍ਚਰਂਤਿ ਚ ਤਥੈਵ ਗਾਃ
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ ਵੀ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਸ਼ੋਭਨੇ ਦੇਸ਼ੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯਮਨੋਹਰੇ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸੋਹਣੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਥਾਂ ਤੇ,
ਅਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਤ੍ਵਗਾਸਨੇ
ਸੱਤ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਬੈਠਾ,
ਸ਼ਾਲਿਸ਼ੂਕਾਰੁਣਾਭਾਭਿਰ੍ਜਟਾਭਿਰ੍ਭਸ੍ਮਪਾਂਡੁਰਮ੍
ਚਾਵਲ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਜਟਾਵਾਂ, ਤੇ ਰਾਖ ਨਾਲ ਪੀਲਾ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ,
ਨਾਸਾਗ੍ਰਨਿਸ਼੍ਚਲਦृਸ਼ਂ ਸਮਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਧਰਮ੍
ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਹੋਠ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖੁਲ੍ਹੇ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਨਿਰ੍ਣੇਜਨਤੋ ਹ੍ਯਂਤ੍ਯਸ਼੍ਯਾਨਦਸ਼ਾਂਚਲੇ
ਅੰਦਰਲੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਖਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ,
षਡ੍ਵਰ੍ਗਹਿਂਸ੍ਰਬਂਧਾਯ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਂ ਵਾਗੁਰਾਮਿਵ ਕृਤੋਚਿਤੋਪਚਾਰਾ ਸਾ ਤਮਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਤਪੋਧਨਮ੍
ਛੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਕਰਕੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਕੋਲ ਗਈ।
ਸ ਚਾਹਾਰੁਣਸ਼ੈਲੋऽਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ 1.3.2.18.
ਇਹ ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਜਯਾਦੀਨਾਂ ਮੁਖੇਨੈਨਾਮੁਮਾਂ ਵਿਦਨ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਜਯਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਮਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ।
ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੰਦ, ਮੂਲ, ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃਸ੍ਤਮ੍ਭਸ੍ਯ ਸਂਭੂਤਿਮਾਰਭ੍ਯਾਨੁਕ੍ਰਮੇਣ ਸਃ
ਜੋਤੀ ਦੇ ਸਤੰਭ ਦੀ ਉਪਪਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰੇਃ ਪੂਰ੍ਵਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸ੍ਥਲੀਸ਼੍ਵਰਮਿਤਿ ਸ੍ਥਲਮ੍
ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਸਥਲੀਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਪਰਮੇष੍ਠ੍ਯਾਦਿ ਗੀਰ੍ਵਾਣ ਨਿਬਿਡੀਕृਤੇ
ਉਥੇ ਵੈਕੁੰਠ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸ਼ੋਣਗਿਰੇਃ ਪਾਦਃ ਪ੍ਰਵਾਲਾਚਲਨਾਮਵਾਨ੍
ਇਹ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਦਾ ਪੈਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਲ ਪਹਾੜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ ਏਵਾਹਮਤ੍ਰੈਵ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਨੈਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਿਦਂ ਮਹਤ੍
ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਮੁਨੇਰੇਵਮਨੁਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਕृਤਾਸ਼੍ਰਮਪਰਿਗ੍ਰਹਾ
ਮੁਨੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਂ ਕਾਨਨਵਾਸਿਨੀਮ੍ 1.3.2.18.
ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸਤਯਵਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਪੋਵਨਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਾ ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਸਾਰੇ ਤਪੋਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਨਂਤਰਂ ਸਾ ਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਂ ਮਂਦਾਰਪ੍ਰਸਵੋਚਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਮੰਦਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਦੇ।
ਹਂਸਚਿਹ੍ਨਦਸ਼ਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕੂਲਂ ਮਿਹਕਾਲਘੁ
ਉਸ ਨੇ ਹੰਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਧੁੰਦ ਵਰਗਾ ਹਲਕਾ ਕਪੜਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਪਿ ਪ੍ਰਸੂਨਾਵਚਯਨਿਸ੍ਸਹਾਂਗੁਲਿਪਲ੍ਲਵਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਉਂਗਲਾਂ ਫੁੱਲ ਤੋੜਣ ਲਈ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਸਨ।
ਵਜ੍ਰਸੂਚਿਨਿਰ੍ਭਰਾਂਗੈਰਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਕਂਟਕੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ, ਵਜਰ ਦੀ ਸੂਈ ਵਰਗੇ ਨਰਮ, ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।